Gắn kết văn hóa Việt - Mexico qua di sản khảo cổ

Lễ khai mạc triển lãm vừa được tổ chức tại Trung tâm Triển lãm 93 Đinh Tiên Hoàng (Hà Nội), với sự hiện diện của Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông và Đại sứ Mexico tại Việt Nam Alejandro Negrin. Tham dự sự kiện còn có đại diện Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam - Mexico, Đại sứ và đại diện ngoại giao đoàn đến từ các nước Mỹ Latinh, vùng Caribe, Tây Ban Nha cùng đông đảo công chúng yêu văn hóa và khảo cổ học.

Đại sứ Mexico tại Việt Nam Alejandro Negrin (ngoài cùng bên phải) giới thiệu với Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông (thứ hai từ trái sang) các bản sao hiện vật tại triển lãm. (Ảnh: icd.gov.vn)

Phát biểu tại lễ khai mạc, Thứ trưởng Tạ Quang Đông cho biết, năm 2025 đánh dấu chặng đường 50 năm son sắt trong quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Mexico - khoảng thời gian đủ dài để vun đắp những tình cảm sâu đậm, xây dựng những mối liên kết bền vững, vượt qua bao thăng trầm của lịch sử. Quan hệ hai nước ngày càng được củng cố và phát triển mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực: từ chính trị, kinh tế, thương mại đến văn hóa, giáo dục và khoa học - kỹ thuật. Đặc biệt, văn hóa, với tư cách là “sợi dây kết nối bền chặt nhất”, tiếp tục đóng vai trò then chốt trong việc tăng cường sự hiểu biết và gắn bó giữa nhân dân hai nước.

Theo Thứ trưởng Tạ Quang Đông, triển lãm không chỉ là một sự kiện văn hóa mà còn là món quà ý nghĩa nhân dịp kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao, là lời khẳng định cho sự hợp tác văn hóa sâu sắc và bền vững giữa hai quốc gia. Những hiện vật khảo cổ đặc sắc - bản sao do Viện Nhân chủng học và Lịch sử Quốc gia Mexico (INAH) cung cấp - sẽ giúp công chúng Việt Nam có cơ hội khám phá, chiêm ngưỡng những giá trị văn hóa rực rỡ của các nền văn minh cổ đại Mexico.

Đại sứ Mexico tại Việt Nam Alejandro Negrin cho biết, triển lãm giới thiệu các bản sao hiện vật tinh xảo, được thực hiện bởi những nghệ nhân hàng đầu Mexico và được chứng nhận bởi INAH - cơ quan cao nhất của Mexico trong bảo tồn di sản khảo cổ. Đây là lần đầu tiên một triển lãm chuyên đề về nghệ thuật tiền Colombo được tổ chức tại Việt Nam, đưa công chúng tới gần hơn với những nền văn minh vĩ đại từng tồn tại và phát triển trong hơn 2.500 năm lịch sử - từ Olmec, Teotihuacan, đến Maya và Aztec.

Theo Đại sứ Negrin, để hiểu rõ Mexico ngày nay không gì bằng việc tìm hiểu chiều sâu lịch sử và bản sắc của các nền văn minh cổ đại Olmec, Teotihuacan hay các nền văn minh Maya và Aztec. Những thành phố huy hoàng, kim tự tháp đồ sộ như Chichén Itzá - một trong bảy kỳ quan mới của thế giới được UNESCO công nhận năm 2007 - là di sản trường tồn của những nền văn hóa rực rỡ này”. Ông khẳng định, triển lãm sẽ mở ra những góc nhìn phong phú về nghệ thuật, tín ngưỡng và đời sống thường nhật của người Mexico cổ đại.

Phần lớn hiện vật trưng bày trong triển lãm là đồ gốm - loại hình nghệ thuật phổ biến trong các nền văn minh cổ Mexico. Những chiếc bình gốm đa dạng về hình dáng, kích thước, được trang trí bằng các họa tiết hình học, biểu tượng và hình ảnh thiên nhiên… không chỉ phục vụ sinh hoạt thường ngày mà còn mang đậm ý nghĩa tâm linh, gắn liền với nghi thức dâng cúng thần linh và táng lễ.

Một trong những điểm nhấn đặc biệt của triển lãm là Códice Boturini - còn gọi là “Dải hành hương” - bản thảo cổ ghi lại hành trình huyền thoại của người Mexico từ vùng đất Aztlán (phía Bắc Mexico) đến kinh đô Tenochtitlán vào năm 1325 sau Công nguyên. Hình ảnh đại bàng ngoạm rắn đậu trên cây xương rồng trong bản thảo này chính là biểu tượng quốc huy hiện nay của Mexico.

Triển lãm “Hành trình qua Mexico cổ đại” mở cửa từ ngày 22 đến 28/5/2025 tại Trung tâm Triển lãm 93 Đinh Tiên Hoàng, Hà Nội.

Sẽ tổ chức nhiều hoạt động kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ Việt Nam - Mexico

Hà Nội thúc đẩy hợp tác đô thị và giao lưu văn hóa với các đối tác Mỹ Latinh