Gợi ý cách bày mâm ngũ quả trên ban thờ ngày Tết đúng chuẩn "Phúc Quý Thọ Khang Ninh"

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Mâm ngũ quả là mâm quả cúng lễ gồm 5 loại trái cây khác nhau, thông qua tên gọi hoặc màu sắc, thể hiện ước muốn và lòng thành kính hướng về nguồn cội của người Việt.
aa
Cách bày mâm ngũ quả ngày Tết theo đúng phong tục không phải ai cũng biết Cách bày mâm ngũ quả ngày Tết theo đúng phong tục không phải ai cũng biết
Mâm ngũ quả ngày Tết mang ý nghĩa gì trong đời sống văn hóa của người Việt? Mâm ngũ quả ngày Tết mang ý nghĩa gì trong đời sống văn hóa của người Việt?

Lý giải tại sao dùng ngũ mà không phải tam, lục, thất, bát, PGS.TS Nguyễn Huy Thiệu - nguyên Phó Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam cho biết, năm thứ quả theo quan niệm người xưa là ngũ hành, ứng với mệnh của con người. Số lẻ thuộc dương, cụ thể số 5 đứng vào chữ sinh, tượng trưng cho sự phát triển sinh sôi.

Ngoài ra số 5 cũng tượng trưng cho ước muốn đón ngũ phúc vào nhà. Ngũ phúc gồm phú (giàu có), quý (địa vị sang trọng), thọ (sống lâu), khang (khỏe mạnh), ninh (bình an). Tùy theo đặc trưng về khí hậu, địa lý và quan niệm riêng mà người miền Bắc và miền Nam lựa chọn những loại quả khác nhau.

Gợi ý cách bày mâm ngũ quả trên ban thờ ngày Tết đúng chuẩn
Ảnh minh họa

Mâm Quả ngày Tết là một nét đẹp của dân tộc Việt Nam nhắc nhở cháu con luôn biết ơn và tưởng nhớ ông bà tổ tiên, và bộc lộ lòng ước mong một năm mới an khang, may mắn, tốt đẹp.

Mâm ngũ quả thường có 5 loại quả được bày trên một cái mâm bằng gỗ tiện, sơn son, có chân, gọi là mâm bồng. Cũng có nhà bày trên một cái đĩa to rồi đặt trên chồng bánh chưng để tạo dáng cao, uy nghiêm, thành kính.

Tùy theo từng vùng, miền với đặc trưng về khí hậu, sản vật và quan niệm riêng mà người ta chọn các loại quả khác nhau để bày mâm ngũ quả.

Mỗi thứ quả mang một ý nghĩa: Chuối-phật thủ: như bàn tay che chở. Bưởi-dưa hấu: căng tròn, mát lành, hứa hẹn năm mới đầy ngọt ngào, may mắn. Hồng-quýt: rực lên màu sắc mạnh mẽ, tượng trưng cho sự thành đạt…

Ở miền Bắc, trên mâm ngũ quả thường có 5 loại quả: Chuối xanh, bưởi, đào, hồng, quýt.

Theo phong tục của người miền Bắc, cách bày mâm ngũ quả truyền thống sẽ để nải chuối xanh đặt dưới cùng, ở giữa để đỡ lấy toàn bộ các trái cây khác. Nải chuối như bàn tay ngửa, hứng lấy những gì tinh túy nhất của mùa Xuân để đọng thành quả ngọt; nó còn có ý nghĩa che chở, bảo bọc.

Thứ hai là quả Phật thủ màu vàng – tượng trưng hành thổ nên được đặt ở giữa mâm ngũ quả, trong lòng nải chuối. Phật thủ là loại quả có mười cánh múi chụm lên như 10 ngón tay nên dân gian gọi là tay Phật.

Phật thủ được bày lên bàn thờ ngày Tết với niềm cầu mong được bàn tay Phật trời ban phúc lộc. Nếu không tìm được Phật thủ, có thể bày quả bưởi lên mâm ngũ quả cũng mang ý nghĩa tương tự.

Tiếp theo, ba loại quả khác có các màu đỏ (ứng với mùa Hạ – hành hỏa) như ớt sừng, cam-quýt chín, trứng gà, hồng… màu trắng (ứng với mùa Thu – hành kim) như roi, đào… màu đen (ứng với mùa Đông – hành thủy) như mận, hồng xiêm… Tất cả những loại quả này được bày đan xen vào nhau lên mâm ngũ quả tạo thành hình tháp.

Ngày nay nhiều gia đình miền Bắc có chọn lựa thêm nhiều loại hoa quả để bày lên mâm ngũ quả ngày Tết, kể cả quả ớt mang vị cay đắng cũng được bày lên, miễn sao mâm ngũ quả trông đẹp mắt, thể hiện mong muốn một năm mới đủ đầy, trọn vẹn và hạnh phúc. Muốn mâm ngũ quả được bày đẹp mắt, các bạn nên chọn mua thật kỹ càng để mua được hoa quả tươi ngon, không bị héo.

Còn ở miền Trung, người dân không quá câu nệ hình thức ý nghĩa của mâm ngũ quả, mà chủ yếu có gì cúng nấy, thành tâm dâng kính tổ tiên.

