Góp ý Nghị định thi hành Luật Báo chí: Làm rõ trách nhiệm, giảm thủ tục, thích ứng môi trường số

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Cục trưởng Cục Báo chí Lưu Đình Phúc cho biết, dự thảo Nghị định gồm 8 chương, 24 điều, quy định chi tiết 17 nội dung của Luật Báo chí năm 2025, dự kiến ban hành trong tháng 4/2026 để kịp có hiệu lực cùng thời điểm Luật Báo chí có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Nội dung dự thảo được xây dựng trên cơ sở kế thừa, sửa đổi và bổ sung các quy định hiện hành, đồng thời cập nhật yêu cầu thực tiễn, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số báo chí.

Cục trưởng Cục Báo chí Lưu Đình Phúc phát biểu tại Hội thảo. (Ảnh: KT)

Trong đó, 11 điều khoản được sửa đổi, bổ sung; 5 điều khoản được xây dựng mới, tập trung vào các vấn đề: thu hồi giấy phép hoạt động báo chí; hoạt động báo chí trên không gian mạng; trách nhiệm của cơ quan báo chí khi mở kênh nội dung của cơ quan báo chí trên không gian mạng; gỡ bỏ thông tin vi phạm, thu hồi sản phẩm báo chí in; và quy định chi tiết về trách nhiệm của cơ quan báo chí trong việc sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo. Ngoài ra, có 1 điều khoản kế thừa quy định tại Luật Báo chí năm 2016.

Tại Hội thảo, các ý kiến góp ý tập trung vào nhiều nhóm vấn đề lớn nhằm bảo đảm tính khả thi của Nghị định khi triển khai.

Một nội dung được quan tâm là yêu cầu cụ thể hóa các quy định còn mang tính định tính. Nhiều ý kiến đề nghị làm rõ các khái niệm như "có trách nhiệm trả lời" hay "gỡ bỏ ngay" bằng tiêu chí định lượng và mốc thời gian cụ thể, tránh cách hiểu khác nhau trong thực tiễn.

Các ý kiến đề xuất chuyển mạnh từ tư duy "quản lý, kiểm soát" sang "tạo điều kiện" cho báo chí phát triển. Trong bối cảnh các cơ quan báo chí đang chịu nhiều áp lực về vận hành và cạnh tranh thông tin, việc thiết kế chính sách cần vừa bảo đảm quản lý nhà nước, vừa tạo không gian linh hoạt để báo chí phát triển.

Vấn đề trách nhiệm cung cấp thông tin cũng được nhấn mạnh. Nhiều ý kiến cho rằng cần quy định rõ nghĩa vụ của các cơ quan nhà nước, địa phương và doanh nghiệp trong phối hợp cung cấp thông tin cho báo chí, nhằm bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của người dân và nâng cao hiệu quả giám sát xã hội.

Đáng chú ý, đề xuất rút ngắn thời hạn trả lời báo chí nhận được sự đồng thuận cao. Theo đó, thời hạn 30 ngày trong dự thảo được cho là chưa phù hợp với đặc thù thông tin nhanh của báo chí hiện nay; cần phân loại thời hạn xử lý theo mức độ vụ việc, với các vấn đề thông thường chỉ nên kéo dài vài ngày, trường hợp phức tạp tối đa khoảng một tuần.

Liên quan đến hoạt động báo chí trong môi trường số, nhiều ý kiến đề nghị làm rõ cơ chế liên kết sản xuất nội dung giữa cơ quan báo chí và đối tác bên ngoài, áp dụng cho cả báo in, báo điện tử và truyền hình. Đồng thời, cần bổ sung quy định bảo vệ bản quyền báo chí trước tình trạng sao chép, khai thác lại nội dung trên mạng xã hội và các nền tảng số.

Đối với hoạt động họp báo, các ý kiến tập trung làm rõ tính chất pháp lý của quy định hiện hành là thủ tục hành chính hay cơ chế thông báo. Từ đó, đề xuất xác định rõ cách thức xử lý, thời hạn phản hồi và trách nhiệm của cơ quan quản lý, bảo đảm thuận lợi trong triển khai, đặc biệt trên hệ thống dịch vụ công trực tuyến.

Một số vấn đề thực tiễn khác cũng được nêu như: làm rõ chủ thể tổ chức họp báo trong trường hợp có yếu tố nước ngoài; ban hành biểu mẫu thống nhất; bổ sung quy định đối với bản tin điện tử; và khắc phục vướng mắc về thời gian xử lý hồ sơ trên hệ thống điện tử.

Đối với quy định lưu chiểu điện tử, các ý kiến cho rằng cần làm rõ phạm vi áp dụng, đặc biệt với nội dung đăng tải trên nền tảng mạng xã hội; đồng thời xác định rõ yêu cầu lưu trữ đối với các phiên bản nội dung được cập nhật liên tục. Bên cạnh đó, cần xem xét năng lực lưu trữ và cơ chế kiểm chứng của cơ quan quản lý, nhất là trong bối cảnh nhiều cơ quan báo chí đang thay đổi hệ thống công nghệ.

Kết luận hội thảo, ông Lưu Đình Phúc cho biết Hội thảo đã ghi nhận 16 ý kiến góp ý tập trung vào các nhóm vấn đề trọng tâm: gỡ bỏ thông tin, liên kết báo chí, trách nhiệm trả lời báo chí, tổ chức họp báo, lưu chiểu điện tử, bản quyền, cơ chế cung cấp thông tin và mô hình báo chí đa phương tiện. Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát, chỉnh lý theo hướng rõ ràng, dễ hiểu, đồng thời cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, bảo đảm tính thống nhất và phù hợp với thực tiễn hoạt động báo chí.

Đối với quy định gỡ bỏ thông tin, cơ quan soạn thảo cho biết sẽ áp dụng trong hai trường hợp: nội dung vi phạm các điều cấm của Luật Báo chí và nội dung phải gỡ bỏ theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Việc này nhằm hạn chế tác động lan truyền thông tin sai phạm, đồng thời bảo đảm xử lý đúng quy định pháp luật.

Dự thảo Nghị định sẽ tiếp tục được hoàn thiện trên cơ sở tiếp thu các ý kiến, hướng tới xây dựng hành lang pháp lý đồng bộ, khả thi, đáp ứng yêu cầu phát triển báo chí trong giai đoạn mới.

Đội ngũ người làm báo, xuất bản, văn nghệ sĩ, trí thức tiên phong thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng

Quán triệt Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng cho các cơ quan báo chí, văn nghệ sỹ trí thức