Tuần tới, lãnh đạo Nhật-Trung lần đầu gặp thượng đỉnh sau 2 năm lạnh nhạt

Thủ tướng Nhật Shinzo Abe và chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ sớm gặp gỡ tại Bắc Kinh tuần tới.

Kênh truyền hình quốc gia NHK của Nhật đăng tải thông tin các bên “đã đồng ý thu xếp một cuộc họp thượng đỉnh trong tuần tới” tại Bắc Kinh, bền lề Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC).
Tương tự, kênh truyền hình Fuji cũng đăng tải bản tin với nội dung: “Hiện tại chúng tôi đã có chung nhận thức hướng tới một cuộc họp thượng đỉnh, và chúng tôi sẽ bắt đầu thực hiện những sắp xếp chắc chắn cho nó”, một nguồn tin trong chính phủ Nhật tiết lộ.
Trước đó, trong một chương trình thời sự tối thứ sáu, ông Abe tỏ ra thận trọng, khi chỉ nói rằng hai nước đang phối hợp để tổ chức một cuộc họp cấp cao. Ông cho biết thêm rằng Tokyo sẽ nêu ý tưởng về một cơ chế liên lạc hàng hải đối với các hòn đảo có tranh chấp trên biển Hoa Đông “nếu cuộc họp thượng đỉnh diễn ra”.
“Đáng tiếc là cho tới thời điểm này cánh cửa đó vẫn còn đóng”, ông Abe nói, nhưng “chúng tôi đã tạo lập một môi trường tích cực để mở cánh cửa đó”.
Tokyo từ lâu đã thúc đẩy để một cuộc họp thượng đỉnh được diễn ra, nhưng Bắc Kinh vẫn từ chối, do hai bên không chỉ bất đồng về chủ quyền lãnh thổ mà còn có những khác biệt về quá khứ trong Thế chiến II.
Xoay quanh vấn đề tranh chấp biển đảo
Bắc Kinh thời gian qua yêu cầu Tokyo thừa nhận có tranh chấp liên quan đến quần đảo Senkaku (Điếu Ngư) mà Nhật kiểm soát. Đến nay Tokyo vẫn bác bỏ yêu cầu này, tuy nhiên những tuyên bố có lời lẽ tương tự được cả hai bên đưa ra trong ngày thứ Sáu cho thấy đã có những nhượng bộ nào đó đối với tranh chấp quanh quần đảo này.
“Hai bên thừa nhận rằng những khác biệt về lập trường vẫn tồn tại giữa hai bên liên quan tới những căng thẳng phát sinh trong những năm gần đây, quanh quần đảo Điếu Ngư và một số vùng nước tại biển Hoa Đông”, một tuyên bố bằng tiếng Anh của giới chức Trung Quốc viết.
Thông báo cũng khẳng định hai bên “đồng ý ngăn chặn tình hình trở nên xấu đi thông qua đối thoại và tham vấn, và thiết lập các cơ chế ứng phó khủng hoảng để tránh những tình huống bất ngờ”.

Nhật-Trung đạt được thỏa thuận 4 điểm nhằm cải thiện quan hệ song phương
Theo Tân Hoa Xã, ngày 7/11 tại nhà khách chính phủ ở thủ đô Bắc Kinh, Ủy viên Quốc vụ Trung Quốc Dương Khiết Trì đã có cuộc hội đàm với Giám đốc Cơ quan an ninh quốc gia Nhật Bản Shotaro Yachi đang có chuyến thăm Trung Quốc. Hai bên đã đạt được thỏa thuận 4 điểm nhằm giải quyết những bất đồng hiện tại giữa hai nước:

Thứ nhất, hai bên xác nhận sẽ tiếp tục phát triển quan hệ chiến lược cùng có lợi trên các nguyên tắc và tinh thần của 4 văn kiện chính trị Trung-Nhật.

Thứ hai, trên tinh thần “nhìn thẳng vào lịch sử, đối diện với tương lai”, hai bên đạt được một số nhận thức chung về khắc phục những rào cản chính trị ảnh hưởng tới quan hệ hai nước.

Thứ ba , hai bên xác nhận những tồn tại những bất đồng về chủ trương xung quanh căng thẳng ở Biển Hoa Đông, quần đảo Điếu Ngư những năm gần đây, hai bên đồng ý thông qua tham vấn đối thoại để ngăn chặn tình hình căng thẳng, hai bên xây dựng cơ chế quản lý bất đồng, để tranh xảy ra những sự cố ngoài ý muốn.

Thứ tư, hai bên nhất trí thông qua các kênh song phương từng bước để khôi phục đối thoại chính trị, ngoại giao và an ninh, nỗ lực xây dựng lòng tin lẫn nhau về chính trị.
Trong một tuyên bố cùng ngày, Bộ ngoại giao Trung Quốc cũng cho biết trong thời gian diễn ra Hội nghị cấp cao APEC lần này, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và Bộ trưởng Thương Mại Trung Quốc Cao Hổ Thành lần lượt sẽ có cuộc hội kiến với Ngoại trưởng Nhật Bản Fumio Kishida và Bộ trưởng kinh tế, thương mại và công nghiệp Nhật Bản Yoichi Miyazawa.

Trịnh Gấm (tổng hợp)