Trong tình thế bị phát xít Nhật kéo đến xâm chiếm Đông Dương và vừa phải kháng chiến chống Thực dân Pháp, cuộc nổi dậy vũ trang chống giặc của người dân miền Nam Việt Nam ra đời vào năm 1940 (Cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ).
Khai mạc triển lãm kỷ niệm 80 năm Ngày Nam Kỳ khởi nghĩa Khai mạc triển lãm kỷ niệm 80 năm Ngày Nam Kỳ khởi nghĩa

Sáng 19/11, Ban Tổ chức Kỷ niệm các ngày lễ lớn TP Hồ Chí Minh tổ chức khai mạc triển lãm Kỷ niệm 80 năm ...

Lịch sử và ý nghĩa của ngày quốc tế đàn ông 19/11 Lịch sử và ý nghĩa của ngày quốc tế đàn ông 19/11

Năm 2020 ngày Quốc tế đàn ông (19/11) rơi vào thứ 5. Đây được coi là một sự kiện quốc tế đặc biệt dành cho ...

Tháng 9/1939, Chiến tranh thế giới lần thứ II bùng nổ. Tháng 6/1940, Pháp đầu hàng phát xít Đức. Lợi dụng cơ hội này, cuối tháng 9/1940, phát xít Nhật kéo quân vào Đông Dương, từ đây Nhân dân ta lâm vào tình thế “một cổ hai tròng”. Tháng 11/1940, bọn quân phiệt Thái Lan theo lệnh phát xít Nhật tiến đánh Campuchia. Thực dân Pháp bắt lính Nam Bộ ra trận làm bia đỡ đạn cho chúng. Căm thù thực dân Pháp và được cổ vũ bởi tiếng súng khởi nghĩa Bắc Sơn, Nhân dân Nam Bộ sục sôi tranh đấu.

Bối cảnh lịch sử cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ
Khởi nghĩa Nam Kỳ (ảnh tư liệu)

Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Ðảng lần thứ bảy (khóa I) từ ngày 6 đến ngày 8/11/1939 tại Bà Ðiểm (Hóc Môn, Gia Ðịnh) nhận định: Nhật sẽ xâm chiếm Đông Dương và Pháp sẽ đầu hàng Nhật, cách mạng Đông Dương sẽ bùng nổ; do vậy, phải đoàn kết thực hiện bằng được nhiệm vụ chính cốt là đánh đổ đế quốc, giải phóng dân tộc; chủ trương thành lập Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương, đoàn kết rộng rãi các tầng lớp, giai cấp, dân tộc và các cá nhân yêu nước.

Tinh thần Nghị quyết đã sớm đi vào đảng viên, quần chúng. Phong trào cách mạng ở Nam Kỳ ngày càng phát triển mạnh mẽ, liên tiếp diễn ra nhiều cuộc mít tinh, biểu tình, đấu tranh. Đặc biệt là các cuộc đấu tranh chống bắt lính diễn ra mạnh mẽ kể từ khi thực dân Pháp bắt thêm lính Việt Nam đem sang chiến trường biên giới Ai Lao (Lào) - Cao Miên (Campuchia) để chống Xiêm (Thái Lan). Khí thế chiến đấu diễn ra hầu khắp Nam Kỳ, đặc biệt là ở Mỹ Tho, Vĩnh Long, Long Xuyên, Chợ Lớn, Gia Định, Tân An, Vũng Tàu, Trà Vinh...

Trên cơ sở đó, tháng 3/1940, Ban Thường vụ Xứ ủy Nam Kỳ do đồng chí Võ Văn Tần làm Bí thư thảo ra Đề cương chuẩn bị bạo động. Từ tháng 7 đến tháng 10/1940, Ðảng bộ Nam Kỳ liên tiếp tổ chức nhiều cuộc họp để bàn chủ trương và gấp rút lãnh đạo Nhân dân chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang, thông qua Đề cương; chủ trương thành lập Ban Chỉ huy và Ban Quân sự các cấp; xác định hình thức chính quyền, quốc kỳ, khẩu hiệu; vạch các chính sách đối với Nhân dân…

Ðến giữa tháng 11/1940, trước tinh thần đấu tranh của quần chúng, đặc biệt là tinh thần phản chiến của binh lính Việt Nam trong quân đội Pháp, Xứ ủy Nam Kỳ quyết định phát động toàn Nam Kỳ nổi dậy đánh đổ chính quyền thuộc địa, giành chính quyền về tay Nhân dân. Ngày 21/11/1940, Thường vụ Xứ ủy ra thông báo cho các cấp bộ Đảng nhất loạt phát động Nhân dân nổi dậy vào lúc 24 giờ ngày 22/11/1940. Thời điểm hành động nhất loạt ở các tỉnh Nam Kỳ là lúc 0 giờ ngày 22, rạng 23/11/1940, hiệu lệnh là đèn Sài Gòn tắt hoặc có tiếng súng nổ.

Hội nghị Trung ương Ðảng họp tại Ðình Bảng (Bắc Ninh) từ ngày 6 đến 9/11/1940 nhận định điều kiện khởi nghĩa ở Nam Kỳ và trong cả nước chưa chín muồi, đề nghị Xứ ủy Nam Kỳ chưa nên phát động khởi nghĩa. Trung ương phái đồng chí Phan Đăng Lưu trở về truyền đạt quyết định của Trung ương cho Xứ ủy Nam Kỳ. Nhưng khi đồng chí Phan Ðăng Lưu về tới Sài Gòn thì lệnh khởi nghĩa đã ban hành tới các địa phương không thể thu hồi; một số cán bộ chủ chốt của Xứ ủy đã bị địch bắt, Cuộc khởi nghĩa vẫn nổ ra theo kế hoạch.

Khai mạc triển lãm kỷ niệm 80 năm Ngày Nam Kỳ khởi nghĩa Khai mạc triển lãm kỷ niệm 80 năm Ngày Nam Kỳ khởi nghĩa

Sáng 19/11, Ban Tổ chức Kỷ niệm các ngày lễ lớn TP Hồ Chí Minh tổ chức khai mạc triển lãm Kỷ niệm 80 năm ...

Lịch sử và ý nghĩa của ngày quốc tế đàn ông 19/11 Lịch sử và ý nghĩa của ngày quốc tế đàn ông 19/11

Năm 2020 ngày Quốc tế đàn ông (19/11) rơi vào thứ 5. Đây được coi là một sự kiện quốc tế đặc biệt dành cho ...

Trở thành nữ Phó Tổng thống Hoa Kỳ đầu tiên, bà Kamala Harris chính thức làm nên lịch sử Trở thành nữ Phó Tổng thống Hoa Kỳ đầu tiên, bà Kamala Harris chính thức làm nên lịch sử

Thượng nghị sĩ Kamala Harris chính thức là người phụ nữ đầu tiên, người Da đen đầu tiên, và người Mỹ gốc Nam Á đầu ...

In bài viết

Truyền hình