Ngoại giao tiên phong khơi dậy sức mạnh mềm: Khi hình ảnh Việt Nam lan tỏa từ những trải nghiệm đời thường

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hae Kyung có những phút giây thư giãn bên hồ Hoàn Kiếm. (Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN)

Hình ảnh hai vị khách đặc biệt thưởng thức kem, dạo quanh Hồ Gươm, hay ăn bát phở giản dị trên phố Đinh Liệt nhanh chóng lan tỏa mạnh mẽ trên truyền thông và mạng xã hội. Trước đó, Hà Nội từng ghi dấu những khoảnh khắc tương tự với việc Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama thưởng thức bún chả, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tản bộ phố cổ.

Những dẫn chứng trên cho thấy ngoại giao Việt Nam ngày nay đang chuyển mình mạnh mẽ, biến những trải nghiệm đời sống bình dị thành thông điệp đối ngoại mạnh mẽ, qua đó khơi dậy sức mạnh mềm của quốc gia.

Chất xúc tác củng cố sức mạnh tổng hợp quốc gia

Trong bối cảnh hội nhập, sức mạnh mềm là khả năng khiến cộng đồng quốc tế "muốn gần, muốn hiểu và muốn hợp tác", trong đó ngoại giao đóng vai trò như một kênh dẫn đặc biệt. Ba trụ cột chính trị, kinh tế và văn hóa gắn bó chặt chẽ với nhau, trong đó văn hóa vừa là nền tảng, vừa là chất xúc tác để ngoại giao chính trị và kinh tế phát huy hiệu quả.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn nhấn mạnh: "Ngoại giao văn hóa không chỉ nhằm quảng bá hình ảnh mà nó phải trở thành nguồn lực cho phát triển". Thứ trưởng cũng cho biết, từ Trung ương đến địa phương đã có sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức. Rất nhiều địa phương hiện nay đã chủ động đưa ngoại giao văn hóa vào chiến lược phát triển, gắn kết chặt chẽ với xúc tiến du lịch nhằm biến các di sản văn hóa thành tài sản và động lực cụ thể cho phát triển kinh tế.

Những nỗ lực này đã mang lại kết quả rõ rệt. Theo Chỉ số Sức mạnh mềm Toàn cầu năm 2026, Việt Nam duy trì vị trí thứ 52 thế giới và đứng thứ 9 tại châu Á. Đáng chú ý, tiêu chí uy tín ngoại giao tăng mạnh 12 bậc, phản ánh sự cải thiện đáng kể trong quan hệ quốc tế. Việt Nam cũng tiếp tục ghi dấu ấn với ẩm thực (top 14 thế giới) và hệ thống di sản phong phú (xếp hạng 49).

Sự ổn định và môi trường an toàn của Việt Nam cũng được thế giới ghi nhận rõ nét qua Chỉ số Hòa bình Toàn cầu năm 2025, khi Việt Nam xếp thứ 38 trên tổng số 163 quốc gia, hiên ngang nằm trong nhóm 10 nước có mức độ hòa bình cao nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Đặc biệt trên lĩnh vực bảo tồn di sản, Việt Nam tự hào duy trì vị thế dẫn đầu Đông Nam Á với tổng cộng 77 danh hiệu được UNESCO ghi danh, trong đó riêng năm qua có thêm 4 di sản mới.

Những con số này không chỉ là thành tích mà còn phản ánh một thực tế: sức mạnh mềm của Việt Nam đang được củng cố một cách bền vững, với ngoại giao đóng vai trò tiên phong.

Nền tảng chính sách đồng bộ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly cùng Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hye Kyung chụp ảnh chung trước Cổng thành Đoan Môn. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Những thành tựu trên không phải tự nhiên mà có, nó là kết tinh của một tư duy chiến lược bài bản được Đảng và Nhà nước kiên trì bồi đắp. Nếu Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới đánh dấu bước chuyển mình trong tư duy chủ động, đưa hội nhập văn hóa ngang tầm với chính trị và kinh tế, thì Chiến lược Ngoại giao văn hóa đến năm 2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đã đặt mục tiêu “dùng các biện pháp ngoại giao để tôn vinh các giá trị, vẻ đẹp của văn hóa Việt Nam, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, qua đó khơi dậy khát vọng phát triển đất nước, tăng cường sức mạnh mềm, nâng cao vị thế đất nước”. Đặc biệt, sự ra đời của Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đã tạo ra một "kim chỉ nam" mới, soi đường cho việc biến di sản thành tài sản, đưa văn hóa hòa cùng dòng chảy của kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.

Đánh giá về tầm quan trọng của Nghị quyết số 80, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn, đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội, đại biểu chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội nhấn mạnh đây là bước đột phá, đánh dấu sự dịch chuyển từ một nghị quyết mang tính tuyên ngôn sang hành động thiết thực. Theo ông Sơn, đây là sự thay đổi tư duy vô cùng quan trọng, chuyển từ "quản lý văn hóa sang quản trị văn hóa vì sự phát triển bền vững của đất nước".

Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam Jonathan Wallace Baker đã bày tỏ sự hoan nghênh trước tầm nhìn của Việt Nam khi xác định văn hóa là trụ cột và nguồn lực nội sinh của phát triển. Ông nhận định rằng, Nghị quyết 80 cùng việc đưa văn hóa trở thành trụ cột của đối ngoại toàn diện chính là bệ phóng để Việt Nam ứng phó hiệu quả với các thách thức toàn cầu. Với cam kết chính trị mạnh mẽ, hệ sinh thái di sản phong phú cùng uy tín quốc tế ngày càng cao, Việt Nam được đánh giá đang có rất nhiều thuận lợi để hiện thực hóa mục tiêu đưa công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP vào năm 2030.

