Trang chủ Nhân quyền - Góc nhìn thời đại Chuyên đề

08:32 | 23/04/2025 GMT+7

Thông điệp nhân văn từ Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2025 tại Việt Nam

Thành Luân

Từ ngày 6 đến 8/5, Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2025 sẽ được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) với chủ đề “Đoàn kết và bao dung vì nhân phẩm con người: Tuệ giác Phật giáo vì hòa bình thế giới và phát triển bền vững”. Đây là sự kiện đối ngoại văn hóa quốc tế ý nghĩa diễn ra nhân dịp Việt Nam kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025) và kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2025).

Đại lễ Vesak 2019 xác lập 10 kỷ lục ấn tượng

Phát huy giá trị cốt lõi của Phật giáo qua việc tăng cường tình hữu nghị và hợp tác giữa các dân tộc

Thông tin trên được Thượng tọa Thích Đức Thiện, Phó Chủ tịch - Tổng thư ký Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó Chủ tịch - Tổng thư ký Ủy ban tổ chức quốc gia về Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2025 cho biết tại buổi họp báo ngày 22/4 tại Hà Nội.

Lan tỏa thông điệp về đoàn kết dân tộc và tinh thần bao dung

Theo Thượng tọa Thích Đức Thiện, chủ đề của Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2025 phản ánh thông điệp nhân văn sâu sắc mà Giáo hội Phật giáo Việt Nam mong muốn lan tỏa đến cộng đồng quốc tế trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức như chiến tranh, xung đột, biến đổi khí hậu và khủng hoảng môi trường. Thông điệp cũng phù hợp với các mục tiêu cốt lõi trong Chương trình nghị sự phát triển bền vững của Liên hợp quốc.

Thượng tọa Thích Đức Thiện phát biểu tại họp báo. (Ảnh: Thành Luân)

Được Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 54 công nhận từ ngày 15/12/1999, Vesak là lễ hội văn hóa tôn giáo vì hòa bình nhằm tưởng niệm ba sự kiện trọng đại trong cuộc đời Đức Phật: đản sinh, thành đạo và nhập niết bàn. Kể từ đó, Đại lễ Vesak trở thành diễn đàn toàn cầu quan trọng nhằm thúc đẩy hòa bình, sự hiểu biết và hợp tác giữa các quốc gia và tôn giáo.

Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2025 là dịp để tôn vinh những giá trị cao đẹp của Phật giáo, đồng thời là cơ hội để Việt Nam chia sẻ với bạn bè quốc tế thông điệp về đoàn kết dân tộc và tinh thần bao dung - những phẩm chất đã làm nên bản sắc Việt Nam.

Bên cạnh chủ đề chính, Đại lễ năm nay còn có 5 chủ đề phụ: Nuôi dưỡng bình an nội tâm vì hòa bình thế giới; Tha thứ và chữa lành bằng chánh niệm: Con đường hòa giải; Từ bi Phật giáo qua hành động: Trách nhiệm chung vì sự phát triển con người; Chánh niệm trong giáo dục vì tương lai nhân ái và bền vững; Thúc đẩy đoàn kết: Nỗ lực hợp tác vì hòa hợp toàn cầu.

Theo Thượng tọa Thích Đức Thiện, Ban Tổ chức đã nhận được 620 bài tham luận bằng tiếng Anh và 330 bài tham luận bằng tiếng Việt, tập trung vào các chủ đề về hòa bình, phát triển bền vững và ứng dụng giáo lý Phật giáo trong xã hội hiện đại.

1.250 đại biểu quốc tế đến Việt Nam tham dự

Hòa thượng Thích Gia Quang - Phó Chủ tịch Hội đồng trị sự, Trưởng ban Thông tin Truyền thông Trung ương, Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng ban thông tin truyền thông Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2025 cho biết: Đại lễ dự kiến thu hút hơn 2.700 đại biểu trong và ngoài nước. Trong đó, khoảng 1.250 đại biểu quốc tế là đại diện Liên hợp quốc, các tổ chức quốc tế, nguyên thủ quốc gia, nhà lãnh đạo tôn giáo, học giả nổi tiếng trên thế giới, cùng các tổ chức Phật giáo từ 85 quốc gia và vùng lãnh thổ.

