Chủ trương hợp tác với các nước láng giềng chung biên giới của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Không gian biên giới Việt Nam - Trung Quốc ngày càng được định hình như một hành lang hợp tác và phát triển năng động

Lối mở Nà Đỏng (Việt Nam) - Nà Ráy (Trung Quốc) minh chứng cho xu hướng chuyển dịch từ “biên giới ngăn cách” sang “biên giới kết nối”. (Ảnh: vqhlaocai.vn)

Một trong những điểm nhất quán trong đường lối đối ngoại của Việt Nam là coi trọng quan hệ với các nước láng giềng, đặt ở vị trí ưu tiên hàng đầu trong tổng thể chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển. Quan điểm này được hình thành từ thực tiễn lịch sử, đồng thời phản ánh nhận thức rõ ràng về vai trò trực tiếp của các quốc gia láng giềng đối với môi trường an ninh, ổn định và phát triển của đất nước. Quan hệ với các nước có chung đường biên giới tác động trực tiếp đến các vấn đề cốt lõi như bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, duy trì an ninh biên giới, thúc đẩy giao thương hàng hóa và giao lưu dân cư. Trong kỷ nguyên mới, nội hàm của chính sách ưu tiên này không chỉ dừng lại ở việc duy trì hòa bình và ổn định, mà còn hướng tới xây dựng các tuyến biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, biến khu vực biên giới từ “vùng ngoại vi” thành “vùng động lực” trong phát triển kinh tế – xã hội.

Trên nền tảng quan điểm đó, chủ trương hợp tác với các nước láng giềng của Việt Nam được triển khai theo hướng toàn diện, kết hợp chặt chẽ giữa các yếu tố chính trị, kinh tế, quốc phòng – an ninh và giao lưu nhân dân. Trước hết, việc củng cố lòng tin chính trị và duy trì đối thoại chiến lược được xem là nền tảng quan trọng nhằm bảo đảm tính ổn định và bền vững của quan hệ. Trong bối cảnh khu vực và quốc tế có nhiều biến động, việc duy trì các cơ chế trao đổi cấp cao, tăng cường hiểu biết và kiểm soát bất đồng có ý nghĩa đặc biệt trong việc ngăn ngừa nguy cơ xung đột và tạo dựng môi trường đối ngoại thuận lợi. Lòng tin chiến lược không chỉ được xây dựng thông qua các tuyên bố chính trị mà còn được thể hiện qua sự nhất quán trong hành động, cách thức xử lý các vấn đề phát sinh và mức độ thực chất của hợp tác song phương.

Song song với đó, hợp tác kinh tế tiếp tục là trụ cột quan trọng trong quan hệ với các nước láng giềng. Việt Nam chủ trương thúc đẩy phát triển kinh tế cửa khẩu, mở rộng thương mại biên giới, tăng cường kết nối hạ tầng giao thông và logistics, qua đó hình thành các hành lang kinh tế liên kết khu vực. Không gian biên giới ngày càng được định hình như một “cầu nối phát triển”, nơi hội tụ các dòng chảy hàng hóa, dịch vụ và đầu tư.

Thực tiễn tại khu vực biên giới phía Bắc cho thấy, hợp tác giữa tỉnh Cao Bằng và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) là minh chứng tiêu biểu cho việc hiện thực hóa chủ trương này. Trên cơ sở các thỏa thuận hợp tác đã ký kết, hai địa phương đã chủ động triển khai nhiều nội dung thiết thực, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại biên giới và kết nối hạ tầng. Hoạt động xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu như Tà Lùng, Trà Lĩnh từng bước được cải thiện theo hướng hiện đại hóa, góp phần nâng cao năng lực thông quan và tạo thuận lợi cho lưu chuyển hàng hóa.

Hợp tác kinh tế biên giới đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển khu vực

Năm 2024, Cao Bằng (Việt Nam) - Quảng Tây (Trung Quốc) nâng cấp cặp cửa khẩu Tà Lùng (Việt nam) - Thủy Khẩu (Trung Quốc) lên cửa khẩu quốc tế. (Ảnh: Hồng Nhung)

Không chỉ dừng lại ở thương mại, hợp tác giữa Cao Bằng và Quảng Tây còn hướng tới xây dựng các mô hình kinh tế biên giới theo hướng bền vững, gắn với phát triển logistics, cửa khẩu thông minh và kết nối hành lang kinh tế khu vực. Điều này cho thấy xu hướng chuyển dịch từ hợp tác mang tính bổ trợ sang hợp tác mang tính đồng kiến tạo, trong đó lợi ích của các bên ngày càng đan xen chặt chẽ hơn.

