Kiểm tra hàng hóa đang gây khó cho doanh nghiệp

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng

Sáng nay (21/8), Tổ công tác của Thủ tướng làm việc với 11 bộ, ngành về các nhiệm vụ Chính phủ, Thủ tướng giao liên quan đến việc kiểm tra chuyên ngành xuất nhập khẩu.

Bộ trưởng Mai Tiến Dũng cho biết: hàng hóa xuất nhập khẩu có kiểm tra chuyên ngành kiểm dịch thực vật chiếm 0,1%, kiểm dịch động vật chiếm 14,3%, kiểm tra hiệu suất năng lượng chiếm 25,3%, kiểm tra ATTP 19,1%, giấy phép xuất nhập khẩu và các yêu cầu tương đương 41,2%.

"Theo thống kê của CIEM (Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế TƯ), mỗi năm DN bỏ ra 28,6 triệu ngày công với chi phí 14.300 tỷ đồng để làm thủ tục kiểm tra chuyên ngành. Thủ tướng yêu cầu phải cắt giảm chi phí chính thức và không chính thức liên quan đến DN", ông nhấn mạnh.

Bộ trưởng Dũng yêu cầu phải rà soát lại toàn bộ thủ tục liên quan đến kiểm tra chuyên ngành. Trên thực tế, còn nhiều thù tục chồng chéo làm tăng chi phí cho doanh nghiệp; tỷ lệ hàng hóa làm thủ tục kiểm tra 2 - 3 lần chiếm 58%, trong đó 54% là kiểm tra 2 lần.

Công tác kiểm tra, giám định hàng hóa bị cho là còn nhiều hạn chế, bất cập

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Dũng cũng chỉ ra tình trạng độc quyền trong đánh giá. Có mặt hàng thuộc hàng hóa sản xuất của nhóm đầu thế giới nhưng VN vẫn kiểm tra. Kiểm tra thủ công là chính nhưng dùng để đánh giá các mặt hàng của các nhà sản xuất lớn. Vì vậy cần xem lại cách làm.

Đối với hàng hóa nhập khẩu thuộc diện kiểm tra độc quyền của cơ quan giám định, kiểm định, chứng nhận, Bộ trưởng nhấn mạnh rằng có những bộ chỉ giao cho 1 cơ quan kiểm định, giám định. Điều này dẫn đến chi phí rất lớn, hàng hóa phải vận chuyển từ Bắc vào Nam, từ Nam ra Bắc để kiểm định, giám định.

Trong lĩnh vực kiểm tra chuyên ngành, hình thức thủ công, kết nối thông tin còn hạn chế, chưa áp dụng quản lý rủi ro dẫn tới tỷ lệ kiểm tra có vấn đề, kiểm tra nhiều, phát hiện thấp (chỉ 0,1%). Còn 5.917 thủ tục kiểm tra chuyên ngành của các bộ tại các cửa khẩu, Thủ tướng yêu cầu rà soát cắt giảm.

"Tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng đi vào cụ thể từng thù tục của từng bộ, các bộ phải lý giải vì sao thủ tục này để, thủ tục kia cắt" - Bộ trưởng Dũng tuyên bố. Theo ông, cải cách thủ tục hành chính từ bước kiểm tra chuyên ngành ở các bộ., bởi thời gian kiểm tra chuyên ngành hiện chiếm đến 50% thời gian thông quan.

Các doanh nghiệp đang phải làm nhiều thủ tục kiểm tra hàng hóa

Bộ trưởng Dũng dẫn chứng: "Có lô hàng hải quan thông qua nhưng không thông quan được do 1 - 3 tháng sau bộ chuyên ngành mới kiểm tra. Khi kiểm tra hôm nay yêu cầu một thủ tục, mai một thủ tục cho nên có những lô hàng nằm ở của khẩu 3, 4 tháng là bình thường, trong khi quy định 15 ngày, có mặt hàng 30 ngày".

"Một mặt hàng chocolate cần 13 loại giấy phép. Mặt hàng sữa chua vừa phải kiểm dịch theo Bộ NN&PTNT, vừa phải kiểm tra an toàn thực phẩm theo Bộ Y tế. Kén tằm, hạt hướng dương cũng phải 2 bộ, mà cứ chẻ ra như thế thì không ổn. Các bộ không bao giờ đi cùng nhau, "đợi ông kia về tôi mới đi". Rất nhiều vấn đề thực tế như thế, chúng ta phải xử lý" - Bộ trưởng lấy ví dụ.

Theo Bộ trưởng Dũng, mặt hàng nguyên liệu sản xuất bánh kẹo phải thực hiện theo 4 văn bản của Bộ NN&PTNT gồm 3 thông tư và một quyết định của bộ trưởng. Một giống cây trồng cũng phải theo 3 thông tư. Ông kết luận: "Như vậy có hợp lý không? Tôi nghĩ doanh nghiệp làm lần đầu chắc như vào rừng, mò mẫm đến hết đêm cũng không làm được".

Hồng Anh