"Sự kiện là dịp để bạn bè quốc tế khắp nơi trên thế giới đến với TP.HCM; cơ hội giới thiệu về hình ảnh đất nước, con người Việt Nam yêu chuộng hòa bình, thân thiện, đoàn kết và hòa hợp. Để bạn bè quốc tế chứng kiến TP.HCM năng động, sáng tạo, phồn vinh, thịnh vượng sau 50 năm thống nhất đất nước. Đất nước Việt Nam hội nhập, phát triển, vươn mình cùng thế giới trong kỷ nguyên mới", Hòa thượng Thích Gia Quang nói.

Đại lễ cũng là dịp khẳng định chính sách nhất quán của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong việc tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo; đồng thời giới thiệu đời sống tôn giáo phong phú và tự do của các cộng đồng tôn giáo tại Việt Nam.

Thông qua các hoạt động hội thảo, giao lưu văn hóa - xã hội bằng cả tiếng Anh và tiếng Việt, bạn bè quốc tế sẽ hiểu sâu sắc hơn về vai trò đồng hành cùng dân tộc của Phật giáo Việt Nam trong hơn 2.000 năm lịch sử. Một điểm nhấn đặc biệt là việc tôn trí và chiêm bái xá lợi trái tim Bồ tát Thích Quảng Đức - biểu tượng của tinh thần nhập thế, từ bi và hy sinh của Phật giáo Việt Nam trong thời kỳ lịch sử đấu tranh bảo vệ dân tộc.

Theo Hòa thượng Thích Gia Quang, việc đăng cai tổ chức Đại lễ Vesak cũng thể hiện vai trò chủ động, tích cực của Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong công tác đối ngoại nhân dân, góp phần tăng cường sự hiểu biết, giao lưu, hợp tác giữa Việt Nam và các quốc gia, qua đó khẳng định vị thế, trách nhiệm của Việt Nam đối với Liên hợp quốc và cộng đồng quốc tế. Tuyên bố Vesak TP.HCM được kỳ vọng sẽ là đóng góp thiết thực của Việt Nam vào sứ mệnh vì hòa bình và phát triển bền vững toàn cầu.

Chiêm bái xá lợi Phật Thích Ca Mâu Ni và xá lợi trái tim Bồ tát Thích Quảng Đức

Một điểm nhấn tâm linh đặc biệt trong khuôn khổ Đại lễ Vesak 2025 là sự kiện chiêm bái xá lợi Phật Thích Ca Mâu Ni – bảo vật quốc gia của Ấn Độ – và xá lợi trái tim Bồ tát Thích Quảng Đức.

Theo Thượng tọa Thích Đức Thiện, nghi lễ khai mở chiêm bái xá lợi sẽ diễn ra lúc 6h sáng ngày 3/5 tại chùa Thanh Tâm (Học viện Phật giáo Việt Nam - cơ sở Lê Minh Xuân, huyện Bình Chánh, TP.HCM). Cùng thời điểm, xá lợi trái tim Bồ tát Thích Quảng Đức sẽ được tôn trí tại Việt Nam Quốc Tự (đường 3/2, TP.HCM) để phục vụ nhu cầu chiêm bái của nhân dân và Phật tử.

Dự kiến, xá lợi Phật sẽ được chuyên cơ quân sự Ấn Độ đưa đến sân bay Tân Sơn Nhất ngày 2/5 và cung rước về chùa Thanh Tâm. Chiều 8/5, xá lợi tiếp tục được cung rước về Khu du lịch quốc gia Núi Bà Đen (Tây Ninh) và tôn trí đến hết ngày 12/5. Sau đó, xá lợi sẽ được tôn trí tại chùa Quán Sứ (Hà Nội) từ ngày 13 đến 16/5 và tại chùa Tam Chúc (Hà Nam) từ ngày 17 đến 21/5, trước khi được đưa trở lại Ấn Độ.

Các tổ chức Phật giáo góp phần duy trì hòa bình, hòa hợp và hiểu biết lẫn nhau

Giáo hội Phật giáo Việt Nam: cầu nối hòa bình trong ngoại giao nhân dân

Thành Luân

Nguồn:

Tags:

Tin bài liên quan

Vesak 2025 - Một mùa đại lễ thành công

12:16 | 10/05/2025 Nhân quyền - Góc nhìn thời đại 125

Mới đây, Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc đã được tổ chức tại thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Đây là lần thứ tư Việt Nam đăng cai Vesak, với quy mô lớn nhất từ trước đến nay, đánh dấu vị thế ngày càng quan trọng của Phật giáo Việt Nam trong cộng đồng quốc tế.

