Đông Nam Á tăng cường phát triển các chương trình không gian

Ấn Độ và hành trình chinh phục vũ trụ Như lời Lão Tử: "Hành trình vạn dặm, bắt đầu từ một bước chân", hành trình chinh phục vũ trụ của New Delhi đã được Thủ tướng Ấn Độ đầu tiên Pt. Jawaharlal Nehru vô cùng chú trọng, khi ông và nhà khoa học Vikram Sarabhai thành lập Ủy ban Nghiên cứu vũ trụ quốc gia Ấn Độ (INCOSPAR) năm 1962.

Châu Âu tham vọng sớm phát triển kinh tế vũ trụ Châu Âu quyết định thúc đẩy cạnh tranh, đánh dấu bước chuyển mình đối với ngành không gian vũ trụ. Châu lục này mong muốn thực hiện dự án máy bay không gian để đưa hàng hóa và người đến và đi từ các trạm vũ trụ trong tương lai.

Cuộc đua công nghệ vũ trụ toàn cầu

Việc khám phá không gian không còn là lĩnh vực độc quyền của các siêu cường như Mỹ, Trung Quốc và Ấn Độ, Đông Nam Á hiện đang tìm kiếm chỗ đứng riêng. Việc các nước ASEAN triển khai nhiều vệ tinh lên quỹ đạo sẽ mở ra nhiều cơ hội cho đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào lĩnh vực này.

Theo Tech Collective, với nhiều khoản đầu tư và tăng trưởng những năm gần đây, công nghệ vũ trụ ở Đông Nam Á được dự đoán sẽ đạt giá trị khoảng 3,77 tỷ USD vào năm 2025. Ngành này sẽ tác động sâu sắc đến nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm viễn thông, giám sát môi trường, an ninh quốc gia và quản lý thiên tai.

Các quốc gia như Indonesia, Việt Nam, Singapore, Malaysia, Thái Lan và Philippines đang phát triển các chương trình không gian phù hợp với nhu cầu kinh tế và địa lý riêng của mình.

Vệ tinh TeLEOS-2 của Singapore

ASEAN có những bước tiến và đóng góp đáng kể trong lĩnh vực thám hiểm không gian, như việc Malaysia và Indonesia tham gia chương trình Trạm vũ trụ quốc tế (ISS). Năm 2007, Sheikh Muszaphar Shukor trở thành người Malaysia đầu tiên bay lên vũ trụ trong khuôn khổ sứ mệnh khoa học tới ISS. Năm 2019, Indonesia trở thành quốc gia ASEAN đầu tiên gửi thí nghiệm lên ISS.

Thái Lan tập trung cung cấp các dịch vụ trên không gian dễ tiếp cận và giá cả phải chăng cho cả thị trường địa phương và quốc tế. Năm 2018, nước này đã phóng tên lửa New Shepard, đánh dấu chuyến phiêu lưu đầu tiên của họ vào vũ trụ. Tiếp theo, họ thực hiện thêm hai lần phóng nữa. Năm 2020, Thái Lan mở rộng sang thử nghiệm hệ thống dữ liệu và thiết bị điện tử trong không gian.

Việc mở rộng biên giới khoa học tại Đông Nam Á, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ vệ tinh, là minh chứng cho tham vọng, sự sáng tạo và khả năng phục hồi của ASEAN, đánh dấu một bước tiến quyết định tương lai của khu vực.

Singapore đã tạo được chỗ đứng trong lĩnh vực vũ trụ bằng cách tập trung vào công nghệ vệ tinh, đặc biệt là quan sát trái đất và viễn thám. Quốc gia này đã phát triển và phóng một số vệ tinh quan sát trái đất, bao gồm TeLEOS-1 và TeLEOS-2, được sử dụng trong nông nghiệp, giám sát môi trường và an ninh hàng hải.

Phát triển vệ tinh của Singapore đã thu hút một hệ sinh thái năng động gồm các công ty khởi nghiệp trong ngành vũ trụ. Các công ty Astroscale và SpaceBelt đang phát triển các công nghệ tiên tiến cho thị trường vũ trụ toàn cầu.

