Đưa kỹ năng ứng phó thiên tai vào trường học

Đông đảo học sinh tham gia hoạt động truyền thông hưởng ứng Ngày Quốc tế giảm nhẹ rủi ro thiên tai. (Ảnh: Đinh Hòa)

Phát biểu khai mạc chương trình, Đại tá Nguyễn Sơn Hà, Chánh Văn phòng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết, đối với ngành giáo dục, thiên tai không chỉ đe dọa tính mạng, tài sản của học sinh, sinh viên và giáo viên mà còn có nguy cơ làm gián đoạn quá trình học tập, ảnh hưởng đến quyền được giáo dục và phát triển liên tục của trẻ em.

Trước diễn biến ngày càng phức tạp, bất thường của thiên tai, công tác phòng, chống thiên tai trong ngành giáo dục không thể chỉ dừng ở việc ứng phó khi bão lũ xảy ra mà cần chuyển mạnh sang chủ động phòng ngừa, chuẩn bị và hành động sớm. Một trong những định hướng được ngành giáo dục quan tâm là xây dựng và nhân rộng mô hình “Trường học thông minh - an toàn trước thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu”.

Đánh giá cao việc Trường Đại học Hồng Đức xây dựng Trung tâm Giáo dục biến đổi khí hậu, Đại tá Nguyễn Sơn Hà cho rằng đây là một mô hình có ý nghĩa trong việc phổ biến kiến thức, hình thành ý thức phòng ngừa và nâng cao năng lực thực hành cho học sinh, sinh viên.

Đại tá Nguyễn Sơn Hà, Chánh Văn phòng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự, Bộ Giáo dục và Đào tạo. (Ảnh: Đinh Hòa)

Ông cũng đề nghị học sinh, sinh viên chủ động trang bị kiến thức, rèn luyện kỹ năng sinh tồn và trở thành những người truyền tải thông điệp an toàn trước thiên tai tới gia đình, cộng đồng. Đối với các nhà trường, cần thường xuyên hoàn thiện kế hoạch, phương án ứng phó và hành động sớm để bảo vệ môi trường học tập an toàn, hạn chế gián đoạn hoạt động giáo dục.

Một trong những nội dung đáng chú ý của chương trình là giới thiệu mô hình Trung tâm Giáo dục biến đổi khí hậu được xây dựng trong khuôn khổ dự án “Tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu của trẻ em và cộng đồng thông qua giáo dục về khí hậu tại Trường Đại học Hồng Đức”. Dự án do tổ chức Save the Children International triển khai với sự đồng hành của Tập đoàn Hyundai Motor, Hyundai Engineering và Quỹ Community Chest of Korea.

Trung tâm có diện tích sàn gần 500 m², được thiết kế thành 9 phân khu chức năng liên hoàn, kết hợp giữa cung cấp kiến thức khoa học, trải nghiệm tương tác, thực hành và xây dựng các sáng kiến hành động khí hậu.

Học sinh tìm hiểu thông tin tại Trung tâm Giáo dục Biến đổi khí hậu, Trường Đại học Hồng Đức. (Ảnh: Đinh Hòa)

Tại các khu vực đầu tiên, học sinh được tiếp cận những kiến thức nền tảng về hiệu ứng nhà kính, bức xạ mặt trời, chu trình carbon và sự thay đổi nhiệt độ Trái Đất qua các thời kỳ. Những nội dung khoa học được trực quan hóa bằng hệ thống bảng thông tin, hình ảnh và công cụ tương tác, giúp người học hiểu nguyên nhân, cơ chế và tác động của biến đổi khí hậu.

Các khu vực tiếp theo giới thiệu những kịch bản khí hậu tại Việt Nam và Thanh Hóa, phân tích các hiểm họa như hạn hán, lũ quét, xâm nhập mặn... đồng thời cung cấp những giải pháp thích ứng phù hợp.

Trung tâm còn bố trí không gian đào tạo mở phục vụ thảo luận nhóm, tranh luận chính sách; phòng chiếu phim khí hậu và khu thực hành với các mô hình năng lượng gió, pin năng lượng mặt trời, máy tái chế rác thải nhựa, thí nghiệm xói mòn đất và mô phỏng hiệu ứng nhà kính.

Khu vực cuối cùng được dành cho việc trưng bày sáng kiến, sản phẩm tái chế, các dự án hành động khí hậu của học sinh, sinh viên và những cam kết bảo vệ môi trường.

Theo TS. Lê Văn Cường, Trưởng Khoa Nông nghiệp và Môi trường, Trường Đại học Hồng Đức, mô hình giáo dục tại Trung tâm được xây dựng theo tiến trình bốn giai đoạn: “Nhận biết - Thấu cảm - Lựa chọn - Hành động”.

