Thúc đẩy thực hành kinh doanh có trách nhiệm trong lĩnh vực khoa học và công nghệ

TS. Nguyễn Như Quỳnh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Khoa học và Công nghệ. (Ảnh: Mai Anh)

Phát biểu khai mạc Hội nghị, TS. Nguyễn Như Quỳnh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, “thực hành kinh doanh có trách nhiệm” là chủ đề đang được quan tâm sâu rộng trên toàn cầu, được đề cập tại nhiều diễn đàn phát triển bền vững của Liên hợp quốc, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), Liên minh châu Âu và các quốc gia phát triển.

Với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm hoàn thiện chính sách, pháp luật, đồng thời hướng dẫn doanh nghiệp tuân thủ các nguyên tắc phát triển bền vững. Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển nhanh của các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, yêu cầu về trách nhiệm xã hội và tuân thủ pháp luật càng trở nên cấp thiết hơn. Hội nghị được tổ chức nhằm nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và cộng đồng về thực hành kinh doanh có trách nhiệm, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và lan tỏa thông điệp phát triển bền vững.

“Bên cạnh mục tiêu lợi nhuận, doanh nghiệp cần đặt sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, giữa lợi ích của nhà sản xuất và quyền lợi của người lao động, người tiêu dùng. Nếu chỉ tập trung vào tăng trưởng ngắn hạn, chúng ta sẽ phải đối mặt với nhiều rủi ro tiềm ẩn cho xã hội và môi trường”, TS. Nguyễn Như Quỳnh nhấn mạnh.

TS. Nguyễn Như Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Giáo dục và Đào tạo. (Ảnh: Mai Anh)

Theo TS. Nguyễn Như Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Giáo dục và Đào tạo, thực hành kinh doanh có trách nhiệm của doanh nghiệp trong lĩnh vực khoa học và công nghệ là việc doanh nghiệp thực hiện các hoạt động nghiên cứu, phát triển, sản xuất, kinh doanh công nghệ một cách bền vững, đạo đức và có ý thức xã hội. Mục tiêu nhằm đảm bảo cân bằng giữa đổi mới, ứng dụng khoa học và công nghệ và trách nhiệm xã hội, bảo đảm rằng tiến bộ khoa học mang lại lợi ích cho toàn xã hội.

TS. Hà cho rằng thực hành kinh doanh có trách nhiệm là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh hiện nay, khi khoa học - công nghệ vừa mở ra cơ hội phát triển mạnh mẽ, vừa tiềm ẩn những thách thức về môi trường, xã hội và đạo đức. Để phát triển bền vững, doanh nghiệp cần chú trọng bốn yếu tố then chốt gồm trách nhiệm đạo đức, trách nhiệm xã hội, trách nhiệm môi trường và trách nhiệm quản trị. Đây là bốn trụ cột giúp doanh nghiệp định hướng hoạt động đổi mới sáng tạo đi đôi với trách nhiệm cộng đồng.

Theo ông, thực hành kinh doanh có trách nhiệm trải rộng trên nhiều lĩnh vực như lao động, đầu tư, môi trường, bảo vệ người tiêu dùng, bảo vệ nhóm yếu thế... Các hoạt động khoa học - công nghệ phải xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh. Điều đó cũng đồng nghĩa doanh nghiệp cần nhìn nhận vai trò của mình không chỉ là chủ thể tạo ra lợi nhuận, mà còn là thành phần góp phần xây dựng xã hội văn minh, bền vững.

TS. Lưu Hương Ly, Đại diện Vụ Pháp luật Dân sự, kinh tế, Bộ Tư pháp. (Ảnh: Mai Anh)

TS. Lưu Hương Ly, Đại diện Vụ Pháp luật Dân sự, kinh tế, Bộ Tư pháp cho rằng, kinh doanh có trách nhiệm không chỉ dừng lại ở việc tuân thủ quy định của pháp luật mà còn đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động đánh giá, phòng ngừa và khắc phục những tác động tiêu cực của hoạt động sản xuất - kinh doanh đối với con người, xã hội và môi trường. Đây là xu hướng tất yếu của thời đại, khi phát triển kinh tế không thể tách rời với trách nhiệm xã hội và đạo đức kinh doanh.

Việt Nam đã ban hành Quyết định số 843/QĐ-TTg ngày 14/7/2023 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình hành động quốc gia hoàn thiện chính sách và pháp luật nhằm thúc đẩy thực hành kinh doanh có trách nhiệm giai đoạn 2023 - 2027. Chương trình đặt trọng tâm vào việc nâng cao nhận thức và năng lực của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng; bảo đảm chính sách, pháp luật quốc gia phù hợp với các cam kết quốc tế; khuyến khích doanh nghiệp thực hiện vượt chuẩn tối thiểu của pháp luật; đồng thời tăng cường hiệu quả thi hành pháp luật và hoàn thiện chế tài xử lý vi phạm.

Theo bà, để đạt được các mục tiêu đó, Việt Nam tập trung vào năm lĩnh vực trọng tâm gồm: thu hút đầu tư nước ngoài chất lượng cao; xây dựng quan hệ lao động hài hòa, tuân thủ các tiêu chuẩn lao động quốc tế; bảo vệ quyền của nhóm dễ bị tổn thương; bảo vệ môi trường và quyền lợi của người tiêu dùng. “Kinh doanh có trách nhiệm không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững mà còn góp phần xây dựng hình ảnh quốc gia năng động, uy tín và đáng tin cậy trong mắt cộng đồng quốc tế”, TS. Lưu Hương Ly nhấn mạnh.

Đại biểu hiến kế phát triển Quỹ phát triển khoa học và công nghệ Ngày 13/5, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, Quốc hội thảo luận ở hội trường về Dự án Luật Khoa học, công nghệ và Đổi mới sáng tạo. Tại đây, các đại biểu đã góp ý kiến nhằm phát triển Quỹ phát triển khoa học và công nghệ như: cần quy định tối thiểu 20% kinh phí sự nghiệp khoa học công nghệ hàng năm của các bộ, ngành, địa phương phải dành cho đặt hàng các sản phẩm khoa học công nghệ trong nước; cho phép doanh nghiệp được trích tối đa 20% thu nhập tính thuế để lập Quỹ phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số...

Nâng tầm khoa học và công nghệ hạt nhân Việt Nam Từ ngày 08-10/10, tại thành phố Đà Nẵng, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam (VINATOM) tổ chức Hội nghị Khoa học và Công nghệ (KH&CN) hạt nhân toàn quốc lần thứ 16. Hội nghị là diễn đàn quan trọng thúc đẩy phát triển năng lực hạt nhân, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng và tăng trưởng xanh quốc gia.