Khai thác không gian để phát triển bền vững

Việt Nam bắt đầu tham gia thám hiểm không gian từ năm 1980, đánh dấu bằng cột mốc quan trọng khi Phạm Tuân trở thành phi hành gia châu Á đầu tiên du hành vào vũ trụ qua chương trình nghiên cứu Interkosmos của Liên Xô.

Sau một thời gian dài gián đoạn, Việt Nam đã thành lập Trung tâm Vũ trụ Quốc gia Việt Nam (VNSC) vào năm 2011. VNSC đã đóng vai trò nòng cốt trong việc thúc đẩy phát triển bền vững thông qua công nghệ vũ trụ. Những thành tựu đáng chú ý của Việt Nam bao gồm việc phóng các vệ tinh quan sát trái đất như VNREDSat-1 và VNREDSat-2, giúp tăng cường khả năng giám sát môi trường và quy hoạch đô thị.

Vệ tinh VNREDSat-1 của Việt Nam

VNREDSat-1, ra mắt năm 2013, cung cấp hình ảnh có độ phân giải cao về tài nguyên đất và nước của Việt Nam, cho phép giám sát hiệu quả nạn phá rừng, chất lượng nước và hoạt động nông nghiệp. VNREDSat-2, ra mắt vào năm 2018, cung cấp độ phân giải tốt hơn, cho phép quy hoạch đô thị chi tiết và phát triển cơ sở hạ tầng.

Cam kết của VNSC về phát triển bền vững không chỉ dừng lại ở công nghệ vệ tinh. VNSC đã thành lập một trung tâm chuyên nghiên cứu và phát triển các ứng dụng công nghệ vũ trụ, thúc đẩy hợp tác với các trường đại học và tổ chức nghiên cứu để giải quyết các vấn đề trong các lĩnh vực như nông nghiệp, lâm nghiệp và quản lý thiên tai.

Được thành lập năm 2019, Cơ quan Vũ trụ Philippines (PhilSA) là cơ quan vũ trụ trẻ nhất ở Đông Nam Á. Tuy nhiên, PhilSA đã đạt được những bước tiến đáng kể trong việc phát triển công nghệ vệ tinh nhằm ứng phó thảm họa và quản lý tài nguyên.

PhilSA hiện đang nghiên cứu phát triển vệ tinh chụp ảnh đa quang phổ (MSI), dự kiến sẽ được phóng vào năm 2024. Vệ tinh này sẽ cung cấp hình ảnh có độ phân giải cao, cho phép theo dõi nạn phá rừng, chất lượng nước theo thời gian thực và tập quán nông nghiệp. Vệ tinh MSI cũng sẽ được sử dụng để ứng phó với thảm họa thiên nhiên, cung cấp dữ liệu quan trọng để đánh giá thiệt hại và điều phối các nỗ lực cứu trợ.

Ngoài ra, PhilSA cũng đang thúc đẩy việc sử dụng công nghệ vệ tinh để quản lý tài nguyên, chẳng hạn như nông nghiệp và lâm nghiệp. Cơ quan này đã thành lập Trung tâm Ứng dụng Không gian để cung cấp đào tạo và hỗ trợ cho các cơ quan chính phủ và các công ty tư nhân về việc sử dụng dữ liệu vệ tinh.

"Các cửa sổ nhìn ra vũ trụ": Diễn đàn học thuật của các nhà khoa học trong nước và quốc tế Ngày 7/8, tại Bình Định, Trung tâm Quốc tế khoa học và giáo dục liên ngành (ICISE), Hội khoa học Gặp gỡ Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Bình Định tổ chức Hội nghị khoa học quốc tế "Các cửa sổ nhìn ra vũ trụ". Gần 200 nhà khoa học, các diễn giả quốc tế tham dự Hội nghị.

IAF chính thức công nhận Chương trình chứng nhận IAQG trong lĩnh vực hàng không vũ trụ Diễn đàn Công nhận Quốc tế (International Accreditation Forum-IAF) và Tập đoàn Chất lượng Hàng không Vũ trụ Quốc tế (International Aerospace Quality Group – IAQG®) vừa ký biên bản ghi nhớ (MoU) công nhận Chương trình Chứng nhận IAQG, như một phạm vi phụ của Thỏa thuận Công nhận Đa phương (Multilateral Recognition Arrangement – MLA) của IAF.