Quảng Trị gìn giữ ký ức về lãnh tụ Fidel Castro

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Nhân kỷ niệm 100 năm Ngày sinh lãnh tụ Cuba Fidel Castro (13/8/1926 - 13/8/2026), những ký ức về chuyến thăm lịch sử của ông tới vùng giải phóng Quảng Trị năm 1973 lại được nhắc nhớ. Hơn nửa thế kỷ qua, tình cảm đặc biệt ấy vẫn hiện hữu trong ký ức người dân và qua những công trình ghi dấu tình hữu nghị Việt Nam - Cuba.
aa
Ký ức về Fidel Castro - người bạn lớn của nhân dân Việt Nam Khai mạc chuỗi hoạt động “Chủ tịch Hồ Chí Minh - Tổng Tư lệnh Fidel Castro: Nghĩa tình son sắt đặc biệt”

Ký ức về “người bạn lớn” giữa đất lửa

Những ngày này, Công viên Fidel trên đường Trần Hưng Đạo, phường Đông Hà đón nhiều người dân, du khách đến tham quan, tưởng nhớ lãnh tụ Cuba Fidel Castro. Công viên rộng hơn 16ha, với tượng Fidel Castro đặt ở vị trí trung tâm. Dưới chân tượng khắc câu nói đã trở thành biểu tượng của tình đoàn kết Việt Nam - Cuba: “Vì Việt Nam, Cuba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình”. Trong khuôn viên còn có 9 cây cọ hoàng gia Cuba, biểu tượng cho sự ngay thẳng và tinh thần bất khuất, tượng trưng cho tuổi 90 của lãnh tụ Fidel Castro.

Quảng Trị có một vị trí đặc biệt trong lịch sử quan hệ Việt Nam - Cuba. Tháng 9/1973, khi chiến tranh vẫn diễn ra ác liệt, Fidel Castro trở thành nguyên thủ quốc gia nước ngoài đầu tiên và duy nhất đến thăm vùng giải phóng miền Nam Việt Nam tại Quảng Trị. Chuyến đi trở thành một dấu mốc đặc biệt, thể hiện tình đoàn kết và sự ủng hộ mạnh mẽ của Cuba đối với cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam.

Hơn 50 năm đã qua, bà Nguyễn Thị Hương, 70 tuổi, hiện sống tại phường Đông Hà, vẫn nhớ rõ buổi chiều 15/9/1973 - ngày bà được lãnh tụ Fidel Castro giúp đỡ trong thời khắc sinh tử.

Khi ấy mới 17 tuổi, bà Hương là dân công hỏa tuyến, cùng đồng đội san lấp hố bom tại Vĩnh Linh để mở đường. Một quả bom bi còn sót lại phát nổ khiến bà bị thương nặng, nhiều viên bi găm vào cơ thể, thủng 8 khúc ruột, đứt động mạch chủ và mất nhiều máu.

Quảng Trị gìn giữ ký ức về lãnh tụ Fidel Castro
Bài báo đăng nội dung Chủ tịch Fidel Castro chỉ đạo y, bác sĩ trong đoàn công tác cấp cứu và đưa bà Nguyễn Thị Hương đến bệnh viện vì bị bom nổ vào năm 1973. (Ảnh: Báo Dân Việt)

Đúng lúc đó, đoàn xe của lãnh tụ Fidel Castro trên đường từ vùng giải phóng Quảng Trị trở ra miền Bắc đi qua. Phát hiện sự việc, đoàn dừng lại. Fidel Castro đề nghị các bác sĩ trong đoàn sơ cứu cho bà Hương, đồng thời nhường xe ô tô ngoại giao đưa bà đến bệnh viện gần nhất và điều xe ra Đồng Hới lấy máu dự trữ phục vụ cấp cứu.

Với bà Hương, quyết định ấy đã mang lại cho bà cơ hội sống. Sau khi trở về Cuba, Fidel Castro vẫn thông qua các đoàn ngoại giao thăm hỏi, gửi thuốc hỗ trợ bà hồi phục sức khỏe.

Suốt hơn nửa thế kỷ, câu chuyện ấy trở thành ký ức đặc biệt mà bà Hương luôn kể lại cho con cháu. Bà coi sự quan tâm của lãnh tụ Cuba là ân tình sâu nặng, đồng thời là điểm tựa tinh thần để sống tốt và xứng đáng với cơ hội sống mà mình đã nhận được.

Cũng trong ngày 15/9/1973, trên đường từ Đông Hà ra miền Bắc, Fidel Castro đến thăm quân và dân Việt Nam tại Dốc Miếu, một căn cứ quân sự lớn của quân đội Mỹ trên phòng tuyến hàng rào điện tử McNamara. Trong số những người tham gia đón đoàn năm ấy có nữ du kích bắn tỉa Hoàng Thị Chẩm, người từng 9 lần được phong danh hiệu “Dũng sĩ diệt Mỹ” trong những năm chiến đấu tại Dốc Miếu. Nay đã ngoài 80 tuổi, bà Chẩm vẫn lưu giữ bức ảnh ghi lại khoảnh khắc Fidel Castro bắt tay, thăm hỏi bà.

