Hành trình đưa các liệt sĩ trở về từ đất bạn

Hành trình tìm đồng đội trên đất bạn

Từ những cánh rừng biên giới Campuchia đến khu vực dọc sông Sê Kông ở Nam Lào, nhiều đội quy tập vẫn ngày ngày lần theo thông tin nhân chứng để tìm kiếm đồng đội đã hy sinh nhiều thập kỷ trước.

Theo TTXVN, ngày 12/5, tại Cửa khẩu quốc tế Bình Hiệp, tỉnh Tây Ninh tổ chức lễ đón 158 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Campuchia về nước trong đợt 2, giai đoạn XXV (mùa khô 2025-2026). Các hài cốt do Đội K71 và K73 tìm kiếm, quy tập trên địa bàn Campuchia. Đây là một trong những đợt quy tập có số lượng hài cốt lớn của mùa khô 2025-2026.

Các chức sắc Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Tây Ninh thực hiện nghi thức cầu siêu cho các Anh hùng Liệt sĩ hy sinh tại Campuchia qua các thời kỳ. (Ảnh: Báo Tin tức và Dân tộc)

Tây Ninh hiện là một trong những địa phương triển khai mạnh Chiến dịch đồng thời duy trì hoạt động tìm kiếm quy tập tại Campuchia nhiều năm liên tục. Báo Nhân Dân cho biết, các đội quy tập của tỉnh vẫn thường xuyên di chuyển sâu vào các khu vực rừng núi, nơi từng diễn ra chiến sự, để xác minh thông tin về nơi chôn cất liệt sĩ.

Ở hướng Đông Bắc Campuchia, Đội K52 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai tiếp tục mở rộng tìm kiếm tại các tỉnh Ratanakiri, Stung Treng và Preah Vihear.

Đầu tháng 5/2026, Đội K52 quy tập thêm 2 hài cốt liệt sĩ tại tỉnh Ratanakiri. Điều đáng chú ý là thông tin ban đầu được cung cấp bởi người dân địa phương Campuchia. Cùng với hài cốt, lực lượng quy tập tìm thấy nhiều di vật như bi đông, kéo quân y, bút, lọ thuốc, tiền xu Việt Nam và các vật dụng của bộ đội Việt Nam thời chiến. Các mẫu sinh phẩm cũng được lấy để phục vụ giám định ADN.

Theo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai, tính từ đầu mùa khô 2025-2026 đến nay, Đội K52 đã quy tập được 18 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Campuchia.

Hành trình tìm đồng đội cũng tiếp diễn trên đất Lào. Những ngày gần đây, các lực lượng quy tập tiếp tục tìm thấy nhiều hài cốt liệt sĩ tại các tỉnh Nam Lào, trong đó có khu vực dọc sông Sê Kông - nơi từng diễn ra nhiều trận chiến ác liệt. Nhiều khu vực tìm kiếm có địa hình hiểm trở, việc xác minh vị trí chôn cất chủ yếu dựa vào ký ức nhân chứng và thông tin do người dân địa phương cung cấp.

Trong khuôn khổ Chiến dịch, lực lượng chức năng đã quy tập được 28 hài cốt liệt sĩ trên địa bàn hai tỉnh của Lào.

Tăng tốc xác định danh tính bằng ADN

Cùng với việc đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập trong và ngoài nước, nhiều địa phương đang tăng tốc lấy mẫu sinh phẩm, số hóa dữ liệu và giám định ADN nhằm xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Cất bốc hài cốt liệt sỹ tại khu vực ấp Phú Bình, xã Thanh An, TP.HCM. (Ảnh: TTXVN)

Theo TTXVN, trong Chiến dịch, tỉnh Quảng Trị phấn đấu tìm kiếm, quy tập từ 360 đến 590 hài cốt liệt sĩ. Bên cạnh công tác tìm kiếm, quy tập, Quảng Trị đặt mục tiêu hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các mộ chưa xác định được thông tin tại 100% nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn, cũng như các hài cốt được quy tập trong chiến dịch. Đồng thời, xây dựng và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu gen thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin, tạo cơ sở khoa học phục vụ công tác xác định danh tính trong thời gian tới.

Hưng Yên hiện có gần 35.000 mộ liệt sĩ tại 230 nghĩa trang, trong đó hơn 4.200 phần mộ chưa xác định được thông tin. Tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành lấy mẫu sinh phẩm trước tháng 3/2027.

Hải Phòng hiện có gần 56.000 mộ liệt sĩ tại 383 nghĩa trang, trong đó còn 2.730 phần mộ chưa có thông tin cần lấy mẫu phục vụ giám định ADN. Thành phố được Ban Chỉ đạo 515 (Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ) Quân khu 3 lựa chọn làm địa phương triển khai trước công tác lấy mẫu, bàn giao mẫu và số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ để rút kinh nghiệm nhân rộng trong toàn quân khu. Hải Phòng đặt mục tiêu hoàn thành nhiệm vụ trước ngày 31/01/2027.

Lào Cai cũng đang tích cực triển khai kế hoạch lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để phục vụ giám định ADN, xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin tại các nghĩa trang trên địa bàn tỉnh. Theo kế hoạch, từ nay đến ngày 27/7/2027, toàn tỉnh phấn đấu hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với 1.241 phần mộ chưa xác định được thông tin tại 16 nghĩa trang liệt sĩ và các hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập để phục vụ giám định ADN.

Thực hiện Chiến dịch, tỉnh Thanh Hóa đề ra mục tiêu tìm kiếm, quy tập 40 đến 45 hài cốt liệt sĩ, trong đó có 33 hài cốt liệt sĩ tại Lào.

Đằng sau những con số ấy là sự phối hợp bền bỉ giữa lực lượng chức năng Việt Nam với chính quyền, quân đội và người dân Lào, Campuchia. Nhiều vị trí chôn cất liệt sĩ được xác định từ ký ức của các nhân chứng cao tuổi, những người từng trực tiếp tham gia chôn cất hoặc chứng kiến các trận đánh hàng chục năm trước.

Trong hành trình ấy, công nghệ cũng đang mở thêm hy vọng cho hàng nghìn gia đình liệt sĩ. Một trong những nhiệm vụ của Chiến dịch là tăng cường giám định ADN, kết nối ngân hàng gen thân nhân với dữ liệu hài cốt liệt sĩ.

Diễn ra từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027, Chiến dịch đặt mục tiêu tìm kiếm, quy tập được khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các mộ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ trên toàn quốc; giám định ADN được khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ.

Chiến dịch cũng hướng tới xây dựng hoàn thiện và đưa vào vận hành cơ sở dữ liệu gene thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin phục vụ công tác đối chiếu xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; đẩy mạnh công tác rà phá bom mìn, vật nổ để tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, nhất là tại các địa bàn trọng điểm, vùng lõi tại tỉnh Tuyên Quang, tỉnh Lào Cai, tỉnh Lạng Sơn…

Dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ Gạc Ma

Khởi công xây dựng Chính điện tại Khu điện thờ liệt sĩ Lào - Việt Nam