Tôn vinh “Nét Việt” trong trang phục truyền thống các dân tộc

Sưu tầm trang phục 54 dân tộc anh em

Ý tưởng sưu tầm, giới thiệu trang phục 54 dân tộc Việt Nam với giới trẻ, học sinh, sinh viên của biên đạo múa Lê Ngô Bảo Việt (Lê Việt) ra đời cách đây hơn 5 năm, xuất phát từ những chuyến rong ruổi từ Nam ra Bắc làm nghệ thuật.

Người mẫu Quanh Đi, dân tộc Khmer

Nhân mỗi chuyến đi, Lê Việt lại tranh thủ kéo dài ngày công tác, nhất là khu vực vùng cao phía Bắc để tìm hiểu, nghiên cứu và tiếp thu những nét đẹp văn hóa, cuộc sống, phương pháp thực hiện trang phục truyền thống của các dân tộc…

“Ban đầu chỉ vì sự đắm say các đường nét và sắc màu của hoa văn dân tộc trên những bộ trang phục dọc đường tham gia công tác dàn dựng múa khắp cả nước, rồi như bị hớp hồn bằng một thứ bùa mê từ lúc nào không hay. Tôi chỉ dám xem đó là một ước mơ vì dần nhận ra công việc tìm kiếm, sưu tầm đầy đủ phục trang các dân tộc Việt không hề dễ dàng chút nào”, Lê Việt chia sẻ.

Doanh nhân Kim Sa, dân tộc Tày

Anh nhận ra thực trạng, để dệt, may một bộ trang phục như vậy mất gần cả năm. Trong khi, có những dân tộc xấp xỉ 300 người nhưng chỉ còn lưu giữ khoảng 5, 6 bộ trang phục. Thế là Việt vét hết tiền túi, năn nỉ, thuyết phục, thậm chí nhờ chính quyền địa phương giúp sức để mua lại các bộ trang phục truyền thống.

Cho đến đầu năm 2014, khi Việt gặp những người trẻ khác: biên kịch Huỳnh Tuấn Anh, nhiếp ảnh gia Bảo Lê, chuyên viên trang điểm Trần Anh Vũ, nhạc sĩ Võ Hoài Phúc, hai đạo diễn Phan Ngọc Thức, Nguyễn Tấn Trực thì ngọn lửa đam mê bấy lâu nay bùng cháy trước cơn gió nhiệt huyết của sức trẻ và tình yêu văn hóa dân tộc.

Diễn viên Lê Bê La, dân tộc Giáy

Họ tiến hành dự án sưu tầm, quảng bá, giới thiệu trang phục truyền thống các dân tộc đến học sinh, sinh viên mang tên “Nét Việt”. Lê Việt cùng một số thành viên trong nhóm làm dự án đến tận các bản làng ở các tỉnh thành, tìm kiếm, mua lại các trang phục truyền thống. Trong quá trình dày công sưu tầm, có không ít trang phục đến nay đã không còn trong cuộc sống thường nhật.

"Cả ê-kíp rất đau đầu vì có những dân tộc thiểu số gần như không còn duy trì lối sản xuất thủ công theo từng công đoạn đúng với kỹ thuật dệt may gia truyền của dân tộc mình. Có một số gần như thất truyền hoặc phải vay mượn kỹ thuật dệt may của dân tộc khác. Cái khó lớn nhất là phải có đủ kiến thức và hiểu biết về tập quán cũng những bản sắc riêng của từng dân tộc, phân biệt được sự giao thoa và dị bản của những tộc người có nguồn gốc lịch sử liên đới nhau về nhiều mặt", Lê Việt trăn trở.

Ca sĩ Minh Thư, dân tộc H’Mông

Hơn nữa, trang phục dân tộc nguyên mẫu chắc chắn không phải là đồ để thuê mướn và mua bán một cách dễ dàng. Mà đó là những báu vật được trân quý, gìn giữ cẩn thận trong từng nếp nhà đâu đó dọc chiều dài đất nước.

