KMC: Phương pháp nhỏ, kỳ tích lớn

Phép màu từ hơi ấm của mẹ

Một ngày cuối tháng 11/2024, chúng tôi trở lại xã Ea Trang, huyện M'Drak, tỉnh Đắk Lắk. Trước sân nhà, H'Mê Niê (25 tuổi) đang chơi đùa cùng con gái Galy. Cô bé sinh non, nhẹ cân ngày nào giờ đã là một cô bé khỏe mạnh, xinh xắn, hiếu động với đôi mắt sáng ngời.

H'Mê Niê kể rằng cái tên Galy được ông ngoại đặt theo một hồ nước trong Kinh Thánh. "Hồ nước thì yên tĩnh nhưng con tôi thì trái ngược hoàn toàn, lúc nào cũng chạy nhảy, tung tăng khắp nơi", cô cười nói.

Sinh con năm 23 tuổi khi còn là sinh viên, H'Mê Niê đối mặt với một thử thách không nhỏ: bé Galy chào đời sớm ở tuần thai thứ 35, chỉ nặng hơn 2kg.

H'Mê Niê và con gái Galy. (Ảnh: Đinh Hòa)

"Tôi rất lo lắng khi con sinh non, sợ rằng con sẽ gặp vấn đề sức khỏe", cô kể lại. Nhờ sự hướng dẫn tận tình của các bác sĩ tại Bệnh viện Đa khoa huyện M'Drak, cô được giới thiệu về phương pháp Kangaroo – kỹ thuật da kề da giữa mẹ và bé để giữ ấm và hỗ trợ sự phát triển của trẻ.

Bé Galy được đặt trên ngực mẹ, da kề da suốt 20 tiếng mỗi ngày. Nhưng H'Mê Niê đã làm hơn cả yêu cầu: "Tôi ôm con gần như 24/24 giờ. Mặc dù rất mệt nhưng cảm giác bé nằm yên trong vòng tay, hơi thở của bé hòa nhịp với tôi khiến tôi thêm vững tin".

Không chỉ có mẹ, bố và ông bà ngoại của bé cũng luân phiên chăm sóc để duy trì tiếp xúc da kề da liên tục. Nhờ vậy, bé ổn định nhịp thở, thân nhiệt và ngủ sâu hơn, cân nặng cũng tăng đều.

Khi xuất viện, H'Mê Niê tiếp tục áp dụng KMC tại nhà với sự hỗ trợ từ trạm y tế địa phương. Các cán bộ y tế thường xuyên đến thăm, động viên và hướng dẫn, tặng gia đình cô khăn quấn, mũ giữ ấm cho bé...

Khi bé Galy đủ cân, H'Mê Niê trao lại khăn quấn và các vật dụng cho trạm y tế để giúp đỡ những bà mẹ khác. "Tôi mong món quà nhỏ này sẽ mang lại hy vọng và niềm tin cho những gia đình khác, như chính tôi từng được nhận", cô nói.

Giờ đây, bé Galy đã 19 tháng tuổi, nặng 10kg, khỏe mạnh và rất hiếu động. “Những ngày áp bé sát vào lòng là kỷ niệm mà tôi không bao giờ quên. Đến bây giờ, bé vẫn thích leo lên người tôi để được ôm như ngày còn nhỏ”, H'Mê Niê chia sẻ trong niềm hạnh phúc.

Lan tỏa từ bệnh viện đến cộng đồng

Bác sĩ Hoàng Ngọc Anh Tuấn, Trưởng khoa Hồi sức cấp cứu Nhi và Nhi sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên cho biết, sau hơn một thập kỷ triển khai phương pháp KMC tại bệnh viện, số trẻ sinh non được chăm sóc bằng phương pháp này chiếm trung bình 56,7% hàng năm. Đây là một thành tựu lớn nhờ sự đồng hành của Tổ chức Cứu trợ Trẻ em cùng các dự án nâng cao chất lượng chăm sóc y tế tại khu vực Tây Nguyên.

Bác sĩ Hoàng Ngọc Anh Tuấn hướng dẫn người nhà bệnh nhi chăm sóc trẻ bằng phương pháp KMC. (Ảnh: Đinh Hòa)

Ông Tuấn nhấn mạnh, KMC không chỉ là một phương pháp đơn lẻ mà được tích hợp trong hệ thống chăm sóc y tế tổng thể, bao gồm nâng cao năng lực chuyên môn cho cán bộ y tế từ tuyến tỉnh đến cơ sở, cải thiện cơ sở vật chất và cung cấp các trang thiết bị cần thiết. Với sự kết hợp các kỹ thuật tiên tiến như thở máy, thở CPAP, tỷ lệ tử vong sơ sinh tại bệnh viện đã giảm đáng kể.

“So với các phương pháp truyền thống như lồng ấp hoặc đèn sưởi, KMC mang lại nhiều lợi ích vượt trội”, ông giải thích. “Trẻ được giữ ấm tự nhiên bằng hơi ấm của cha mẹ, giảm nguy cơ nhiễm trùng do tránh môi trường chung, đồng thời dễ dàng bú mẹ và phát triển ổn định hơn”.

Tuy nhiên, việc triển khai phương pháp này tại Tây Nguyên không phải lúc nào cũng thuận lợi. Theo ông Tuấn, nhiều gia đình ban đầu e ngại và giữ thói quen chăm sóc truyền thống theo cách truyền thống như địu trẻ trên lưng bằng túi vải. Đội ngũ y tế phải kiên nhẫn giải thích, thực hành mẫu, thậm chí có những bác sĩ nam trực tiếp đeo túi Kangaroo để phá vỡ định kiến giới và tạo sự tin tưởng trong cộng đồng.

Hiện tại, Bệnh viện đa khoa vùng Tây Nguyên đang mở rộng mô hình KMC để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng. Số giường điều trị bằng phương pháp KMC tại bệnh viện đã tăng từ 10 lên 20 giường, trong đó có 5 giường hồi sức sơ sinh, đặc biệt là trẻ thở CPAP. Bệnh viện cũng đang chờ phê duyệt hồ sơ thành lập Đơn nguyên KMC.

Các vật dụng dùng để hướng dẫn ấp sơ sinh theo phương Kangaroo do Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tài trợ. (Ảnh: Đinh Hòa)

Trong tương lai, bác sĩ Tuấn mong muốn mở rộng mô hình KMC xuống các tuyến y tế cơ sở, đặc biệt là tại vùng sâu vùng xa, tiến tới thành lập Trung tâm KMC ở Tây Nguyên. "Nếu có thêm sự hỗ trợ từ Tổ chức Cứu trợ Trẻ em, chúng tôi có thể nhân rộng thành công này ra các tỉnh lân cận như Gia Lai, Kon Tum và Lâm Đồng", ông Tuấn bày tỏ.

Ngoài ra, ông nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác truyền thông. "Việc nâng cao nhận thức của cộng đồng là chìa khóa để mô hình này thành công. Chúng tôi sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng và tổ chức phi chính phủ để đẩy mạnh tuyên truyền và đào tạo tại địa phương, từ đó đảm bảo sự bền vững của phương pháp KMC".

Tổ chức Cứu trợ Trẻ em hỗ trợ người dân Yên Bái tái thiết cuộc sống sau bão số 3

Tổ chức Cứu trợ Trẻ em và hành trình 10 năm chung tay thay đổi cuộc sống trẻ em Lào Cai