Triều Tiên dựa vào đâu để rủng rỉnh tiền bạc, "bỏ ngoài tai" mọi lệnh cấm vận?

The New York Times (Mỹ) cho biết, sau hoàng hôn, khi vệ tinh gián điệp của Mỹ không còn thấy rõ mục tiêu, hoạt động trên cây cầu nối quan trọng giữa hai nước Trung Quốc -Triều Tiên tại Đan Đông trở nên nhộn nhịp.

Những chiếc xe tải chở đầy hàng hóa Trung Quốc chạy băng băng qua cây cầu hữu nghị này. Từ lâu, cây cầu này đã trở thành huyết mạch kinh tế của Triều Tiên. Mặc dù, những chiếc xe được che chắn kỹ, không nhìn thấy vật gì bên trong nhưng các dữ liệu của hải quan Trung Quốc cung cấp cho thấy: mọi thứ trong xe gồm máy móc hạng nặng, tủ lạnh và thậm chí cả bia.

Dựa theo số liệu thương mại và số liệu thống kê của các chuyên gia nghiên cứu về quan hệ Trung-Triều cho thấy, mặc dù Trung Quốc xuất khẩu rất nhiều sang Triều Tiên nhưng Bắc Kinh lại nhập khẩu rất ít từ Bình Nhưỡng.

Nguồn thu ổn định từ giao dịch thương mại

Hiện Trung Quốc đã ngưng nhập khẩu than đá và một số tài nguyên khác từ Triều Tiên. Ảnh: Reuters

NYT đánh giá, lượng hàng hóa ổn định từ Trung Quốc có thể là nhân tố giúp Triều Tiên không chịu ảnh hưởng quá lớn trước các biện pháp trừng phạt kinh tế.

Quan chức Trung Quốc khi đó nhấn mạnh rằng, họ chỉ có nghĩa vụ ngừng giao dịch các mặt hàng bị cấm, bao gồm xuất khẩu nguyên liệu chế tạo vũ khí hạt nhân và nhập khẩu quặng sát và thủy sản từ Triều Tiên.

Ông Hoàng Tụng Bình, người phát ngôn Tổng cục Hải quan Trung Quốc nói rằng: "Là láng giềng, Trung Quốc và Triều Tiên vẫn duy trì giao dịch thương mại bình thường".

Ngoài ra, mặc dù Triều Tiên không có nhiều giao dịch với hầu hết các quốc gia trên thế giới nhưng vẫn cần có ngoại tệ để phát triển kinh tế. Đồng tiền của Triều Tiên hiện vô giá trị ở nước ngoài.

Ngay cả tại Đan Đông, nơi mà tám doanh nhân trong các cuộc phỏng vấn đã nói rằng họ không chấp nhận đồng tiền của Triều Tiên. Ngân hàng địa phương cũng không được đổi tiền Triều Tiên.

"Điều này khiến Triều Tiên phụ thuộc nặng nề vào thương mại với Trung Quốc. Trong những năm qua, Bắc Kinh đã nhập khẩu than và các mặt hàng khác từ Triều Tiên, qua đó cung cấp cho nước này nguồn tài chính ổn định", NYT viết.

Tuy nhiên, gần đây, nguồn tài chính này dường như không còn ổn định như trước bởi Trung Quốc từ từ giữa tháng 2 năm nay về cơ bản đã ngưng nhập khẩu than từ Triều Tiên. Trong bảy tháng đầu năm nay, thâm hụt thương mại Trung-Triều đạt gần 1 tỷ USD, gần gấp bốn lần cùng kỳ năm ngoái.

Hiện nay, một số thành viên Quốc hội Mỹ đã bắt đầu thảo luận về việc dùng luật pháp để tấn công thương mại Triều Tiên và nhắm tới hệ thống thanh toán bằng đồng đô la Mỹ của Trung Quốc.

Tuy nhiên, các chuyên gia tài chính lo ngại về những khó khăn không lường trước được trong hệ thống thanh toán, giống như tình trạng đã từng xảy ra ở cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008.

Để tránh việc sử dụng hệ thống thanh toán bằng đồng đô la Mỹ, các ngân hàng Trung Quốc cung cấp vốn vay cho các doanh nghiệp nhà nước với điều kiện ưu đãi và các công ty Trung Quốc có thể bán hàng hoá cho Triều Tiên mà không cần sử dụng hệ thống thanh toán này.

Triều Tiên không xuất hiện tình trạng cạn tiền nhờ vào những giao dịch tín dụng như vậy, NYT bình luận.

Và nguồn ngoại hối từ nước ngoài

Nguồn ngoại hối nước ngoài là một trong những nguyên nhân giúp kinh tế Triều Tiên ổn định. Ảnh: EPA

Ngoài ra, theo báo Mỹ, Triều Tiên có những cách khác để thu ngoại hối nhưng rất khó để ước tính số tiền.

Bình Nhỡng có thể thu hút đầu tư nước ngoài từ các nguồn nguyên liệu tự nhiên. Tuy nhiên, Trung Quốc có dấu hiệu không muốn đầu tư lớn lĩnh vực này khi tán thành nghị quyết trừng phạt hồi tháng 8 của Liên Hiệp Quốc về cấm nhập khẩu quặng, sắt than đá và các tài nguyên khác từ Triều Tiên.

Triều Tiên cũng có thể thu được ngoại tệ từ một số nguồn tiểu ngạch như: buôn bán ma túy, sản xuất tiền giả, buôn lậu vũ khí và bán công nghệ vũ khí tiên tiến cho một số quốc gia khác. Các chuyên gia nhận định, Triều Tiên có thể thu được số tiền lớn từ đội ngũ hacker hùng hậu phía sau.

Triều Tiên còn thu ngoại hối từ những công dân nước này sống và làm việc tại nước ngoài khi phần lớn tiền lương của những người này sẽ được gửi về cho chính phủ.

Tuy nhiên, khi Liên Hợp Quốc đang thắt chặt nguồn thu này, Melanie Hart, một nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm Tiến bộ Mỹ tại Washington nói, có ít dấu hiệu cho thấy, nguồn ngoại hối đổ về Triều Tiên tăng cao.

Quyết định cấm nhập khẩu thủy sản từ Triều Tiên vào đầu tháng này của Trung Quốc dường như đã phát huy tác dụng. Tại chợ thủy sản Đan Đông, trong bốn gian hàng, chỉ có một gian hàng xác nhận bán hàng hóa Triều Tiên, là một vài con cua sống.

Các tiểu thương khác đều phàn nàn rằng, họ buộc nhập hải sản từ các đầu mối đắt hơn để bán cho khách hàng.

Lúc này, những chiếc xe tải vẫn băng băng qua cây cầu thép được xây dựng từ Thế chiến thứ II để sang đất Triều Tiên.

Một người dân vừa ngước nhìn chiếc xe tải trước mặt, bắt gặp một cậu thanh niên chạy tới cửa sổ buồng lái, nhờ tài xế chuyển gói đồ cho người thân và bạn bè ở Triều Tiên, vừa nói, khung cảnh này chưa từng thay đổi trong thời gian qua.

Hệ thống phòng thủ của Mỹ sẽ đối phó với cuộc tấn công hạt nhân từ Triều Tiên như thế nào?

Thủy Thu