Hành trình đi tìm đã khó, tổ chức chụp ảnh, kêu gọi sự góp mặt của những thành phần có sức ảnh hưởng trong xã hội càng khó hơn. "Thật không dễ thuyết phục chủ nhân giao lại những báu vật này cho một nhóm người trẻ không quen biết", Bảo Việt cho biết thêm.

Nỗ lực quảng bá

Đến thời điểm này, dự án có được 12 bộ trang phục truyền thống các dân tộc: Khmer, Chăm, Ê Đê, Pa Dí, Tày, Nùng, Sa Phó, Thái, Giáy, Lự, H’Mông… NSƯT Quế Trân, MC Quỳnh Hoa, diễn viên Vân Trang, Lê Bê La, á hậu Hoàng Oanh, ca sĩ Minh Thư, doanh nhân Kim Sa, siêu mẫu Quanh Đi… trở thành người mẫu ảnh, góp phần thể hiện vẻ đẹp sinh động, đa sắc, duyên dáng của các trang phục dân tộc.

Nghệ sĩ Quế Trân, dân tộc Pa Dí

Biên đạo múa Lê Việt chia sẻ: “Ước mơ ban đầu của tôi chỉ nhỏ thôi, với mong muốn có đủ điều kiện, tài lực để thực hiện niềm khát khao sưu tầm, giới thiệu nét đẹp độc đáo của các trang phục truyền thống dân tộc đến với giới trẻ. Việc làm này sẽ giúp các em học sinh, sinh viên hiểu hơn về văn hóa cũng như trang phục truyền thống các dân tộc Việt Nam.

Không chỉ vậy, dự án phi lợi nhuận này còn hướng đến mục đích quảng bá nét đẹp văn hóa các dân tộc Việt Nam đến với du khách quốc tế thông qua kênh giao lưu, trao đổi văn hóa với các Đại sứ quán Canada, Nhật Bản, Lào, Campuchia, Singapore… Đến giờ phút này, chi phí thực hiện công tác sưu tầm đã vượt qua con số 100 triệu đồng. Chúng tôi rất hy vọng sẽ nhận được sự ủng hộ nhiệt tình từ các doanh nghiệp, “Mạnh Thường Quân” để dự án có thể hoàn thành”.

Á hậu Hoàng Oanh, dân tộc Thái

Biên đạo múa cho biết, nếu kinh phí eo hẹp, dự án vẫn tiếp diễn, chỉ có điều, thời gian sẽ kéo dài thêm 1, 2 năm nữa.

“Trong hoạch định, tôi ước muốn sưu tầm được khoảng 70 bộ, sau đó, thực hiện tập sách ảnh các trang phục dân tộc Việt Nam. Số tiền thu được từ việc phát hành tập sách ảnh này sẽ góp vào Quỹ học bổng Vừ A Dính. Tôi thấy mình may mắn khi gặp, kết hợp được với những bạn trẻ có cùng chí hướng, niềm đam mê văn hóa dân tộc, mong muốn góp sức giữ gìn, tôn vinh, quảng bá vẻ đẹp các dân tộc Việt Nam rộng rãi trong cộng đồng và mở rộng ra quốc tế”, Lê Việt bày tỏ.

MC Quỳnh Hoa, dân tộc Lự

"Nét Việt" nhận được sự bảo trợ của Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch cùng Sở Giáo dục và Đào tạo TP. HCM. Theo đó, khi chương trình đến với các trường học từ cấp 2 đến đại học đều có nghệ sĩ nổi tiếng tham gia trong vai trò đại sứ của dự án cùng giao lưu, trò chuyện với các bạn học sinh, giới thiệu văn hóa, trang phục các dân tộc. Bên cạnh đó là những tiết mục ca múa nhạc đậm dấu ấn bản sắc văn hóa các dân tộc anh em. Dự kiến xa hơn, sau khi trưng bày, triển lãm, giới thiệu bộ sưu tập trang phục truyền thống các dân tộc tại TP. HCM, ê-kíp thực hiện dự án sẽ tiếp tục tôn vinh vẻ đẹp trang phục Việt tại một số tỉnh thành.

An Vinh