Sẽ đăng ký tiêm vắc-xin qua mạng

Ngay sau sự việc xảy ra tại điểm tiêm chủng 182 Lương Thế Vinh, Bộ Y tế đã có những chỉ đạo nào?

PGS.TS Trần Đắc Phu: Chúng tôi đã yêu cầu các cơ sở phải đảm bảo an toàn, hiệu quả, tăng cường cảnh giác nếu không có thể xảy ra tai biến. Bộ Y tế cũng nghiêm cấm tăng giá, trục lợi trong tiêm chủng vắc-xin dịch vụ. Không thể vì có một ít vắc-xin mà cả nước không tiêm Quinvaxem nữa vì như thế dịch có thể bùng lên. Như năm 2014 vừa qua ở Hà Nội đã có dịch ho gà. Quan trọng nhất là tổ chức tiêm. Chúng tôi đã bàn sẽ có thể cho đăng ký trên website và đăng ký trực tiếp.

Nhiều ý kiến cho rằng, Việt Nam cam kết phải đạt tỷ lệ tiêm chủng Quinvaxem nhất định thì GAVI mới tiếp tục cung cấp loại vắc-xin này nên gần cuối năm mới có vắc-xin dịch vụ? Và quy trình tiêm, sàng lọc trước tiêm chưa chuẩn nên tỷ lệ phản ứng sau tiêm chủ yếu ở các vùng nông thôn?

GS Đặng Đức Anh, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương: Liên minh toàn cầu về Vắc-xin và Tiêm chủng (GAVI) hỗ trợ Quinvaxem cho Việt Nam từ năm 2010 – 2019. Phía GAVI đã thoả thuận sẽ cung cấp đủ Quinvaxem cho tiêm chủng mở rộng tại Việt Nam.

Theo số liệu chúng tôi có được, sau nhiều năm triển khai, hiện tỉ lệ tai biến sau tiêm Quinvaxem vẫn thấp, trong khung được khuyến cáo của WHO và nhà sản xuất. Sau tiêm trẻ chỉ có phản ứng thông thường như đau chỗ tiêm, sốt sau tiêm vì Quinvaxem có chứa thành phần ho gà toàn tế bào thường gây sốt.

Ngoài ra có một số phản ứng khác, có thể phải đưa các cháu vào bệnh viện điều trị. Tuy nhiên sau điều trị, các cháu cũng khỏi.

Có một số trường hợp tử vong nhưng con số không nhiều. Các tỉnh, thành phố đều có hội đồng chuyên môn để đánh giá phản ứng sau tiêm để xác định căn nguyên tử vong. Một số cháu tử vong do có mắc bệnh bẩm sinh phải có sự cung cấp thông tin của gia đình mới xác định chính xác được nguyên nhân.

PGS.TS Trần Đắc Phu: Vừa rồi nhiều trường hợp tử vong là do tiêm viêm gan B, vitamin K, vắc-xin BCG... chứ không phải tất cả đều do Quinvaxem. Những trường hợp tử vong do Quinvaxem thường do trùng lặp ngẫu nhiên hoặc do bản thân cơ thể các cháu mẫn cảm.

Tuy nhiên, tôi phải xác nhận khám sàng lọc rõ ràng thành phố tốt hơn nhưng cũng phải khẳng định khám sàng lọc cực kỳ khó. Tiêm xong nhiều bệnh mới bùng phát.

Chúng tôi đã tăng cường, triển khai các lớp tập huấn tiếp cho hệ thống từ khám sàng lọc và các vấn đề bệnh tật sau tiêm. Nếu tập huấn tốt cho hệ thống này thì cũng giải quyết được tử vong sau tiêm Quinvaxem.