Bế mạc Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2025: Thông điệp mạnh mẽ về đoàn kết, bao dung và phát triển bền vững

17:15 | 08/05/2025 Tình đời nghĩa đạo 125

Ngày 8/5 tại Thành phố Hồ Chí Minh, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã bế mạc Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2025, lan tỏa mạnh mẽ thông điệp về hòa bình, đoàn kết và vai trò của Phật giáo trong phát triển bền vững toàn cầu.

Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2025: Phật giáo góp phần thúc đẩy đoàn kết, hòa hợp toàn cầu

17:00 | 07/05/2025 Tình đời nghĩa đạo 125

Ngày 7/5 tại Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), trong khuôn khổ Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2025 đã diễn ra Hội thảo khoa học quốc tế tập trung làm rõ chủ đề chính của Đại lễ: "Đoàn kết và bao dung vì nhân phẩm con người: Tuệ giác Phật giáo vì Hòa bình thế giới và Phát triển bền vững".

Các tin bài khác

Việt Nam tiếp tục đồng hành cùng UNESCO bảo vệ đa dạng văn hóa trong kỷ nguyên số

12:30 | 19/02/2026 Chuyên đề 125

Tham dự Kỳ họp lần thứ 19 Ủy ban liên chính phủ Công ước UNESCO về Bảo vệ và phát huy sự đa dạng của các biểu đạt văn hoá (gọi tắt là Công ước 2005) tại Trụ sở Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá của Liên hợp quốc (UNESCO) ở Paris (Pháp), Việt Nam khẳng định cam kết thực thi hiệu quả Công ước về bảo vệ và phát huy sự đa dạng của các biểu đạt văn hóa, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tăng cường hợp tác quốc tế, hoàn thiện cơ chế thực thi trong môi trường số trước sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ và trí tuệ nhân tạo.

Việt Nam đẩy mạnh thực thi Công ước Chống tra tấn với hội thảo giới thiệu Nghị định thư Istanbul

10:39 | 25/01/2026 Chuyên đề 125

Ngày 23/1, Bộ Công an Việt Nam phối hợp với Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tổ chức hội thảo quốc tế mang chủ đề “Giới thiệu Nghị định thư Istanbul: Sổ tay điều tra và lập hồ sơ hiệu quả về tra tấn và các hình thức đối xử tàn bạo” tại tỉnh Gia Lai. Hội thảo thu hút sự tham gia của các chuyên gia nhân quyền quốc tế, đại diện các bộ, ngành, cơ quan tư pháp, lực lượng thực thi pháp luật và y tế trong nước.

Việt Nam hoàn tất thủ tục gia nhập Công ước Apostille

10:38 | 24/01/2026 Chuyên đề 125

Việt Nam đã chính thức hoàn tất các thủ tục quan trọng trong tiến trình gia nhập Công ước La Haye năm 1961 về miễn hợp pháp hóa đối với giấy tờ công của nước ngoài (gọi tắt là Công ước Apostille), đánh dấu bước phát triển mới trong cải cách hành chính và quá trình hội nhập pháp lý quốc tế.

Đại hội XIV của Đảng: Thông điệp về ổn định, cân bằng trong 1 thế giới biến động

10:26 | 22/01/2026 Chuyên đề 125

Nguyên Đại sứ Pháp tại Việt Nam Claude Blanchemaison cho rằng Đại hội XIV gửi đi những thông điệp quan trọng về ổn định chính trị, phát triển kinh tế và đường lối đối ngoại cân bằng của Việt Nam.

Xem thêm

Đọc nhiều

CMG phát sóng chương trình Gala Tết Nguyên tiêu 2026

03/03/2026 17:59 Quốc tế 125

Rằm tháng Giêng – Tết Nguyên tiêu – là thời khắc trăng tròn, hoa nở, người người sum họp. Vào lúc 20h ngày 3/3 (giờ Bắc Kinh), Đài Phát thanh - Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CMG) phát sóng chương trình Gala Tết Nguyên tiêu 2026 trong không khí rộn ràng, vui tươi, làm nổi bật cảm giác hài hòa, ấm áp và đoàn viên.