“Người kể chuyện” của quốc gia

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly trân trọng trao tặng Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Phu nhân Kim Hye Kyung cuốn album ảnh về chuyến thăm của Tổng thống Hàn Quốc và Phu nhân đến Việt Nam. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Lý giải sâu hơn về cội nguồn của sức mạnh mềm, Đại sứ Phạm Quang Vinh, nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao cho rằng một đất nước muốn có sức mạnh lan tỏa trước hết phải năng động, phát triển, ổn định và khẳng định được vị thế quốc tế. Ông đặc biệt đặt niềm tin vào vai trò cốt lõi của mỗi cá nhân: "Mỗi một con người Việt Nam cần không chỉ là công dân Việt Nam, mà còn là công dân toàn cầu, đồng thời là đại sứ của Việt Nam trong quảng bá hình ảnh thương hiệu của một đất nước đang vươn lên".

Cạnh tranh giữa các quốc gia ngày nay không chỉ nằm ở sức mạnh kinh tế mà còn ở sức hấp dẫn, uy tín và sự tự cường trong văn hóa. Bằng sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa ngoại giao và tinh hoa văn hóa, được soi đường bởi các quyết sách chiến lược đồng bộ, Việt Nam đang kể câu chuyện của riêng mình một cách đầy tự hào, tự nhiên và bền bỉ vào dòng chảy của thế giới.

Theo Phó Giáo sư-Tiến sĩ Bùi Hoài Sơn, khi chúng ta biết cách kể những câu chuyện Việt Nam một cách hấp dẫn, đa dạng để lôi cuốn khán giả thế giới, thì đó chính là lúc tạo ra sức mạnh mềm cho văn hóa, đồng thời thúc đẩy các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu, các quốc gia không chỉ cạnh tranh về kinh tế mà còn về sức hấp dẫn văn hóa và uy tín quốc tế. Thành công thuộc về những nước biết kể câu chuyện của mình một cách hấp dẫn và nhất quán. Trung Quốc xây dựng hình ảnh thông qua các chương trình giao lưu quy mô lớn, kết hợp giữa hiện đại và truyền thống. Hàn Quốc tạo dấu ấn toàn cầu nhờ làn sóng Hallyu, đưa âm nhạc, điện ảnh và ẩm thực trở thành công cụ ngoại giao hiệu quả. Nhật Bản lại chọn cách tiếp cận tinh tế hơn, lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống gắn với phong cách sống hiện đại, tạo nên thương hiệu quốc gia bền vững.

Điểm chung của các quốc gia này là không chỉ “giới thiệu” mà còn “kể chuyện”, không chỉ truyền thông mà còn tạo trải nghiệm, và đặc biệt là có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước và xã hội trong việc xây dựng hình ảnh quốc gia.

Trở lại câu chuyện Việt Nam, những hình ảnh lãnh đạo quốc tế dạo phố cổ, thưởng thức ẩm thực hay giao lưu với người dân Việt Nam không đơn thuần mang tính biểu tượng. Chúng tạo ra hiệu ứng truyền thông mạnh mẽ, bởi sự chân thực, gần gũi và dễ lan tỏa.

Một bức ảnh lãnh đạo nước ngoài ngồi trên chiếc ghế nhựa, thưởng thức món ăn đường phố có thể truyền tải nhiều thông điệp, trong đó có thông điệp về một Việt Nam an toàn, thân thiện, cởi mở và giàu bản sắc.

Không chỉ dừng lại ở văn hóa, ngoại giao Việt Nam cũng khéo léo lồng ghép quảng bá thành tựu phát triển. Những chuyến thăm của đoàn khách quốc tế tới các khu công nghệ cao, đô thị thông minh, hay gặp gỡ cộng đồng doanh nghiệp đổi mới sáng tạo đã góp phần định hình hình ảnh một Việt Nam năng động, đang chuyển mình mạnh mẽ.

Từ những bước chân dạo phố cổ, bát phở nóng, ly cà phê vỉa hè, đến những khu công nghệ hiện đại… tất cả đang góp phần kể nên một câu chuyện Việt Nam vừa gần gũi, vừa năng động, vừa giàu bản sắc. Điều này đã được chính các vị khách quốc tế cảm nhận và bày tỏ như Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung viết trên tài khoản mạng xã hội Instagram của mình: “Được gặp gỡ trong không gian đời thường, không phải một lịch trình mang tính nghi thức, khiến khoảng thời gian ấy càng trở nên ý nghĩa hơn”; dù khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa song “trái tim con người vẫn có thể kết nối với nhau”.

Như vậy, khi ngoại giao biết khai thác những giá trị đời thường để tạo nên thông điệp lớn, hình ảnh Việt Nam không chỉ được biết đến mà còn được yêu mến - một nền tảng vững chắc cho hợp tác và phát triển bền vững trong tương lai.

Theo Báo Tin tức

https://baotintuc.vn/thoi-su/ngoai-giao-tien-phong-khoi-day-suc-manh-mem-khi-hinh-anh-viet-nam-lan-toa-tu-nhung-trai-nghiem-doi-thuong-20260502084600357.htm

Đối ngoại nhân dân: Sức mạnh mềm thắt chặt tình hữu nghị Việt Nam - Ba Lan Ngày 28/11 tại Hà Nội, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam đã tổ chức buổi gặp mặt hữu nghị kỷ niệm 75 năm thiết lập Quan hệ ngoại giao Việt Nam – Ba Lan.

Thứ trưởng Ngô Lê Văn: Đối ngoại nhân dân đã phát huy hiệu quả "sức mạnh mềm" Đây là chia sẻ của Thứ trưởng Ngoại giao Ngô Lê Văn trước thềm Hội nghị tổng kết công tác đối ngoại nhân dân năm 2025.