50 năm quan hệ Việt Nam-Thái Lan: Từ di sản Hồ Chí Minh đến Đối tác Chiến lược Toàn diện

Năm 2026 đánh dấu cột mốc đặc biệt trong quan hệ Việt Nam-Thái Lan khi hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao.

Mới đây, tờ The Nation Thailand đã có bài viết với tiêu đề “Từ di sản Hồ Chí Minh đến Đối tác Chiến lược Toàn diện”, nhấn mạnh di sản nhân văn của Chủ tịch Hồ Chí Minh là nền tảng quan trọng, góp phần hình thành và phát triển tình hữu nghị giữa hai dân tộc.

Một Việt kiều tại Udon Thani bồi hồi ngắm bức ảnh tư liệu về Bác Hồ tại Triển lãm “Hồ Chí Minh - Biểu tượng Thời đại: Cầu nối hữu nghị Việt Nam-Thái Lan” tại Udon Thani (Thái Lan) năm 2025. (Ảnh: Đỗ Sinh/TTXVN)

Theo bài viết, Chủ tịch Hồ Chí Minh lần đầu đến Thái Lan vào tháng 7/1928 với mục tiêu vận động tinh thần yêu nước trong cộng đồng người Việt tại đây, đặt nền móng cho cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp tại Việt Nam. Trong gần 2 năm hoạt động, Người đã đi nhiều địa phương như Bangkok, Ban Dong (Phichit), các tỉnh Đông Bắc như Udon Thani, Sakon Nakhon, Nakhon Phanom, Amnat Charoen, Ubon Ratchathani, Mukdahan và Nong Khai.

Mặc dù thời gian sống và hoạt động tại Thái Lan không dài, tình cảm chân thành và sự ủng hộ của nhân dân Thái Lan để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người luôn khuyên cộng đồng người Việt làm việc chăm chỉ, sống trung thực, tuân thủ pháp luật và tôn trọng phong tục, tập quán Thái Lan. Người nhấn mạnh tầm quan trọng của sự đoàn kết giữa cộng đồng Việt Nam và nhân dân sở tại, đồng thời khẳng định mối quan hệ gắn bó giữa hai quốc gia.

Triết lý ngoại giao “thêm bạn bớt thù” của Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng là yếu tố quan trọng, tạo nền tảng cho cách tiếp cận quốc tế linh hoạt, nhân văn. Nguyên tắc này nhấn mạnh xây dựng niềm tin, tăng cường hiểu biết lẫn nhau và tôn trọng khác biệt, từ đó mở rộng hợp tác và giảm xung đột. Bài viết đánh giá, trong quan hệ Việt Nam-Thái Lan, tinh thần này thể hiện qua việc thúc đẩy láng giềng tốt, chia sẻ các giá trị văn hóa Đông Á như tinh thần cộng đồng, lòng hiếu khách và chuẩn mực đạo đức, tạo nền tảng bền vững cho hợp tác lâu dài.

Ngay sau khi ông Pridi Banomyong lên nắm quyền ở Thái Lan năm 1946, Chính phủ Thái Lan đã thực hiện nhiều hoạt động hỗ trợ Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực ngoại giao thời kỳ đầu sau khi Việt Nam giành độc lập.

Tháng 8/1946, Văn phòng đại diện Chính phủ Việt Nam được thành lập tại Bangkok (gọi là Mission), dựa trên thư giới thiệu do Quyền Chủ tịch Huỳnh Thúc Kháng ký ngày 7/7/1946.

Văn phòng này chịu trách nhiệm liên hệ với các chính phủ, cơ quan ngoại giao, đồng thời là đầu mối kết nối cộng đồng người Việt ở nhiều nơi trên thế giới và vận động ủng hộ cho kháng chiến trong nước.

Văn phòng còn có bộ phận thông tin xuất bản tài liệu bằng tiếng Việt, tiếng Thái và tiếng Anh, phân phối cho kiều bào, cơ quan ngoại giao và tổ chức quốc tế. Nhờ đó, vị thế và hình ảnh của Việt Nam trên trường quốc tế được nâng cao, tạo nền tảng quan trọng cho sự ủng hộ quốc tế đối với cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam.

Những tín hiệu rõ ràng hơn về việc thiết lập quan hệ ngoại giao đã được phát đi trong phát biểu của Thủ tướng Thái Lan Kukrit Pramoj ngày 5/9/1975, trong đó nhấn mạnh Thái Lan sẽ tiếp tục theo đuổi chính sách hữu nghị với các nước láng giềng và mong muốn sớm mở văn phòng liên lạc tại Hà Nội.

Tháng 8/1976, phái đoàn Chính phủ Thái Lan đến Hà Nội để đàm phán chính thức về thiết lập quan hệ ngoại giao. Dù trải qua nhiều tranh luận căng thẳng, hai bên vẫn duy trì tinh thần thẳng thắn, cởi mở và tôn trọng lẫn nhau. Đến ngày 6/8/1976, hai bên đã ký “Thông cáo chung về việc thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Thái Lan”, đánh dấu mốc quan hệ chính thức.