Theo hồi ức của bà Chẩm, chuyến thăm khi đó được giữ kín. Cán bộ, chiến sĩ và du kích chỉ được thông báo chuẩn bị “đi công tác”. Khoảng 15 phút trước khi đoàn tới, mọi người mới biết mình sắp được đón lãnh tụ Cuba.

Tại Dốc Miếu, Fidel Castro trực tiếp thị sát khu vực, chứng kiến những dấu tích chiến tranh với xác xe tăng, dây thép gai và bom đạn còn ngổn ngang. Ông thăm hỏi, động viên cán bộ, chiến sĩ và du kích. Sự gần gũi của vị lãnh tụ Cuba cùng việc ông có mặt giữa vùng đất vẫn còn khói lửa trở thành nguồn cổ vũ tinh thần đối với quân dân Quảng Trị thời điểm đó.

Quảng Trị gìn giữ ký ức về lãnh tụ Fidel Castro
Chủ tịch Fidel Castro thị sát ở căn cứ quân sự Dốc Miếu, tỉnh Quảng Trị vào ngày 15/9/1973. (Ảnh tư liệu: TTXVN)

Những công trình nối dài tình hữu nghị

Tình cảm của Fidel Castro và nhân dân Cuba dành cho Việt Nam không chỉ được ghi nhớ qua chuyến thăm năm 1973 mà còn được thể hiện bằng những hỗ trợ cụ thể trong chiến tranh và quá trình khắc phục hậu quả chiến tranh, xây dựng đất nước. Tại Quảng Trị, nhiều công trình đến nay vẫn lưu giữ dấu ấn của tình đoàn kết ấy.

Cầu treo Bến Tắt trên thượng nguồn sông Bến Hải được xây dựng năm 1974 với sự hỗ trợ của Cuba, nhằm bảo đảm giao thông, vận chuyển hàng hóa, vũ khí và lương thực phục vụ chiến trường miền Nam trên tuyến đường Hồ Chí Minh. Sau ngày đất nước thống nhất, cây cầu tiếp tục phục vụ đời sống và phát triển kinh tế - xã hội. Năm 1986, cầu treo Bến Tắt được xếp hạng Di tích quốc gia và hiện là một phần của Di tích quốc gia đặc biệt Đường Hồ Chí Minh.

Một công trình khác mang đậm dấu ấn tình hữu nghị hai nước là Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cuba Đồng Hới. Công trình được Cuba hỗ trợ xây dựng, khởi công năm 1974 và khánh thành, đưa vào sử dụng năm 1981. Qua 45 năm hoạt động, bệnh viện đã góp phần chăm sóc sức khỏe cho người dân trong tỉnh và khu vực lân cận, trở thành một biểu tượng của tình đoàn kết Việt Nam - Cuba.

Quảng Trị gìn giữ ký ức về lãnh tụ Fidel Castro
Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cuba Đồng Hới do Cuba hỗ trợ xây dựng. (Ảnh: misiones.cubaminrex.cu)

Ở phía Nam cầu treo Đakrông, xã Đakrông, “Đoạn đường Hữu nghị Việt Nam - Cuba” cũng nhắc nhớ sự hỗ trợ của Chính phủ và nhân dân Cuba. Bia lưu niệm do Hội Trường Sơn Việt Nam xây dựng ghi dấu việc đoạn Đakrông - A Lưới (thành phố Huế) trên đường Hồ Chí Minh Đông Trường Sơn được Bộ đội Trường Sơn xây dựng với sự giúp đỡ của Cuba sau chuyến thăm Việt Nam của Fidel Castro tháng 9/1973.

Cùng với đó, những địa điểm gắn với hành trình của lãnh tụ Cuba tại Quảng Trị 53 năm trước như Cứ điểm 241 Tân Lâm, Trụ sở Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại xã Cam Lộ, cầu treo Bến Tắt… được trùng tu, tôn tạo, góp phần lưu giữ ký ức về chuyến thăm lịch sử.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Đức Tiến, tình hữu nghị Việt Nam - Cuba được viết nên qua nhiều dấu mốc lịch sử, trong đó Quảng Trị là vùng đất in dấu chân của lãnh tụ Fidel Castro. Trong giai đoạn phát triển mới, với lợi thế về biển, cửa khẩu quốc tế, cảng biển, sân bay, Hành lang kinh tế Đông Tây cùng tiềm năng về năng lượng, công nghiệp, logistics, nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế biển và du lịch, Quảng Trị xác định đối ngoại và hội nhập quốc tế không chỉ là nhiệm vụ mà còn là một nguồn lực cho phát triển. Với Cuba, tỉnh mong muốn tiếp tục làm sâu sắc quan hệ hợp tác trên những lĩnh vực hai bên có thế mạnh và nhu cầu.

