“Vàng” từ đâu mà có

Vàng không dễ có nhưng cơ chế cho "vàng" được tạo ra còn quan trọng hơn.

Tuy nhiên, để ủng hộ mạnh mẽ cho ý tưởng “vàng”, vốn là của phi công Mai Trọng Tuấn, ông Trần Đình Bá đã từng bị nhiều người trong ngành giao thông và không ít người trong giới chuyên gia coi là một “gã khùng”. “Khùng” vì ông không giống họ. “Khùng” vì ông ủng hộ một kế hoạch với đầy khó khăn, thách thức. “Khùng” vì để giải bài toán “vàng” như thế sẽ đòi hỏi sự tư duy, sáng tạo, đối mặt với khó khăn vô cùng và phải nỗ lực giải quyết nhiều bước mà chưa biết có vượt qua được từng khó khăn đó hay không.

“Khùng” còn vì ông dám lên tiếng ở một xã hội ít người tin vào tiếng nói cá nhân của mình. Và nếu không có cái sự “khùng” quyết liệt, dai dẳng của ông Bá trên truyền thông, chắc chắn một điều, với đề đạt thông thường của phi công Mai Trọng Tuấn đã làm từ năm 2009 thì mọi việc sẽ dừng lại mà thôi.

Sáng tạo cần có tư chất cá nhân và môi trường phát triển. Ấy thế mà trong thực tế xã hội ta, nhiều tập thể chỉ muốn an phận thủ thường, không muốn chịu trách nhiệm và không muốn phải nỗ lực hoặc chỉ nỗ lực một phần rồi bỏ dở thì những tập thể đó chính là một môi trường phản sáng tạo. Vì thế, muốn có “vàng” từ những ý tưởng có giá trị thực sự quả là vô cùng khó khăn và phải rất dũng cảm.

Trong trường hợp của ông Trần Đình Bá, không ít người có trách nhiệm của cơ quan chủ quản hãng hàng không quốc gia Việt Nam thay vì tạo điều kiện cho những đánh giá kỹ hơn về ý tưởng hoặc thúc đẩy một số cuộc thử nghiệm trên thực tế, đã trả lời trên báo dừng việc nghiên cứu đề xuất này. Vì thế “đường bay vàng” cho hãng hàng không, cho đất nước và cho người dân sử dụng dịch vụ bay đã bị “đình chỉ” nghiên cứ từ những năm 2009 đến tận tháng 8/2014.

Cho đến gần đây, với tư tưởng mới của vị tư lệnh ngành mới, ý tưởng “vàng” đó không chỉ được tính toán trên lý thuyết, thậm chí với cuộc thử nghiệm bay giả định chưa đem lại kết luận đáng tin, “đường bay vàng” còn có cơ hội được “cất cánh” trên thực tế để kiểm chứng. Những khó khăn về quá cảnh đã từng được nêu ra trước đây như lý do khó vượt qua để dừng các nỗ lực thử nghiệm nay đã được nỗ lực giải quyết và đã giải quyết được.

Vấn đề của các nhà quản lý không phải là nhặt ra một số khó khăn từ thực tế và cơ chế để đặt dấu chấm hết cho mọi cơ hội thử nghiệm những ý tưởng có giá trị. Ngược lại, họ cần phải tạo ra bằng được những cơ chế thúc đẩy mạnh mẽ sự sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám thất bại vì mục tiêu không ngừng “đổi mới”, tạo ra những “giá trị vàng” cho sự nghiệp phát triển chung của đất nước.

Cơ chế cho những “giá trị vàng” thành hiện thực không chỉ là tạo điều kiện cho người sáng tạo trực tiếp mà cần phải gắn với trách nhiệm của những người lãnh đạo ở từng mảng, lĩnh vực cụ thể đến mức họ phải ra đi để nhường chỗ cho người có năng lực hỗ trợ sự sáng tạo thay vào.

Hoàng Đình