Một điểm nổi bật trong chủ trương hiện nay là sự gắn kết chặt chẽ giữa hợp tác đối ngoại với nhiệm vụ quốc phòng - an ninh. Việt Nam kiên trì giải quyết các vấn đề biên giới, lãnh thổ bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, đồng thời tăng cường phối hợp với các nước láng giềng trong quản lý, bảo vệ biên giới, phòng chống tội phạm xuyên biên giới và ứng phó với các thách thức an ninh phi truyền thống. Việc kết hợp chặt chẽ giữa đối ngoại, quốc phòng và an ninh không chỉ góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ mà còn thể hiện tư duy chủ động trong bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, ngay từ khu vực biên giới.

Bên cạnh các kênh hợp tác cấp Trung ương, vai trò của giao lưu nhân dân và hợp tác địa phương ngày càng được khẳng định như một trụ cột quan trọng trong quan hệ láng giềng. Các địa phương có chung đường biên giới không chỉ là nơi trực tiếp triển khai các thỏa thuận hợp tác mà còn là chủ thể năng động trong việc thúc đẩy các sáng kiến hợp tác phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Trong thực tiễn, hợp tác giữa Cao Bằng và Quảng Tây còn thể hiện rõ nét vai trò của giao lưu nhân dân như một nền tảng xã hội bền vững. Các hoạt động giao lưu hữu nghị biên giới, kết nghĩa địa phương, trao đổi đoàn văn hóa - thể thao được duy trì thường xuyên đã góp phần tăng cường hiểu biết và củng cố lòng tin giữa nhân dân hai bên.

Giao lưu nhân dân là nền tảng bền vững của quan hệ láng giềng hữu nghị

Các địa phương Cao Bằng (Việt Nam) - Quảng Tây (Trung Quốc) thường xuyên tổ chức các hoạt động để nhân dân địa phương hai bên giao lưu. (Ảnh: Hồng Nhung)

Đáng chú ý, trong quản lý biên giới, nhiều vấn đề phát sinh đã được giải quyết ngay từ cơ sở thông qua cơ chế phối hợp linh hoạt giữa các địa phương, hạn chế nguy cơ hình thành các điểm nóng phức tạp. Trong ý nghĩa đó, hợp tác địa phương có thể được xem như một “kênh điều tiết mềm”, góp phần quan trọng trong việc duy trì ổn định bền vững khu vực biên giới.

Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, hợp tác với các nước láng giềng của Việt Nam cũng đang đứng trước không ít thách thức. Sự gia tăng cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, những biến động khó lường của tình hình khu vực, cùng với các vấn đề an ninh phi truyền thống như biến đổi khí hậu, dịch bệnh, tội phạm xuyên biên giới… đang đặt ra những yêu cầu mới đối với việc quản lý và phát triển khu vực biên giới. Bên cạnh đó, sự chênh lệch về trình độ phát triển giữa các khu vực biên giới cũng là một yếu tố cần được quan tâm nhằm bảo đảm tính bền vững của hợp tác.

Trong bối cảnh đó, việc tiếp tục nâng cao hiệu quả hợp tác với các nước láng giềng đòi hỏi Việt Nam phải kiên định nguyên tắc độc lập, tự chủ trong đối ngoại, đồng thời linh hoạt trong sách lược, chủ động thích ứng với những biến động của môi trường quốc tế. Việc tăng cường nội lực phát triển, đẩy mạnh kết nối hạ tầng, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý biên giới và phát huy vai trò của các địa phương sẽ là những yếu tố then chốt giúp hiện thực hóa các mục tiêu hợp tác trong kỷ nguyên mới.

Có thể khẳng định, trong bối cảnh cục diện khu vực và thế giới đang tái cấu trúc sâu sắc, chủ trương ưu tiên hợp tác với các nước láng giềng chung biên giới không chỉ là lựa chọn chiến lược nhất quán của Việt Nam mà còn là một trụ cột bảo đảm ổn định dài hạn. Khi được triển khai đồng bộ, thực chất và linh hoạt, hợp tác láng giềng sẽ không chỉ dừng lại ở việc duy trì ổn định, mà còn trở thành động lực kiến tạo không gian phát triển mới, góp phần nâng cao vị thế và năng lực thích ứng chiến lược của Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập toàn diện.

Cảnh sát biển Việt Nam lên đường tuần tra liên hợp với Cảnh sát biển Trung Quốc Ngày 20/4, tại Hải Phòng, biên đội tàu Cảnh sát biển Việt Nam đã rời bến thực hiện nhiệm vụ tuần tra liên hợp với Cảnh sát biển Trung Quốc trên vùng biển lân cận đường phân định Vịnh Bắc Bộ lần thứ nhất năm 2026.

Động lực mới cho hợp tác thực chất Việt Nam - Trung Quốc Sáng 21/04 tại Hà Nội, Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam tổ chức họp báo, đánh giá chuyến thăm Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Đại sứ Trung Quốc Hà Vĩ nhấn mạnh, chuyến thăm mở ra động lực mới, thúc đẩy hợp tác thực chất và kết nối chiến lược giữa hai nước.