Học sinh chơi trò chơi theo chủ đề nhằm nâng cao kiến thức về biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường. (Ảnh: Đinh Hòa)

Ở giai đoạn nhận biết, người học được trang bị kiến thức khoa học để phân biệt thời tiết và khí hậu, hiểu các nguồn phát thải và tác động của biến đổi khí hậu. Giai đoạn thấu cảm giúp học sinh nhận thức rằng thiên tai không gây ảnh hưởng như nhau đối với mọi nhóm dân cư; những gia đình nghèo ven biển, trẻ em vùng cao hay người cao tuổi sống đơn thân có thể chịu tổn thương lớn hơn.

Từ đó, học sinh chuyển sang giai đoạn lựa chọn, tìm hiểu cách đánh giá hiệu quả, tính khả thi, mức độ công bằng và những rủi ro có thể phát sinh từ các giải pháp ứng phó. Cuối cùng, kiến thức được chuyển hóa thành những dự án hành động cụ thể tại lớp học, trường học và cộng đồng.

Đại diện tổ chức Save the Children International, ông Phạm Xuân Nam cho biết, tổ chức xác định phòng, chống thiên tai trong trường học là một trong những nội dung quan trọng nhằm bảo đảm an toàn cho học sinh, giáo viên, cán bộ nhà trường và cơ sở vật chất, qua đó tạo điều kiện để trẻ em tiếp tục được tiếp cận giáo dục có chất lượng.

Ông Phạm Xuân Nam, Đại diện Tổ chức Save the Children International phát biểu. (Ảnh: Đinh Hòa)

Các hoạt động của Save the Children International được triển khai theo mô hình trường học an toàn mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đang thúc đẩy, tập trung vào hai hướng chính: tăng cường khả năng sẵn sàng ứng phó thông qua cảnh báo sớm, hành động sớm và tổ chức cứu trợ khẩn cấp kịp thời, đáp ứng nhu cầu của cộng đồng bị ảnh hưởng.

Đặc biệt, Save the Children chú trọng thúc đẩy sự tham gia thực chất của trẻ em, nâng cao vai trò chủ động của nhà trường trong phòng, chống thiên tai và kết nối với các chương trình hỗ trợ gia đình, tạo điều kiện để trẻ em được chăm sóc sức khỏe, học tập và phát triển.

Ông Phạm Xuân Nam khẳng định Save the Children International sẽ tiếp tục đồng hành cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo, các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, cơ sở giáo dục và cộng đồng trong nỗ lực xây dựng môi trường học tập an toàn, bền vững trước thiên tai.

Các đại biểu và học sinh thực hiện nghi thức cam kết hành động chung tay giảm nhẹ rủi ro thiên tai và biến đổi khí hậu. (Ảnh: Đinh Hòa)

Dịp này, Save the Children International và Trường Đại học Hồng Đức tổ chức trao quà tượng trưng cho 30 học sinh Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Hồng Đức có gia đình bị ảnh hưởng bởi thiên tai. Mỗi gia đình được hỗ trợ 1 triệu đồng, khoản hỗ trợ được chuyển trực tiếp đến cha mẹ học sinh nhằm góp phần khắc phục thiệt hại, ổn định cuộc sống và tạo điều kiện để các em tiếp tục đến trường.

Tổ chức Save the Children International và Trường Đại học Hồng Đức tổ chức trao quà tượng trưng cho các học sinh có gia đình bị ảnh hưởng bởi thiên tai. (Ảnh: Đinh Hòa)

Phát biểu bế mạc chương trình, PGS.TS. Nguyễn Thị Thục, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hồng Đức đánh giá cao sự đồng hành của Save the Children Internationalvà các đối tác quốc tế. Bà cho rằng sự hỗ trợ về nguồn lực, kỹ thuật và cơ sở vật chất đã góp phần thúc đẩy các hoạt động giáo dục, phòng ngừa và giảm nhẹ rủi ro thiên tai.

Đề cập đến hoạt động hỗ trợ các gia đình học sinh bị ảnh hưởng bởi đợt bão lũ tháng 9 vừa qua, bà Nguyễn Thị Thục bày tỏ mong muốn những phần quà sẽ góp phần động viên các em vượt qua khó khăn, tiếp tục học tập, đóng góp vào công cuộc bảo vệ quê hương và môi trường sống.

SCI cải thiện sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số tại tỉnh Sơn La Dự án “Cải thiện sinh kế của người dân tộc thiểu số tại tỉnh Sơn La thông qua nông nghiệp và cải thiện dinh dưỡng” được tài trợ bởi Bộ Ngoại giao Nhật Bản (JMOFA) thông qua Save the Children Nhật Bản, do Save the Children Việt Nam phối hợp với các đối tác địa phương triển khai trong giai đoạn 2023–2026 tại năm xã Tà Xùa, Xím Vàn, Pắc Ngà, Sốp Cộp, Púng Bánh, tỉnh Sơn La.

Việt Nam trong những câu chuyện trở về Tôi gặp anh Nagino Kosuke vào một ngày thu tháng 9, khi anh chỉ còn vài ngày nữa sẽ rời Việt Nam, trở về Nhật Bản sau 3 năm gắn bó với mảnh đất này.