Tan-Viet Group Poland: Đưa thương hiệu Việt đến 115 quốc gia

03/03/2026 14:30 Việt kiều 125

Từ sự hiện diện trên những kệ hàng siêu thị tại Ba Lan vào đầu thập niên 1990 đến mạng lưới phân phối trải rộng hơn 115 quốc gia hiện nay, hành trình của Tan-Viet Group Poland và doanh nhân Việt kiều Tào Ngọc Tú không chỉ là câu chuyện thành công trong lĩnh vực thực phẩm. Đó còn là biểu tượng cho tầm vóc, bản lĩnh và khát vọng vươn xa của thương hiệu Việt – khi sản phẩm Việt đủ năng lực bước vào dòng chảy chính của thị trường quốc tế, cạnh tranh sòng phẳng và khẳng định giá trị trên bản đồ kinh tế toàn cầu.

Làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam - Bulgaria trong giai đoạn mới

03/03/2026 11:30 Hữu nghị 125

Ngày 2/3, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Hội hữu nghị Việt Nam - Bulgaria thành phố Hồ Chí Minh tổ chức họp mặt kỷ niệm 148 năm Quốc khánh Cộng hòa Bulgaria (3/3/1878 - 3/3/2026) và 76 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Bulgaria (1950 - 2026). Sự kiện là dịp nhìn lại những kết quả hợp tác nổi bật, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục và thương mại, đồng thời khẳng định quyết tâm làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam - Bulgaria trong giai đoạn mới.

“Người đại biểu của dân phải nói đi đôi với làm” - Cam kết hành động từ thực tiễn của ứng cử viên Đại biểu Quốc hội khóa XVI

03/03/2026 09:39 Việt Nam hôm nay 125

Trong tiến trình chuẩn bị bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI, chương trình hành động của ông Nguyễn Thái Học - Phó Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương - thể hiện rõ một cách tiếp cận nhất quán: lấy Nhân dân làm trung tâm, lấy trách nhiệm đại biểu làm chuẩn mực hành động và lấy hiệu quả thực chất làm thước đo uy tín chính trị.

Bờ cõi biển đảo

Miền đất - Con người Cuộc sống vùng biên Nhịp sống biển đảo Lịch sử chủ quyền Giao lưu hữu nghị

Hoàn thành bầu cử sớm cho cử tri khu vực Cụm Ba Kè

7 giờ 45 phút Bờ cõi biển đảo 125

Từ ngày 1 - 3/3, Đoàn công tác Tổ bầu cử sớm của Vùng 2 Hải quân do Đại tá Lê Hồng Quang, Phó Chủ nhiệm Chính trị Vùng, Tổ trưởng Tổ bầu cử sớm làm Trưởng đoàn, đã hoàn thành nhiệm vụ tổ chức bỏ phiếu sớm cho cử tri tại các nhà giàn DK1, tàu trực và ngư dân đang khai thác thủy hải sản tại khu vực Cụm Ba Kè.

Vừa bội thu cá ngừ, vừa siết chặt IUU: Khánh Hòa khởi đầu năm mới bằng khai thác bền vững

21 giờ 58 phút Bờ cõi biển đảo 125

Những chuyến biển “xuyên” Tết Bính Ngọ 2026 mang về sản lượng cá ngừ khả quan cho ngư dân Khánh Hòa. Song song với tín hiệu tích cực về sản lượng và giá bán, địa phương tăng cường kiểm soát đội tàu, giám sát hành trình, nhật ký điện tử và truy xuất nguồn gốc, hướng đến nghề cá có trách nhiệm và bền vững.

EC sẽ làm việc tại Việt Nam từ 9-19/3 về IUU

1 ngày trước Bờ cõi biển đảo 125

Ngày 2/3, Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã có văn bản gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh, thành phố ven biển về việc chuẩn bị hồ sơ, tài liệu phục vụ làm việc với Đoàn Thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC) lần thứ 5 về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Multimedia

Podcasts Video E-magazine Infographic

infographic den nam 2030 phan dau thu nhap binh quan nguoi dan nong thon tang gap 25 3 lan so voi nam 2020

[Infographic] Đến năm 2030, phấn đấu thu nhập bình quân người dân nông thôn tăng gấp 2,5-3 lần so với năm 2020

19-02-2026 12:32 Infographic 125

Quyết định số 417/QĐ-BNNMT ngày 31/1/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I: Từ năm 2026 đến năm 2030.

infographic 4 moc thoi gian cua 4 ky nguyen quan trong trong 100 nam dang lanh dao

