Đổi mới và nâng tầm đối ngoại nhân dân ASEAN

Tăng cường kết nối, thúc đẩy hợp tác thực chất

Tình hình thế giới và khu vực đang có những chuyển biến sâu sắc, phức tạp với nhiều cơ hội và thách thức đan xen. Việc củng cố đoàn kết, tăng cường lòng tin và thúc đẩy hợp tác giữa các quốc gia ASEAN ngày càng có ý nghĩa quan trọng đối với tương lai của Cộng đồng. Trong tiến trình đó, đối ngoại nhân dân, cùng với đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước có vai trò quan trọng trong việc xây dựng nền tảng xã hội vững chắc, thúc đẩy sự gắn kết và phát triển lâu dài của ASEAN.

Đại sứ Nguyễn Đức Hùng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Hội hữu nghị Việt Nam - Singapore. (Ảnh: ASEAN Friendship Bridge)

Đối với Việt Nam, ASEAN đã trở thành một trụ cột quan trọng trong chính sách đối ngoại. Bên cạnh hợp tác chính trị - an ninh và kinh tế, giao lưu và kết nối nhân dân ngày càng được khẳng định là nền tảng bền vững, góp phần củng cố lòng tin, tăng cường hiểu biết lẫn nhau và tạo dựng sự đồng thuận xã hội giữa các quốc gia thành viên.

Tuy nhiên, nhìn nhận một cách thực chất, hoạt động đối ngoại nhân dân giữa các nước ASEAN nói chung và giữa Việt Nam với các nước ASEAN nói riêng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh và những cơ hội hợp tác rộng lớn hiện có. Nhiều hoạt động còn phân tán, thiếu tính kết nối, chưa hình thành được những cơ chế hợp tác thường xuyên, thiết thực và có sức lan tỏa trong cộng đồng.

Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy, phương thức và nội dung hoạt động đối ngoại nhân dân ASEAN, hướng tới tính chủ động, chuyên nghiệp, thực chất và hiệu quả hơn. Yêu cầu này cũng phù hợp với tinh thần Chỉ thị số 12-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu quả đối ngoại nhân dân trong tình hình mới và đường lối đối ngoại của Đại hội XIV của Đảng theo tinh thần Nghị quyết số 06-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Xuất phát từ yêu cầu đó, Hội hữu nghị Việt Nam - Singapore đề xuất tổ chức Hội thảo “Đổi mới và nâng tầm đối ngoại nhân dân ASEAN trong kỷ nguyên mới”, nhằm tạo dựng một không gian đối thoại mở, linh hoạt, kết nối các tổ chức hữu nghị, người dân, doanh nghiệp, giới trí thức, nghệ sĩ và các chủ thể xã hội khác của Việt Nam với các đối tác tại các nước ASEAN.

Hội thảo hướng tới việc thúc đẩy những sáng kiến kết nối có chiều sâu, có tính liên tục và mang lại lợi ích thiết thực cho các bên, thay vì chỉ dừng lại ở những hoạt động giao lưu hữu nghị riêng lẻ.

Theo đề xuất, Hội thảo do Hội hữu nghị Việt Nam - Singapore chủ trì, phối hợp với Hội hữu nghị Việt Nam - Thái Lan, Hội hữu nghị Việt Nam - Philippines, Hội hữu nghị Việt Nam - Malaysia và Hội hữu nghị Việt Nam - Indonesia tổ chức, dự kiến diễn ra ngày 14/12/2026 tại Hà Nội.

Hội thảo được định hướng tổ chức thường niên, với năm đầu tiên tại Việt Nam. Những năm tiếp theo có thể tiếp tục tổ chức tại Việt Nam hoặc luân phiên tại các quốc gia ASEAN khác. Mong muốn của các bên là từng bước phát triển Hội thảo thành một diễn đàn chung của các tổ chức hữu nghị quần chúng ASEAN, có sự tham gia của các đối tác trong khu vực.

Nền tảng số duy trì kết nối, mở rộng hợp tác

Dự kiến, Hội thảo sẽ thiết lập và công bố nền tảng số “Nhịp cầu Hữu nghị ASEAN” (ASEAN Friendship Bridge). Nền tảng được định hướng trở thành không gian kết nối thường xuyên, lâu dài giữa các tổ chức, cá nhân và đối tác trong Cộng đồng ASEAN.

Website dự kiến có hai chuyên trang trọng tâm: “Kết nối công nghiệp thế hệ mới ASEAN” (ASEAN TechConnect) và “Cầu nối văn hóa và du lịch ASEAN” (ASEAN Culture & Tourism Bridge). Thông qua nền tảng này, các bên có thể chia sẻ thông tin, kết nối đối tác, giới thiệu sáng kiến, tìm kiếm cơ hội hợp tác và từng bước hình thành các mạng lưới liên kết trong khu vực.

Website ASEAN Friendship Bridge cần được xem là sản phẩm chiến lược, không đơn thuần là sản phẩm truyền thông. Đây là công cụ được đề xuất nhằm duy trì kết quả Hội thảo, kết nối các tổ chức và đối tác, mở rộng mạng lưới hợp tác và bảo đảm tính liên tục giữa các kỳ Hội thảo.

Về lâu dài, Hội thảo được kỳ vọng góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ giữa Việt Nam với các nước ASEAN trên nền tảng lấy người dân làm trung tâm; hỗ trợ hiệu quả cho các kênh đối ngoại chính thức; đóng góp vào hòa bình, ổn định, đoàn kết và phát triển bền vững của Cộng đồng ASEAN.

Nếu được duy trì và phát triển, Hội thảo cùng nền tảng số ASEAN Friendship Bridge có thể từng bước hình thành một mô hình, thương hiệu đối ngoại nhân dân mới của Việt Nam trong không gian ASEAN, góp phần mở rộng kết nối, lan tỏa tình hữu nghị và thúc đẩy hợp tác thực chất. Đây cũng là cơ hội để những sáng kiến riêng lẻ được kết nối thành một mạng lưới hợp tác trong khu vực, duy trì thường xuyên các hoạt động giao lưu, hợp tác giữa các tổ chức và đối tác.

Với tầm nhìn đó, sáng kiến được kỳ vọng góp phần xây dựng một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường và phát triển bền vững, trong đó người dân thực sự là trung tâm, là chủ thể và cũng là động lực của tiến trình hợp tác khu vực.

Ngoại giao kinh tế: Góc nhìn từ hoạt động của Hội hữu nghị Việt Nam - Singapore

Bốn đề xuất thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Singapore trên các lĩnh vực trọng tâm