Thúc đẩy quan hệ nhân dân Việt Nam – Châu Âu: Từ kết nối chuyên gia, học giả đến hợp tác khoa học – công nghệ

Mở ra trang mới trong quan hệ nhân dân Việt Nam – Châu Âu

Trong bức tranh ngoại giao hiện đại, hợp tác nhân dân Việt Nam – Châu Âu giữ một vị trí đặc biệt: cầu nối giữa trái tim và trí tuệ, giữa lịch sử đoàn kết và tương lai đổi mới sáng tạo. Dưới sự chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam cùng hệ thống các tổ chức thành viên đã triển khai nhiều hoạt động đa tầng, giàu hàm lượng tri thức, gắn kết chuyên gia, học giả, trí thức trẻ, doanh nghiệp và cộng đồng người Việt ở châu Âu. Nếu trước đây trọng tâm là trao đổi đoàn và giao lưu văn hoá để tăng cường hiểu biết lẫn nhau thì nay hướng đi đã được mở rộng và nâng tầm: từ “giao lưu văn hoá” tiến đến “hợp tác tri thức”, từ “thấu hiểu lẫn nhau” đến “đồng kiến tạo tương lai”.

Ký thỏa thuận hợp tác giữa Cục TDTT Việt Nam, Hội hữu nghị và hợp tác Việt Nam – Pháp và Hiệp hội Thể thao Pháp ngữ. (Nguồn ảnh: Hội hữu nghị và hợp tác Việt Nam- Pháp).

Tại Pháp, sau chuyến thăm Pháp chính thức của Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nâng cấp quan hệ Việt – Pháp lên Đối tác chiến lược toàn diện năm 2024, chuỗi hoạt động kết nối của đối ngoại nhân dân Việt- Pháp do Hội thực hiện được kích hoạt mạnh mẽ. Lễ ký Ý định thư giữa Hệ thống Tiêm chủng VNVC và Tập đoàn Sanofi đã mở hướng hợp tác sản xuất vắc-xin công nghệ cao tại Việt Nam, minh chứng rõ nét cho xu thế đối ngoại nhân dân gắn với hợp tác khoa học – công nghệ. Liên đoàn Y tế Pháp – Việt phối hợp Trường Đại học Y Hà Nội duy trì Diễn đàn Y học Pháp – Việt thường niên, kết nối hàng trăm chuyên gia trong đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và giảng dạy tiếng Pháp chuyên ngành y. Toạ đàm “Hợp tác y tế Việt Nam- Pháp: hướng tới sự gắn kết hiệu quả hơn trong các quan hệ đối tác và hữu nghị vì sức khoẻ cộng đồng” do Hội Hữu nghị và hợp tác Việt- Pháp tổ chức tạo cơ hội cho các chuyên gia, nhà nghiên cứu đánh giá kết quả hợp tác và nhận diện nhu cầu mới về đào tạo nhân lực, nghiên cứu chung, hợp tác về vaccine, dược phẩm, y tế số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo… Song song, Hội Hữu nghị Việt – Pháp đẩy mạnh các toạ đàm về khởi nghiệp sáng tạo cùng lực lượng thanh niên, sinh viên và nhà khoa học trẻ Việt Nam đang sinh sống làm việc tại Pháp; Không chỉ dừng lại ở lĩnh vực y tế, đối ngoại nhân dân đã linh hoạt nắm bắt nhu cầu thiết thực và thế mạnh tiềm năng của đối tác, tiên phong vận động các đối tác Pháp thành lập Hiệp hội thể thao Pháp ngữ. Ngày 26/5/2025 Ghi nhớ Hợp tác ba bên đã được ký giữa Hội Hữu nghị và hợp tác Việt Nam- Pháp, Cục Thể dục thể thao và Hiệp hội Thể thao Pháp ngữ nhằm tăng cường trao đổi chuyên gia, đào tạo chuyên sâu, thúc đẩy các hoạt động thể thao thành tích cao, chuẩn bị lực lượng tham dự Thế vận hội Olympic và Paralympic năm 2028 và các kỳ tiếp theo với mục tiêu giành huy chương. Năm tháng sau, nhóm vận động viên điền kinh và đấu kiếm đầu tiên của Việt Nam đã đặt chân tới Normandie, Pháp để được huấn luyện chuyên sâu với các chuyên gia, áp dụng các phương pháp hiện đại của thể thao Pháp.

Tại Đức, Hội Hữu nghị Việt Nam – Đức cùng đối tác truyền thống duy trì giao lưu, thăm viếng và các hoạt động thiện nguyện, học bổng, dự án cộng đồng. Lễ kỷ niệm 40 năm thành lập Hội tại Hà Nội năm 2025, với sự tham dự của lãnh đạo Chính phủ và Đại sứ Đức, là minh chứng cho sự bền chặt của tình đoàn kết nhân dân hai nước; những đóng góp âm thầm nhưng sâu sắc của bạn bè Đức tiếp tục tạo nền giá trị nhân văn và niềm tin chiến lược.

