Tình bạn Chile qua thơ trong ký ức Trần Đăng Khoa

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Từ một bài thơ của bạn nhỏ Chile viết về Việt Nam năm 1968, nhà thơ Trần Đăng Khoa - khi ấy mới 10 tuổi - đã hồi đáp bằng một bài thơ gửi người chưa từng gặp. Gần 60 năm sau, ông kể lại câu chuyện đặc biệt ấy tại lễ ra mắt bộ truyện thiếu nhi Chile "Papelucho", cùng những ký ức sâu sắc về đất nước và con người Chile - nơi ông gọi là “đẹp vô cùng, sạch đến mức lấy khăn lau đường cũng không thấy bụi”.
aa
Sẽ xuất bản tác phẩm Papelucho của Chile tại Việt Nam
Papelucho - biểu tượng văn học thiếu nhi Chile đến với độc giả Việt Nam

Tại Lễ công bố bộ truyện thiếu nhi nổi tiếng Chile "Papelucho" chính thức đến Việt Nam ngày 24/6, nhà thơ Trần Đăng Khoa, nguyên Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, đã mang đến một tham luận giàu cảm xúc, không chỉ về văn học thiếu nhi và văn hóa đọc, mà còn là câu chuyện xuyên thời gian về tình bạn, thơ ca và mối giao cảm giữa hai dân tộc Việt Nam - Chile.

“Tôi biết đến đất nước Chile thuở còn thơ. Khi Việt Nam còn đang chiến tranh, các bạn Chile đã gắn bó với chúng tôi. Tôi thuộc hàng trăm bài thơ của Pablo Neruda và rất yêu thơ của ông”, ông Khoa mở đầu.

Tình bạn Chile qua thơ trong ký ức Trần Đăng Khoa
Nhà thơ Trần Đăng Khoa phát biểu tại Lễ công bố bộ truyện thiếu nhi "Papelucho" chính thức đến Việt Nam, ngày 24/6/2025. (Ảnh: Đinh Hòa)

Ông kể, năm 1968, khi mới 10 tuổi, ông đọc được một bài thơ có tựa đề "Bức thư ngỏ gửi Việt Nam" của một bạn nhỏ người Chile - Miraya Hilimet, khi ấy 15 tuổi, sống tại Santiago. Bài thơ được đăng trên báo Thiếu niên Tiền phong số 524, khiến cậu bé Trần Đăng Khoa xúc động đến mức thuộc lòng và lưu giữ đến tận hôm nay.

Bài thơ có đoạn:

Việt Nam

Đẹp tựa dòng suối trong

Trái tim hồng chảy máu

Bởi cuộc sống các bạn

Đau thương vì bom đạn

…

Việt Nam! Việt Nam yêu dấu

Tôi dù ở nơi xa

Vẫn gần gũi với nhau, người tranh đấu

Tôi kêu gào thiết tha

Cả thế giới đòi thét vang

Tự do

Hạnh phúc

Cho Việt Nam...

Sau đó, cậu bé Trần Đăng Khoa đã viết bài thơ "Gửi bạn Chi Lê" đáp lại, thể hiện sự cảm mến sâu sắc với người bạn phương xa, trong đó có đoạn:

Tôi chưa gặp bạn lần nào,

Mà nghe thơ bạn lòng sao bồi hồi…

Bạn yêu đất nước của tôi

Trong trong dòng suối, mây trời xanh xanh

Yêu bao bạn nhỏ hiền lành

Nụ cười hé mở, mắt xanh ánh trời…

"Tôi nhớ đến giờ, bài thơ ấy đã được in đi in lại trong các tập thơ của tôi đến 168 lần. Bạn ấy hơn tôi 5 tuổi. Tôi giờ gần 70, bạn ấy chắc khoảng 75. Dù chưa từng gặp mặt, nhưng qua thơ, chúng tôi như đã là bạn từ thuở nào", nhà thơ Trần Đăng Khoa chia sẻ.

Ông cũng kể về chuyến thăm Chile hơn một thập kỷ trước, một hành trình ông gọi là “không giống bất kỳ nơi nào tôi từng đến”. Từng đi qua 46 quốc gia nhưng Trần Đăng Khoa khẳng định, chưa có đất nước nào để lại ấn tượng mạnh mẽ như Chile. "Đó là một đất nước đẹp vô cùng. Thành phố sạch đến mức có cảm giác lấy khăn lau đường cũng không thấy bụi. Mỗi căn nhà đều có một giỏ hoa ngoài cửa sổ và điều đặc biệt là không có căn nhà nào giống căn nhà nào".

Trong chuyến đi ấy, ông đã tìm đến ngôi nhà của nhà thơ Pablo Neruda - người từng là đại sứ, nhà hoạt động văn hóa và là một tượng đài thi ca của Chile. Ông kể lại rằng khi Neruda qua đời vào năm 1973, người dân Chile đã đứng lên đọc thơ tiễn biệt, hô vang tên ông: “Pablo Neruda - có mặt!”, như một biểu tượng bất tử của tinh thần dân tộc.

Chia sẻ về bộ truyện "Papelucho" của nhà văn Chile Marcela Paz, nhà thơ Trần Đăng Khoa đánh giá cao chất lượng và sức sống lâu bền của tác phẩm: “Đây là một tập sách ra đời từ những năm 1930 nhưng đến nay vẫn rất hấp dẫn, mới tinh như vừa viết ra. Đó là điều rất tuyệt vời”.