Mặt khác, người miền Trung do chịu sự giao thoa văn hóa 2 miền Bắc - Nam nên mâm ngũ quả vẫn bày biện đủ: chuối, mãng cầu, sung, dừa, đu đủ, xoài… rất phong phú!

Người miền Nam thường cầu kỳ hơn trong khâu chọn lựa hoa quả để bày mâm ngũ quả cũng gia tiên. Nếu người miền Bắc dùng chuối làm loại quả quan trọng nhất để bày lên bàn thờ, thì người miền Nam lại khác. Do cách phát âm gần giống với từ “chúi” (thể hiện sự nguy khó) nên chuối là thứ quả không bao giờ xuất hiện. Cũng bởi câu nói: “Cam làm quýt chịu” nên người Nam không bày những trái cam như người Bắc.

Mâm ngũ quả của người miền Nam thường có các loại trái: Mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài, sung (theo câu: “Cầu sung vừa đủ xài”), thêm chân đế là 3 trái thơm (dứa), thể hiện sự vững vàng. Đặc biệt, mâm ngũ quả của người miền Nam không thể thiếu cặp dưa hấu ruột đỏ vỏ xanh, tượng trưng cho lòng trung nghĩa và trinh tiết của người phương Nam.

Mâm ngũ quả của người miền Nam thể hiện rõ tính bình dị, dân dã và hóm hỉnh. Mỗi người một cuộc sống và mong muốn khác nhau, biết là nào là “đủ”, nhưng ai cũng chỉ cần đủ mà thôi.

Cho dù ở miền nào, thì mâm ngũ quả Tết cũng là nét văn hóa truyền thống lâu đời của người Việt Nam. Nó thể hiện sinh động cho ý tưởng, triết lý – tín ngưỡng – thẩm mỹ ngày Tết. Mâm ngũ quả trên bàn thờ ngày Tết vẫn là nơi hội tụ hồn quả, hương cây của nét văn hóa dân tộc và ý nguyện cầu hòa, an, đủ mà người dân Việt Nam gửi gắm.

Mâm ngũ quả ngày Tết của ba miền Bắc - Trung - Nam khác nhau thế nào? Mâm ngũ quả ngày Tết của ba miền Bắc - Trung - Nam khác nhau thế nào?
Hướng dẫn lau dọn ban thờ đúng cách để hút tài lộc ngày Rằm tháng Chạp Hướng dẫn lau dọn ban thờ đúng cách để hút tài lộc ngày Rằm tháng Chạp
Tú Anh (TH)
Nguồn:

Tin bài khác

Người dân Hà Nội sẽ sử dụng sổ BHXH điện tử trên điện thoại

Người dân Hà Nội sẽ sử dụng sổ BHXH điện tử trên điện thoại

Từ ngày 6/10/2026, Bảo hiểm xã hội (BHXH) thành phố Hà Nội thực hiện cấp sổ BHXH điện tử theo hướng dẫn mới. Người tham gia có thể nhận, sử dụng sổ BHXH điện tử qua VNeID mức độ 2, VssID hoặc email; đồng thời sử dụng thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) điện tử trong khám, chữa bệnh và các giao dịch liên quan.
Hà Nội: Miễn phí phẫu thuật cho trẻ mắc dị tật khe hở môi, hàm ếch

Hà Nội: Miễn phí phẫu thuật cho trẻ mắc dị tật khe hở môi, hàm ếch

Từ ngày 12-16/10/2026, Operation Smile Việt Nam phối hợp với Trung tâm Phẫu thuật Nụ cười Việt Nam và Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cuba tổ chức chương trình khám sàng lọc và phẫu thuật miễn phí cho người mắc dị tật khe hở môi, hàm ếch và một số dị tật bẩm sinh vùng hàm mặt tại Hà Nội.
Công nghiệp hỗ trợ là nền tảng hình thành năng lực công nghiệp quốc gia

Công nghiệp hỗ trợ là nền tảng hình thành năng lực công nghiệp quốc gia

Sáng ngày 30/9, tại tỉnh Phú Thọ, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phối hợp với Tỉnh ủy Phú Thọ và Bộ Công Thương tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam”.
Tra cứu nhanh thủ tục hành chính về xuất nhập cảnh qua mã QR

Tra cứu nhanh thủ tục hành chính về xuất nhập cảnh qua mã QR

Nhằm tạo thuận lợi cho công dân Việt Nam trong việc tiếp cận và thực hiện các thủ tục hành chính về xuất nhập cảnh, Cục Quản lý xuất nhập cảnh giới thiệu mã QR để người dân truy cập nhanh, chủ động tra cứu thông tin và biểu mẫu cần thiết.
Xem thêm

Multimedia

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam ...
[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

Giai đoạn 1996-2026, Tổ chức World Vision International (WVI) đã triển khai nhiều chương trình, dự án tại Thanh Hóa với tổng ngân sách khoảng 63,8 triệu USD, góp phần cải thiện đời sống người ...
[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

Năm 2026 đánh dấu 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch và bước phát triển mới khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ...
[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Đà Nẵng vừa đón nhận sự kiện đặc biệt quan trọng với tương lai là Quy hoạch chung đến năm 2050 tầm nhìn 2075 của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...