[Infographic] 4 mốc thời gian của 4 kỷ nguyên quan trọng trong 100 năm Đảng lãnh đạo

09-02-2026 09:53 Infographic 125

Quá trình 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam chia thành 4 mốc thời gian của 4 kỷ nguyên, tương ứng với những bước ngoặt quan trọng của cách mạng Việt Nam.

infographic 5 diem then chot co y nghia quyet dinh trong to chuc thuc hien nghi quyet dai hoi xiv cua dang

[Infographic] 5 điểm then chốt có ý nghĩa quyết định trong tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng

08-02-2026 16:07 Infographic 125

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng là sự tổng kết sâu sắc về lý luận và thực tiễn; thể hiện ý chí, khát vọng của toàn Đảng, toàn dân quyết tâm xây dựng thành công một nước Việt Nam hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định những mục tiêu phát triển chiến lược của đất nước trong giai đoạn mới và đặt ra yêu cầu phải nâng cao năng lực hiện thực hóa các mục tiêu thành kết quả cụ thể, đo đếm được, người dân được thụ hưởng trực tiếp.

infographic nghi quyet so 68 nqtw tac dong sau rong toi toan bo nen kinh te

[Infographic] Nghị quyết số 68-NQ/TW tác động sâu rộng tới toàn bộ nền kinh tế

02-02-2026 11:29 Infographic 125

Sau 8 tháng Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW, tác động của Nghị quyết bước đầu thể hiện qua sự gia tăng mạnh mẽ số lượng doanh nghiệp, hộ kinh doanh gia nhập, tái gia nhập thị trường.

infographic nhung nghi quyet chien luoc dua viet nam buoc vao ky nguyen moi

[Infographic] Những Nghị quyết chiến lược đưa Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới

29-01-2026 14:07 Infographic 125

Để hiện thực hóa khát vọng hùng cường, từ cuối năm 2024 đến nay, Bộ Chính trị đã ban hành 9 nghị quyết chiến lược trên nhiều lĩnh vực then chốt, thể hiện tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn và quyết tâm chính trị cao, tạo nền tảng đưa đất nước phát triển giàu mạnh, thịnh vượng trong kỷ nguyên mới.

infographic quan he doi tac chien luoc viet nam lien minh chau au

[Infographic] Quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Liên minh châu Âu

28-01-2026 12:58 Infographic 125

Chuyến thăm của Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa thúc đẩy hợp tác Việt Nam-EU, hướng tới hòa bình, thịnh vượng và bền vững chung.

dan la goc thuoc do cao nhat cua moi quyet sach

"Dân là gốc": Thước đo cao nhất của mọi quyết sách

22-01-2026 08:33 Infographic 125

Mọi đường lối, chính sách đề ra phải hướng tới nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân; bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân; tôn trọng, lắng nghe và dựa vào Nhân dân.

Videos

Xin chờ trong giây lát...

Truyền hình

Đại sứ Lào tại Việt Nam tin tưởng Đại hội XIV sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam phát triển toàn diện

19/01/2026 13:55 Truyền hình 508

Đánh giá cao những thành tựu Việt Nam đạt được thời gian qua, Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng Đại hội XIV là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo động lực mới để Việt Nam phát triển toàn diện, bền vững và hiện thực hóa các mục tiêu phát triển dài hạn.

Cần biết

Thời tiết hôm nay (3/3): Gió Đông Bắc về, miền Bắc trở lạnh 15 độ C

03/03/2026 Bạn đọc - Cần biết 125

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, không khí lạnh tràn về khiến khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ; Bắc Bộ, Thanh Hóa và Nghệ An chuyển mưa rét, nhiệt độ thấp nhất phổ biến ở mức 15-18 độ C.

4 nguyên tắc cơ bản bảo đảm tính dân chủ trong bầu cử ở Việt Nam

03/03/2026 Việt Nam hôm nay 125

Bầu cử là việc công dân lựa chọn những người đại diện thay mặt mình quyết định các vấn đề trọng đại của đất nước. Theo quy định tại Điều 7 Hiến pháp năm 2013 và Điều 1 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân, việc bầu cử ở nước ta được tiến hành theo 4 nguyên tắc cơ bản: phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Đây là những nguyên tắc nền tảng, bảo đảm tính dân chủ, khách quan và công bằng của quá trình bầu cử.