Với Vương quốc Anh, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam và Hội Hữu nghị Việt – Anh phối hợp Đại sứ quán Anh tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, điểm nhấn là Lễ Kỷ niệm với chương trình biểu diễn của Đoàn quân nhạc Anh. Từ những hoạt động hiểu biết văn hoá, quan hệ nhân dân Việt-Anh được tăng cường mạnh mẽ thông qua các đối tác đối ngoại nhân dân như tổ chức phi chính phủ của Anh, Mạng lưới Việt-Anh nơi kết nối các chuyên gia trong các lĩnh vực khác nhau, đặc biệt là tài chính, kinh tế, công nghệ. Tổ chức Facing the World đã phối hợp cùng Hội Hữu nghị Việt-Anh và nhiều bệnh viện Việt Nam triển khai các ca phẫu thuật sọ mặt nhân đạo, đồng thời chuyển giao kỹ thuật cho y bác sĩ trong nước. Các hoạt động hướng đến thế hệ trẻ như cuộc thi “Speak Now”, Ngày hội nghề nghiệp cho cựu du học sinh hay Diễn đàn kinh tế Việt- Anh quy tụ các nhà kinh tế, nghiên cứu, giảng dạy cho thấy đối ngoại nhân dân không chỉ là kết nối hữu nghị, mà còn là cầu nối cơ hội và tri thức..

Trên bình diện địa phương, Liên hiệp và các hội hữu nghị phối hợp đại sứ quán các nước châu Âu đưa mô hình công nghệ và quản trị tiên tiến đến những nơi Việt Nam có nhu cầu. Hội thảo quốc tế về đô thị thông minh tại Đà Nẵng quy tụ đại sứ và chuyên gia Áo, Hà Lan, Phần Lan, Đức, Anh, Ireland… tạo diễn đàn chia sẻ kinh nghiệm quy hoạch và vận hành thành phố thông minh, hướng tới phát triển bền vững. Hội thảo về hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo mở ra góc nhìn cập nhật từ Thuỵ Sĩ, Italy, Đức, Phần Lan, Nga, Armenia. Các hội hữu nghị Việt Nam- Ba Lan, Việt Nam - Phần Lan, Việt Nam- Hà Lan tiếp tục mở rộng không gian hợp tác, kết nối chuyên gia của nước bạn với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo của Việt Nam, tận dụng thế mạnh khoa học – công nghệ của mỗi nước để thúc đẩy các dự án cùng có lợi trong giáo dục, địa chất, môi trường, chuyển đổi xanh và năng lượng sạch. Từ những tiếp xúc học thuật đến hợp tác triển khai tại địa phương, một mạng lưới kết nối rộng khắp đã được dệt nên, vừa mang giá trị nhân văn vừa tạo nền cho phát triển bền vững.

Từ kết nối tri thức đến hợp tác công nghệ: hướng đi tất yếu của đối ngoại nhân dân

Không dừng lại ở Tây – Bắc Âu, quỹ đạo hợp tác nhân dân của Việt Nam tiếp tục được mở rộng và làm thực chất với Liên bang Nga – đối tác chiến lược toàn diện. Đây không phải là phần rời mà là sự tiếp tục logic của xu hướng từ giao lưu cảm xúc đến hợp tác tri thức và đồng kiến tạo công nghệ. Trên tinh thần ấy, Diễn đàn nhân dân Việt – Nga lần thứ nhất, tổ chức tại Hà Nội từ ngày 30/9 đến 02/10/2025, đã bổ sung mắt xích còn thiếu cho vành đai hợp tác tri thức – công nghệ của đối ngoại nhân dân, tạo sự liên thông tự nhiên giữa các trung tâm tri thức của châu Âu.

Hội thảo về khoa học, công nghệ trong Diễn đàn nhân dân Việt- Nga. Tại đây Trung tâm nghiên cứu ung thư đã ký Ghi nhớ hợp tác với Bệnh viện Hữu nghị. (Ảnh: Nguyễn Thị Thu Giang).