Từ kinh nghiệm của chính mình, người từng viết thơ đăng báo khi mới 8 tuổi, ông khẳng định: "Viết cho thiếu nhi là điều rất khó. Nhà văn phải hiểu bụng trẻ con và cả người lớn nữa. Một tác phẩm đích thực là tác phẩm trẻ con đọc thích mà người lớn đọc cũng thích. Trong mỗi em bé đều có một người lớn đang hình thành và trong mỗi người lớn luôn có một em bé không bao giờ già đi".

Ông đặc biệt nhấn mạnh đến yếu tố hấp dẫn - điều kiện tiên quyết để văn học thiếu nhi có thể lan tỏa. Theo ông, "Papelucho" là một tác phẩm đáp ứng đầy đủ điều đó: “Cuốn sách hấp dẫn trên từng trang, nhiều chi tiết hài hước, thông minh, không thể đoán trước được. Nhưng điều quý giá hơn cả là những bài học được chuyển tải nhẹ nhàng, thấm vào các em như những trò chơi, những sinh hoạt bình thường, không tạo cảm giác bị lên lớp".

Dù là câu chuyện xảy ra tại Chile cách đây gần một thế kỷ, nhưng với ông, "Papelucho" vẫn gần gũi với trẻ em Việt Nam hôm nay: “Đọc lên không thấy xa lạ, mà khi khép lại, người đọc nhận ra rõ ràng tính cách, vẻ đẹp và cả nền văn hóa Chile hiện lên trong từng trang sách”.

Nhà thơ Trần Đăng Khoa bày tỏ mong muốn tăng cường hợp tác dịch thuật và xuất bản văn học thiếu nhi giữa Chile và Việt Nam, để đưa đến cho bạn đọc những tác phẩm đặc sắc từ hai nền văn hóa.

“Không chỉ có Miraya Hilimet, Marcela Paz hay Pablo Neruda, tôi tin còn rất nhiều nhà văn Chile khác đang chờ được giới thiệu tới bạn đọc Việt Nam. Ngược lại, chúng tôi cũng mong muốn văn học thiếu nhi Việt Nam đến được với các em nhỏ Chile và thế giới. Qua văn học, chúng ta hiểu nhau hơn. Và trong tình bạn giữa các dân tộc, hiểu nhau là nền tảng vững bền nhất”, ông nhấn mạnh.

Triển lãm ảnh, chiếu phim giới thiệu đất nước, văn hóa, con người Chile tại Việt Nam Triển lãm ảnh, chiếu phim giới thiệu đất nước, văn hóa, con người Chile tại Việt Nam
Công viên Hồ Chí Minh tại quận Cerro Navia - Nhịp cầu hữu nghị nối liền Việt Nam với Chile Công viên Hồ Chí Minh tại quận Cerro Navia - Nhịp cầu hữu nghị nối liền Việt Nam với Chile
Thành Luân
Nguồn:

Tin bài khác

Thanh niên Việt - Trung đề xuất nhiều sáng kiến hợp tác thiết thực

Thanh niên Việt - Trung đề xuất nhiều sáng kiến hợp tác thiết thực

Từ gìn giữ ký ức lịch sử đến hợp tác khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phát triển kinh tế biên giới, thanh niên Việt Nam và Trung Quốc đã đề xuất nhiều sáng kiến trong Chương trình Đối thoại tại Vân Nam, Trung Quốc, diễn ra vào ngày 19/11/2026.
Hòa bình, tự do và công lý gắn kết nhân dân Việt Nam - Brazil

Hòa bình, tự do và công lý gắn kết nhân dân Việt Nam - Brazil

Ngày 19/11 tại Hà Nội, trong buổi làm việc với đoàn hữu nghị do Đảng Cộng sản Brazil giới thiệu, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam Đồng Huy Cương nhấn mạnh những giá trị chung về hòa bình, tự do và công lý đã gắn kết nhân dân hai nước, đồng thời bày tỏ mong muốn cụ thể hóa tình hữu nghị thông qua các hoạt động giao lưu văn hóa, giáo dục và kết nối các tổ chức xã hội.
VNVC và tập đoàn hàng đầu thế giới MSD công bố kế hoạch chuyển giao công nghệ chiến lược sản xuất vắc xin tại Việt Nam

VNVC và tập đoàn hàng đầu thế giới MSD công bố kế hoạch chuyển giao công nghệ chiến lược sản xuất vắc xin tại Việt Nam

Ngày 18/11, Công ty Vắc xin VNVC và Tập đoàn Dược phẩm MSD (Mỹ) trao văn kiện công bố kế hoạch hợp tác chuyển giao công nghệ, sản xuất và nội địa hóa sản phẩm công nghệ chiến lược vắc xin tại Việt Nam.
Hành trình đỏ tại Vân Nam (Trung Quốc): Hướng đến những kinh nghiệm có giá trị thực tiễn

Hành trình đỏ tại Vân Nam (Trung Quốc): Hướng đến những kinh nghiệm có giá trị thực tiễn

Ngày 17/11, tại Côn Minh (Vân Nam, Trung Quốc), đã diễn ra Lễ khai mạc Chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập” của thanh niên Việt Nam. Chương trình là dịp để cán bộ trẻ hai nước tìm hiểu lịch sử cách mạng, trao đổi kinh nghiệm phát triển và góp phần vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc.
Xem thêm

Multimedia

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam ...
[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

Giai đoạn 1996-2026, Tổ chức World Vision International (WVI) đã triển khai nhiều chương trình, dự án tại Thanh Hóa với tổng ngân sách khoảng 63,8 triệu USD, góp phần cải thiện đời sống người ...
[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

Năm 2026 đánh dấu 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch và bước phát triển mới khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ...
[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Đà Nẵng vừa đón nhận sự kiện đặc biệt quan trọng với tương lai là Quy hoạch chung đến năm 2050 tầm nhìn 2075 của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...