Cố gắng xuất khẩu vaccine để “điều trị tâm lý sính ngoại” của người Việt?

Cũng theo thông tin từ Bộ Y tế, nước ta là 1 trong 42 quốc gia có thể sản xuất được vaccine và là 1 trong 39 quốc gia được Tổ chức Y tế Thế giới công nhận quản lý vaccine đạt chuẩn quốc tế. Đây là thế mạnh của chúng ta, song thực tế, nhiều loại vaccine, chúng ta vẫn phải nhập khẩu. Đó có phải là “tâm lý sính ngoại” của người dùng mà y học thì cho rằng, đó là một loại bệnh cần phải điều trị dần.

Thực tế hiện nay, chúng ta đã sản xuất được 10 loại vaccine, trong đó, có 8 vaccine được sử dụng trong Chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia (TCMR).

Công nghệ sản xuất vaccine hiện đại.

4 nhà máy sản xuất vaccine và đã sản xuất được nhiều loại vaccine như: Vaccine lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, sởi, bại liệt, viêm gan B, viêm gan A, viêm não Nhật Bản B, tả, thương hàn…Từ tháng 4/2018, vaccine Sởi – Rubella (MRVAC) do Việt Nam sản xuất đã được sử dụng trên quy mô toàn quốc cho trẻ từ 18 tháng tuổi trong TCMR.

Mục tiêu là sẽ sản xuất nhiều loại vaccine khác để đáp ứng nhu cầu trong nước và tiến tới xuất khẩu. Để phục vụ mục tiêu này, Viện Vaccine và sinh phẩm y tế được giao thực hiện dự án “Vaccine nghiên cứu phát triển sản phẩm vaccine cúm mùa”, phòng 3 chủng cúm cơ bản là A/H1N1, A/H3N2 và cúm B trong thời gian từ năm 2015-2019. Viện được giao thực hiện dự án “Nghiên cứu sản xuất vaccine phối hợp 5 trong 1 hấp thụ, dạng dung dịch”. Được biết, thời gian tới, Viện dự kiến sẽ tự sản xuất được vaccine 5 trong 1 (phòng các bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B và Hib). Dự án “Nghiên cứu phát triển sản phẩm vaccine viêm não Nhật Bản trên tế bào Vero” và dự kiến hoàn thành vào năm 2019.

Ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất vaccine.

Theo đó, kết quả kiểm định chất lượng và nghiên cứu tiền lâm sàng trên các mô hình động vật thí nghiệm cho thấy, vaccine cúm do Viện Vaccine và sinh phẩm y tế sản xuất đạt tiêu chuẩn chất lượng, an toàn, dung nạp tốt theo đường tiêm bắp và tạo được đáp ứng miễn dịch tốt trên động vật thí nghiệm phù hợp với khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và quy định của Việt Nam.

“Dự án vaccine cúm được nghiệm thu vào tháng 5/2018 và đang chờ quyết định công nhận của Bộ Y tế và Bộ Khoa học và Công nghệ. Dự kiến, đầu năm 2019 sẽ đưa vaccine ra thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu”, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long thông tin.

Với việc tự sản xuất vắc xin chất lượng cao ứng dụng công nghệ Nhật Bản Việt Nam đã ghi tên mình lên bản đồ sản xuất vắc xin MR của thế giới. Việt Nam là 1 trong 25 quốc gia sản xuất được vắc xin trên thế giới và là nước thứ 4 tại Châu Á có thể sản xuất vắc xin MR sau Nhật Bản, Ấn Độ và Trung Quốc.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết: Bộ Y tế đặt mục tiêu từ nay đến năm 2020, Việt Nam có ít nhất 7 loại vaccine đáp ứng yêu cầu của chương trình TCMR, thay thế vaccine nhập khẩu và hướng tới xuất khẩu ra thị trường thế giới. Vaccine dạng 5 trong 1 và 6 trong 1 phối hợp nhiều loại kháng nguyên là một trong những ưu tiên hàng đầu trong nghiên cứu và phát triển vaccine mới tại Việt Nam hiện nay. Vì vậy, việc nâng cao công nghệ để tự sản xuất các loại vaccine hỗn hợp là hết sức cần thiết và cấp bách trong thời gian tới.

Mục tiêu thì rõ ràng, tiềm năng thì rất cụ thể và có triển vọng, vậy, liệu chúng ta có thể đáp ứng được ít nhất 7 loại vaccine cho chương trình TCMR, để không phải nhập khẩu hay không? Bởi trên thực tế, khi đưa con đi khám và tiêm phòng, nhiều người mẹ, người cha chọn tiêm vaccine nhập khẩu thay vì vaccine sản xuất trong nước?

Lý giải của Bộ Y tế là có một bộ phận người dân còn “tâm lý sính ngoại”, chưa hoàn toàn tin tưởng vào vaccine được sản xuất trong nước. Vấn đề đặt ra là chúng ta được công nhận là nước sản xuất vaccine của thế giới, sao người dân lại không tin vaccine chúng ta sản xuất mà thích tiêm phòng vaccine ngoại?

Theo người viết, công tác tuyên truyền không thành vấn đề mà quan trọng là ý thức của người làm trong ngành y. Khi cha mẹ đưa con đến tiêm phòng, nhiều y tá, hộ lý lại quảng cáo về vaccine ngoại như thần dược, điều đó tác động không nhỏ đến tâm lý của cha mẹ bé. Từ đó, cha mẹ bé bị ngấm dần vào đầu là chỉ có thuốc ngoại mới tốt, thuốc sản xuất trong nước chất lượng kém hơn mà có thể có những loại giá thành tương đương…

Chị Nguyễn Thị Hường ở Minh Khai, Hai Bà Trưng, Hà Nội chia sẻ: “Tôi là người Việt, thích dùng hàng Việt. Thế nhưng, đi đến đâu cũng được quảng cáo hàng ngoại. Tôi biết, không phải mặt hàng nào của nước ngoài cũng tốt hơn Việt Nam sản xuất. Tôi dị ứng với kiểu người trong ngành tỏ thái độ biết chuyên môn, phân tích này kia để thu hút người mua và bán được nhiều hàng”.

Theo chị Hường, “tâm lý sính thuốc ngoại” của người Việt do chính bộ phận người làm trong ngành y tạo nên cho người bệnh. Theo chị Hường, cũng có thể bởi các hãng dược nước ngoài trả chiết khấu cao hơn cho họ nên họ mới tiêm nhiễm vào đầu người khác như vậy.

Nhìn nhận khách quan, ý kiến của chị Hường không sai nhưng chưa đủ. Bởi có những loại bệnh, chúng ta chưa sản xuất được thuốc đặc trị, thuốc điều trị mà thuốc của nước ngoài mới là thuốc đặc trị nên phải giới thiệu, phải kê đơn. Nhưng, trong lĩnh vực tiêm chủng, có nhiều vaccine do Việt Nam sản xuất chất lượng tốt thì, không nên giới thiệu hoặc dùng vaccine ngoại là đúng.

Xuân Hòa