Diễn đàn nhân dân Việt – Nga lần thứ nhất với sự tham dự của hơn 250 đại biểu hai nước trong đó có các nhà khoa học, kỹ sư công nghệ từ các đại học, trung tâm nghiên cứu ứng dụng và phát triển. Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh rằng Diễn đàn sẽ trở thành một cơ chế đối thoại mới, hiệu quả và thường niên và kênh nhân dân giữ vai trò đặc biệt trong chuyển hóa niềm tin chiến lược thành hợp tác thực chất, nhất là trong khoa học – công nghệ và đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Diễn đàn tập trung thúc đẩy kết nối các nhà khoa học và mở rộng hợp tác viện – trường hai nước trong các lĩnh vực ưu tiên như y học tiên tiến, trí tuệ nhân tạo, môi trường thông minh và chuyển đổi số. Mô hình Trung tâm Nhiệt đới Việt – Nga tiếp tục được nhìn nhận như biểu tượng hợp tác khoa học bền vững; giải pháp giám sát môi trường tích hợp AI của Saint Petersburg được đề xuất nghiên cứu áp dụng tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, các hoạt động giao lưu văn hoá – giáo dục, hợp tác bảo tàng, giảng dạy tiếng Việt, Việt Nam học và kết nối thanh niên – nghệ sĩ – nhà nghiên cứu trẻ góp phần tăng cường hiểu biết lẫn nhau. Trên lĩnh vực kinh tế – đổi mới sáng tạo, hai bên mong muốn mở rộng hợp tác trong kinh tế xanh, năng lượng và công nghệ mới.

Hợp tác nhân dân Việt – Nga không chỉ làm sâu sắc tình hữu nghị truyền thống mà còn bổ sung một mắt xích quan trọng vào không gian hợp tác tri thức – công nghệ của Việt Nam tại châu Âu và Liên Á, tiếp tục khẳng định xu hướng đối ngoại nhân dân gắn với khoa học – công nghệ trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh chuyển đổi số toàn cầu và sự trỗi dậy của ngoại giao khoa học – công nghệ, hợp tác nhân dân Việt Nam – Châu Âu đang chuyển hoá từ kết nối cảm xúc sang hợp tác tri thức, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Các chương trình liên kết chuyên gia, học giả, tổ chức phi chính phủ, trường đại học và viện nghiên cứu mở ra những tuyến hợp tác thực chất trong y tế, giáo dục, công nghệ sinh học, năng lượng tái tạo, quản trị đô thị thông minh và chuyển đổi số. Như Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam Phan Anh Sơn nhấn mạnh, đối ngoại nhân dân không chỉ là cầu nối của trái tim mà còn là đường dây truyền tải tri thức, sáng tạo và cơ hội phát triển chung. Từ Paris, Berlin, London đến Helsinki hay Warsaw, những cuộc gặp gỡ giữa các nhà khoa học, học giả và tổ chức nhân dân đã góp phần biến các cam kết cấp Nhà nước thành hành động cụ thể ở cấp nhân dân – nơi dự án, sáng kiến và mô hình hợp tác được nuôi dưỡng bằng niềm tin và tình hữu nghị.

Nhìn tổng thể, các hoạt động đối ngoại nhân dân với Pháp, Đức, Anh, Phần Lan, Ba Lan, Hà Lan… và Diễn đàn nhân dân Việt – Nga lần thứ nhất đang liên thông thành một vành đai hợp tác tri thức – công nghệ của đối ngoại nhân dân Việt Nam. Từ giao lưu văn hoá đến kết nối học giả, từ hợp tác địa phương đến dự án công nghệ cao, từ giáo dục và nghệ thuật đến kinh tế số và đổi mới sáng tạo, kênh nhân dân đã chuyển từ kết nối cảm xúc sang hợp tác công nghệ, góp phần củng cố sức mạnh mềm của quốc gia tri thức, đổi mới và hội nhập. Trên nền tảng ấy, Việt Nam mở rộng không gian hợp tác, huy động hiệu quả nguồn lực tri thức công nghệ quốc tế, và từng bước chuyển hoá các cam kết thiện chí thành những dự án hữu hình phục vụ phát triển bền vững của quốc gia trong thời đại số./.

Lan tỏa tinh thần yêu nước qua sự kiện “Việt phục bộ hành” tại châu Âu Trong không khí thiêng liêng kỷ niệm 80 năm Quốc khánh Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2025), cộng đồng người Việt tại Áo cùng hàng trăm kiều bào đã tham gia sự kiện “Việt phục bộ hành”, hoạt động giàu ý nghĩa nhằm lan tỏa tinh thần yêu nước, hướng về Tổ quốc.

Quảng bá và lan tỏa giá trị Áo dài Việt Nam tại Châu Âu Hướng tới kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, Diễn đàn Phụ nữ Việt Nam tại châu Âu và Câu lạc bộ Di sản Áo dài Việt Nam tại châu Âu (Hiệp hội Văn hóa Áo dài Việt Nam) phát động "Tháng Văn hoá Áo dài Việt Nam tại Châu Âu với chủ đề "Hội nhập và lan tỏa” từ 1- 31/10/2025.