Việt Nam có tiếp tục tiêm Quinvaxem hay không là quyền của Việt Nam. Tôi nói luôn, trong giai đoạn đầu, Việt Nam tiêm Quinvaxem được viện trợ nhiều tiền hơn còn từ nay đến 2019 vốn đối ứng Việt Nam phải bỏ ra nhiều hơn. Việc thay thế vắc-xin là cả chiến lược. Quinvaxem có phản ứng, có tử vong nhưng vắc-xin vô bào cũng có. Vừa qua, một số quốc gia tiêm vô bào như ở Mỹ vẫn có dịch ho gà bùng phát.

Ở các nước vẫn có đủ vắc-xin tiêm chủng như Singapore. Nhiều người cho rằng, Việt Nam vắc-xin dịch vụ khan hiếm do Cục Quản lý Dược độc quyền phân phối?

Ông Trương Quốc Cường, Cục trưởng Cục Quản lý Dược: Singapore không thiếu vì họ sử dụng Pentaxim trong tiêm chủng mở rộng, số lượng lớn nên được ưu tiên. Trước đây dịch bệnh ít, họ vẫn chuyển qua cho Việt Nam được mấy chục ngàn liều.

Hiện nay, theo số liệu từ Cục Quản lý Dược, trong tháng 12 có 160.000 liều Pentaxim, trong đó về miền Bắc chỉ có khoảng 44.000 liều (sắp tới có thêm 29.000 liều) còn lại về các tỉnh phía Nam.

Có sự chênh lệch như vậy do hợp đồng giữa nhà sản xuất và các công ty nhập khẩu. Theo nhà sản xuất do phía doanh nghiệp có hợp đồng từ trước nên được cung cấp nhiều hơn. Ở miền Bắc không đấu thầu, trong khi miền Nam có đấu thầu, phân về các bệnh viện.

Tôi khẳng định là hiện nay không có bất cứ nguồn cung nào khác, kể cả chấp nhận gia công.

Hiện nay, tất cả mong chờ đặt vào vắc-xin Hexaxim 6 trong 1 hiện thử nghiệm lâm sàng tại Thái Bình. Vắc-xin đã tiêm thử nghiệm cho 354 trẻ, xong 3 mũi cơ bản, đến tháng 2/2016 nhóm cuối cùng tiêm xong. Về nguyên tắc, sau 28 ngày sẽ kiểm tra hiệu giá kháng thể vắc-xin, nếu hội đồng y đức chấp nhận thì có thể nghiệm thu giữa kỳ vào tháng 6/2016, sau đó cấp phép lưu hành. Một khả năng khác là sau khi tiêm mũi nhắc lại mới tiếp tục kiểm tra hiệu giá kháng thể, đến tháng 6/2017 mới lưu hành vắc-xin Hexaxim.

Hi vọng sẽ không còn cảnh người dân phải xếp hàng từ đêm để được tiêm vắc-xin

Hiện nay, các cơ sở tiêm chủng đã có kế hoạch tiêm vắc-xin 5 trong 1 chưa?

GS Đặng Đức Anh, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ TƯ: Viện thống nhất việc đăng ký có thể thực hiện trên trang web hoặc qua điện thoại. Chúng tôi cũng không hạn chế các bà mẹ ngoại tỉnh đăng ký tiêm cho các cháu, miễn là việc đăng ký hợp lệ.

Ông Nguyễn Nhật Cảm, Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng Hà Nội: chúng tôi dự kiến đưa ra phương án sẽ cho người dân đăng ký tiêm chủng qua mạng internet và không phải xếp hàng. Chiều nay (26/12) các đơn vị sẽ chốt hình thức đăng ký trên website của đơn vị mình và trên trang web của Sở Y tế. Mục đích của việc này là nhằm hạn chế thấp nhất sự phiền hà cho người dân và trục lợi của một số đối tượng. Đăng ký là khâu khó nhất, Trung tâm Y tế dự phòng Hà Nội cũng đã lường trước việc đăng ký ảo trên mạng, do đó người dân khi đăng ký sẽ khai rõ họ tên, ngày sinh của trẻ, họ tên và chứng minh thư cha mẹ. Khi tới tiêm, người dân mang đầy đủ giấy tờ trên để đối chứng.

Hà Linh (lược ghi)