Ngoại giao văn hóa mở thêm không gian hợp tác quốc tế

Khi văn hóa không chỉ để quảng bá

Lễ rước kiệu của các xã, phường về Khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng. (Ảnh: TTXVN)

Những năm gần đây, cùng với ngoại giao chính trị và ngoại giao kinh tế, ngoại giao văn hóa ngày càng được Phú Thọ xác định là một trong những kênh phát huy sức mạnh mềm của văn hóa, tăng cường giao lưu nhân dân và mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế. Đây cũng là hướng đi nhằm chuyển hóa các giá trị văn hóa đặc sắc của vùng Đất Tổ thành nguồn lực phục vụ phát triển. Định hướng này phù hợp với tinh thần Đại hội XIV của Đảng về phát triển văn hóa và con người là nền tảng của phát triển bền vững, đồng thời cụ thể hóa Nghị quyết số 59-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong đó xác định ngoại giao văn hóa và đối ngoại nhân dân là một trong những trụ cột quan trọng của nền đối ngoại toàn diện, hiện đại.

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ Dương Hoàng Hương cho biết, địa phương sở hữu hệ thống di sản văn hóa đồ sộ, trong đó nổi bật là hai di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh, gồm: Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Hát Xoan. Sự đa dạng của các loại hình di sản là một trong những thế mạnh để Phú Thọ phát triển các hoạt động ngoại giao văn hóa gắn với phát triển du lịch.

Để thực hiện hiệu quả Chiến lược Ngoại giao văn hóa của Việt Nam đến năm 2030, tỉnh đã lồng ghép các hoạt động ngoại giao văn hóa trong các ngày lễ lớn của địa phương và đất nước, đặc biệt là dịp Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng hằng năm. Đồng thời, tỉnh Phú Thọ cũng tích cực tham gia các hoạt động giao lưu văn hóa, Ngày Văn hóa Việt Nam ở nước ngoài và duy trì quan hệ với các địa phương kết nghĩa như Luông Nậm Thà, Luông Pha Băng (Lào), Nara (Nhật Bản), Sơn Tây (Trung Quốc), thành phố Hwaseong (Hàn Quốc)... Tỉnh cũng tổ chức nhiều chương trình giới thiệu văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực, trang phục truyền thống và các sản phẩm đặc trưng; quảng bá Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và Hát Xoan Phú Thọ, bộ phim song ngữ 3D Đền Hùng - Linh thiêng nguồn cội, các ấn phẩm đối ngoại đa ngôn ngữ và giao lưu với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Theo ông Dương Hoàng Hương, nhiều lễ hội, sự kiện văn hóa thường niên đang từng bước trở thành “thương hiệu” của địa phương, góp phần đưa hình ảnh vùng Đất Tổ đến gần hơn với bạn bè quốc tế. Trên nền tảng những kết quả đạt được, Phú Thọ đang tiếp tục đổi mới cách tiếp cận trong ngoại giao văn hóa bằng việc xây dựng Đề án tổ chức “Ngày hội văn hóa Phú Thọ” tại nước ngoài và “Ngày hội văn hóa nước ngoài” tại Phú Thọ giai đoạn 2026-2030, hướng tới hình thành chuỗi hoạt động có tính liên kết và mang bản sắc riêng.

Sự tham gia của các thế hệ nghệ nhân trong cùng một tiết mục cho thấy quá trình kế thừa, truyền dạy Hát Xoan được duy trì liên tục trong cộng đồng. (Ảnh: TTXVN)

Xây dựng thương hiệu từ bản sắc Đất Tổ

Điểm mới của Đề án tổ chức "Ngày hội văn hóa Phú Thọ" tại nước ngoài và "Ngày hội văn hóa nước ngoài" tại Phú Thọ giai đoạn 2026-2030 là chuyển từ các hoạt động quảng bá theo từng sự kiện sang xây dựng chuỗi hoạt động ngoại giao văn hóa có tính nhận diện, được tổ chức thường xuyên. Theo đó, Phú Thọ sẽ xây dựng bộ nhận diện riêng cho "Ngày hội văn hóa Phú Thọ", tổ chức các hoạt động tại một số quốc gia, vùng lãnh thổ có quan hệ hợp tác hoặc có đông cộng đồng người Việt Nam sinh sống; đồng thời đăng cai "Ngày hội văn hóa nước ngoài" tại Phú Thọ nhằm tăng cường giao lưu và mở rộng kết nối.

Bên cạnh đổi mới về hình thức, đề án cũng mở rộng nội dung quảng bá. Ngoài hai di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đã được UNESCO ghi danh, các chương trình sẽ giới thiệu văn hóa Mường, lễ hội truyền thống, nghệ thuật dân gian, làng nghề, ẩm thực, sản phẩm OCOP, các điểm đến du lịch và môi trường đầu tư của địa phương. Qua đó, văn hóa được gắn với xúc tiến thương mại, du lịch và đầu tư, hướng tới doanh nghiệp, nhà đầu tư, tổ chức quốc tế và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Các làn điệu hát hội được trình diễn với không khí rộn ràng, phản ánh đời sống tinh thần phong phú và sự gắn kết cộng đồng trong sinh hoạt văn hóa truyền thống. Đội hình biểu diễn tại sân đình Hùng Lô luôn có sự kết hợp giữa các nghệ nhân gạo cội và những người kế cận, đảm bảo tính liên tục và sự trao truyền di sản không bị đứt gãy. (Ảnh: Phương Thảo/TTXVN)

Theo các chuyên gia văn hóa, giá trị của các hoạt động giao lưu không chỉ nằm ở việc giới thiệu hình ảnh địa phương mà còn góp phần xây dựng niềm tin, tăng cường kết nối giữa các cộng đồng, tạo nền tảng để mở rộng hợp tác về kinh tế, du lịch, giáo dục và đầu tư. Trong bối cảnh sức mạnh mềm ngày càng giữ vai trò quan trọng, văn hóa trở thành một trong những lợi thế để các địa phương nâng cao sức hấp dẫn, tạo dựng thương hiệu và mở rộng quan hệ đối ngoại. Vì vậy, việc đầu tư xây dựng những hoạt động ngoại giao văn hóa có tính liên tục, mang bản sắc riêng sẽ góp phần gia tăng khả năng kết nối với các đối tác quốc tế, đồng thời lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống theo cách bền vững và hiệu quả hơn.

Giám đốc Sở Ngoại vụ tỉnh Phú Thọ Nguyễn Đắc Thủy cho rằng: Chiến lược Ngoại giao văn hóa đang được tỉnh triển khai hiệu quả, ngày càng gắn kết với đời sống kinh tế - xã hội và trở thành nguồn lực quan trọng cho quá trình phát triển, hội nhập quốc tế.

Theo ông Nguyễn Đắc Thủy, việc duy trì thường xuyên các hoạt động giao lưu văn hóa góp phần thắt chặt quan hệ hữu nghị, lan tỏa hình ảnh con người và văn hóa vùng Đất Tổ, đưa quan hệ với các đối tác nước ngoài đi vào chiều sâu; đồng thời mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, du lịch, giáo dục, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp hội nhập quốc tế, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại để làm phong phú thêm các giá trị văn hóa truyền thống của địa phương.

Với định hướng xây dựng chuỗi hoạt động ngoại giao văn hóa mang dấu ấn riêng, Phú Thọ kỳ vọng đưa văn hóa trở thành cầu nối thúc đẩy hợp tác quốc tế, tạo thêm động lực cho phát triển du lịch, thu hút đầu tư, đóng góp vào mục tiêu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.