Hơn nửa thế kỷ kể từ chuyến thăm lịch sử tháng 9/1973, hình ảnh Fidel Castro giữa vùng “đất lửa” vẫn được nhiều thế hệ người dân Quảng Trị nhắc nhớ. Từ những nhân chứng từng gặp ông đến các công trình hữu nghị còn hiện hữu, những ký ức ấy tiếp tục kể câu chuyện về quan hệ Việt Nam - Cuba được vun đắp bằng sự sẻ chia, thủy chung và đồng hành trong những thời khắc khó khăn của lịch sử.

Ký ức về Fidel Castro - người bạn lớn của nhân dân Việt Nam Ký ức về Fidel Castro - người bạn lớn của nhân dân Việt Nam
Đến Cuba năm 1963 và trực tiếp tháp tùng, phối hợp phiên dịch trong chuyến Chủ tịch Fidel Castro thăm vùng giải phóng Quảng Trị năm 1973, ông Nguyễn Xuân Phong, nguyên Vụ trưởng Vụ Châu Mỹ (Bộ Ngoại giao) kể lại những hình ảnh không phai về người bạn lớn thủy chung, tận tụy của nhân dân Việt Nam.
Khai mạc chuỗi hoạt động Khai mạc chuỗi hoạt động “Chủ tịch Hồ Chí Minh - Tổng Tư lệnh Fidel Castro: Nghĩa tình son sắt đặc biệt”
Ngày 4/8, tại Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch (Hà Nội) khai mạc chuỗi hoạt động chuyên đề “Chủ tịch Hồ Chí Minh - Tổng Tư lệnh Fidel Castro: Nghĩa tình son sắt đặc biệt” nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh lãnh tụ Cách mạng Cuba. Chương trình do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp Đại sứ quán Cuba tại Việt Nam tổ chức.
Tú Anh (tổng hợp)
Nguồn:

Tin bài khác

Việt Nam - Chile tìm kiếm cơ hội hợp tác địa phương

Việt Nam - Chile tìm kiếm cơ hội hợp tác địa phương

Ngày 16/11 tại Hà Nội, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam Đồng Huy Cương có cuộc làm việc với bà Camila Nieto Hernández, Thị trưởng thành phố Valparaíso (Chile). Hai bên trao đổi về việc tăng cường giao lưu nhân dân, kết nối doanh nghiệp, địa phương và mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực hai bên có thế mạnh.
Đà Nẵng tri ân các thế hệ đi trước vun đắp tình hữu nghị Việt - Lào

Đà Nẵng tri ân các thế hệ đi trước vun đắp tình hữu nghị Việt - Lào

Tối 16/11, tại thành phố Đà Nẵng, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Đà Nẵng và Hội hữu nghị Việt Nam-Lào thành phố Đà Nẵng phối hợp Tổng Lãnh sự quán nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào tại Đà Nẵng tổ chức chương trình kỷ niệm 77 năm Ngày truyền thống Quân tình nguyện và chuyên gia quân sự Việt Nam giúp cách mạng Lào (30/10/1949-30/10/2026).
Giải Quần vợt Hữu nghị kết nối bạn bè quốc tế tại Hà Nội

Giải Quần vợt Hữu nghị kết nối bạn bè quốc tế tại Hà Nội

Ngày 14/11, gần 100 tay vợt không chuyên đến từ các đại sứ quán, tổ chức quốc tế và các hội hữu nghị đã tham gia Giải Quần vợt Hữu nghị 2026 tại Hà Nội. Giải đấu là dịp để các cán bộ ngoại giao, cán bộ làm công tác đối ngoại nhân dân và văn hóa, thể thao giao lưu, tăng cường hiểu biết, thắt chặt tình hữu nghị.
Thêm cầu nối hợp tác Việt Nam - Nhật Bản tại Kansai

Thêm cầu nối hợp tác Việt Nam - Nhật Bản tại Kansai

Ngày 14/11 tại Osaka (Nhật Bản), Hội hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản và Hội hữu nghị Nhật Bản - Việt Nam vùng Kansai ký Bản ghi nhớ hợp tác, tập trung kết nối doanh nghiệp, cơ sở giáo dục, phát triển nguồn nhân lực và giao lưu nhân dân hai nước.
Xem thêm

Multimedia

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam ...
[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

Năm 2026 đánh dấu 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch và bước phát triển mới khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ...
[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10/2026: Những cơ sở của kỳ vọng

Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10/2026: Những cơ sở của kỳ vọng

Hơn 80 năm kể từ lời kêu gọi “ích quốc lợi dân” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đội ngũ doanh nhân Việt Nam đứng trước những kỳ vọng mới về tầm vóc và quy ...
Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Đà Nẵng vừa đón nhận sự kiện đặc biệt quan trọng với tương lai là Quy hoạch chung đến năm 2050 tầm nhìn 2075 của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...