Hà Nội lần đầu đăng cai Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế

Ngày 21/9, tại Hà Nội, UBND TP Hà Nội đã giao Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội chủ trì họp báo cung cấp thông tin về việc Hà Nội đăng cai tổ chức Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX năm 2026 (IOAA 2026).

Từ quy mô lớn đến sự chuẩn bị đồng bộ

Theo Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền, Phó Trưởng ban Thường trực Ban tổ chức Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế 2026 (IOAA 2026), kỳ thi được UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo, phối hợp cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Hội đồng IOAA quốc tế và các đơn vị liên quan. Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội là cơ quan chủ trì phối hợp tổ chức. Đại học Phenikaa là địa điểm chính diễn ra các hoạt động chuyên môn và điều hành kỳ thi.

IOAA 2026 thu hút 67 đội tham dự, gồm 65 đội quốc tế và 2 đội Việt Nam. (Ảnh: T.L)

Diễn ra từ ngày 25/9-5/10 tại Hà Nội, IOAA 2026 sẽ quy tụ 490 đại biểu quốc tế, gồm 5 thành viên Hội đồng IOAA quốc tế và 485 người tham dự, trong đó có 320 thí sinh, 124 lãnh đội, 37 quan sát viên và 4 khách mời. Kỳ thi có 67 đội tham dự, gồm 65 đội quốc tế và 2 đội Việt Nam.

Quy mô này đặt ra yêu cầu cao về cơ sở vật chất, tổ chức chuyên môn, an ninh, an toàn và hậu cần. Để chuẩn bị cho kỳ thi, từ ngày 29/6-4/7, Đoàn khảo sát của Ủy ban IOAA quốc tế đã kiểm tra cơ sở vật chất phục vụ các phần thi và hoạt động liên quan, gồm phòng thi, kính thiên văn, hạ tầng công nghệ, nhà chiếu hình vũ trụ, khu lưu trú, khu vực ăn uống và các địa điểm dự phòng.

Kết thúc đợt khảo sát, Ban Lãnh đạo IOAA quốc tế ghi nhận sự chuẩn bị nghiêm túc, đánh giá cao điều kiện cơ sở vật chất, đặc biệt là Nhà chiếu hình vũ trụ với hệ thống trang thiết bị hiện đại, có tính năng vượt trội.

Một trong những điểm khác biệt của IOAA 2026 là việc sử dụng các thiết bị và hạ tầng chuyên môn như kính thiên văn Sky-Watcher BK P15075 EQ3, Nhà chiếu hình vũ trụ có mái vòm đường kính 16 mét, hệ thống máy chiếu Sony GTZ380, phần mềm SkyExplorer và phần mềm chấm thi Olympify.

Cùng với điều kiện chuyên môn, các phương án bảo đảm an ninh, trật tự, phòng cháy chữa cháy, an toàn thông tin, y tế, an toàn thực phẩm và ứng phó tình huống đột xuất được triển khai đồng bộ. Ban Tổ chức phối hợp với Bộ Ngoại giao và Bộ Công an hỗ trợ các đoàn thực hiện thủ tục thị thực, nhập cảnh thuận lợi, đúng quy định.

Cuộc thi khoa học gắn với giao lưu văn hóa

Chương trình chuyên môn của IOAA 2026 gồm 4 nội dung: Lý thuyết, Phân tích dữ liệu, Quan sát và Đồng đội. Trong đó, thí sinh giải các bài toán chuyên sâu về thiên văn học và vật lý thiên văn; xử lý, phân tích và diễn giải dữ liệu thiên văn; thực hành quan sát bằng kính thiên văn và tại Nhà chiếu hình vũ trụ; đồng thời phối hợp giải quyết các nhiệm vụ chuyên môn theo quy định của IOAA.

Đề thi được xây dựng bằng tiếng Anh; trưởng đoàn thực hiện việc dịch đề theo quy trình chuyên môn và bảo mật của IOAA. Kết quả, huy chương, giải thưởng và giấy chứng nhận được Hội đồng quốc tế và Ban Giám khảo xem xét, phê duyệt theo Điều lệ IOAA. Việt Nam dự kiến tham dự IOAA 2026 với 10 học sinh được tuyển chọn theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế được tổ chức lần đầu vào năm 2007 tại Thái Lan. Việt Nam lần đầu tham gia IOAA năm 2016 tại Ấn Độ. Từ đó đến nay, đội tuyển Việt Nam đã tham dự các kỳ thi tại Thái Lan, Trung Quốc, Hungary, Colombia, Georgia, Ba Lan, Brazil và liên tục đạt thành tích cao.

Không chỉ tạo không gian tranh tài về khoa học, IOAA 2026 còn được Hà Nội kết hợp với các hoạt động giao lưu văn hóa. Các đoàn quốc tế sẽ tham quan Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Làng gốm Bát Tràng, qua đó cảm nhận truyền thống hiếu học và nét đẹp văn hóa ngàn năm văn hiến của Hà Nội.

Lễ khai mạc IOAA 2026 diễn ra tại Đại học Phenikaa. Các phần thi và hoạt động giao lưu được tổ chức trong khuôn khổ kỳ thi, trước khi diễn ra lễ bế mạc và trao giải tại đây.

Tổ chức kỳ thi năng lực tiếng Việt theo chuẩn quốc gia tại Nhật Bản

Việt Nam xếp thứ năm tại kỳ thi Olympic Toán học Quốc tế 2026