Quan hệ Việt Nam-Thái Lan thực sự khởi sắc mạnh mẽ sau chuyến thăm Thái Lan của Thủ tướng Phạm Văn Đồng tháng 9/1978.

Sau chuyến thăm Thái Lan của Tổng Bí thư Đỗ Mười tháng 10/1993, đặc biệt sau khi Việt Nam gia nhập ASEAN năm 1995, quan hệ song phương tiếp tục được củng cố và mở rộng.

Tháng 2/2004, hai nước ban hành Tuyên bố chung về Khung hợp tác Việt Nam-Thái Lan.

Đặc biệt, chuyến thăm Thái Lan của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng (25-27/6/2013) nâng cấp quan hệ lên “Đối tác Chiến lược”, là hai nước thành viên ASEAN đầu tiên thiết lập khuôn khổ này.

Chương trình Hành động triển khai Đối tác Chiến lược giai đoạn 2014-2018 được ký trong chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Thái Lan Prayut Chan-o-cha tháng 11/2014.

Quá trình nâng cấp từ Đối tác Chiến lược (2013) lên Đối tác Chiến lược Toàn diện (2025) phản ánh sự phát triển sâu sắc và toàn diện của quan hệ song phương.

Kể từ 2013, hợp tác hai nước được tăng cường trong các lĩnh vực chính trị, quốc phòng, kinh tế, thương mại và giao lưu nhân dân. Thương mại song phương duy trì tăng trưởng ổn định, cùng với việc mở rộng cơ chế đối thoại và hợp tác cấp cao, tạo nền tảng vững chắc cho quan hệ hai nước.

Trong ASEAN, hai bên thúc đẩy đoàn kết nội khối và vai trò trung tâm của ASEAN; tại APEC, hai nước cùng đóng góp các sáng kiến về thương mại tự do và phát triển bền vững.

Trong hợp tác tiểu vùng Mekong, hai nước tập trung quản lý tài nguyên nước, phát triển hạ tầng và kết nối kinh tế.

Các nỗ lực này góp phần tăng cường tin cậy chiến lược và nâng cao vị thế quốc tế của cả hai quốc gia.

Dựa trên nền tảng Đối tác Chiến lược Toàn diện, việc hiện thực hóa tầm nhìn “Ba kết nối” được xác định là hướng đi trung tâm nâng cao hợp tác song phương trong bối cảnh tái cơ cấu kinh tế khu vực nhanh chóng.

Kết nối chuỗi cung ứng tập trung liên kết ngành công nghiệp hỗ trợ, đặc biệt trong ô tô và điện tử; kết nối cơ sở sản xuất và doanh nghiệp nhằm mở rộng thị trường và thúc đẩy đầu tư; kết nối phát triển bền vững thông qua việc đồng bộ chiến lược tăng trưởng xanh của Việt Nam và mô hình Kinh tế Sinh học-Tuần hoàn-Xanh (BCG) của Thái Lan, mở ra triển vọng hợp tác sâu trong năng lượng sạch, sản xuất xanh và kinh tế tuần hoàn.

Cộng đồng người Việt tại Thái Lan tiếp tục đóng vai trò quan trọng, không chỉ trong kinh tế mà còn trong ngoại giao nhân dân, văn hóa và xã hội. Họ vừa hội nhập vừa gìn giữ bản sắc, trở thành cầu nối hữu hiệu trong việc củng cố quan hệ truyền thống Việt Nam-Thái Lan.

Trong tầm nhìn 50 năm tới, quan hệ Việt Nam-Thái Lan được định hướng phát triển sâu rộng, bền vững và linh hoạt, tăng cường hợp tác năng lượng, chuyển đổi số, thích ứng biến đổi khí hậu, phát triển nguồn nhân lực và hợp tác công-tư, góp phần thúc đẩy hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung khu vực.

Bài viết kết luận sau 50 năm, quan hệ Việt Nam-Thái Lan không còn chỉ dừng ở khuôn khổ láng giềng hữu nghị, mà từng bước trở thành một trong những mô hình hợp tác nội khối năng động và thực chất nhất Đông Nam Á.

Từ dấu ấn lịch sử của Chủ tịch Hồ Chí Minh tới tầm nhìn chiến lược cho tương lai, hai nước đang xây dựng nền tảng cho một giai đoạn hợp tác sâu rộng hơn, không chỉ vì lợi ích song phương mà còn hướng tới hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung của khu vực.

Theo Vietnamplus.vn

https://www.vietnamplus.vn/50-nam-quan-he-viet-nam-thai-lan-tu-di-san-ho-chi-minh-den-doi-tac-chien-luoc-toan-dien-post1111402.vnp

Hội hữu nghị Việt Nam - Thái Lan: Triển khai các hoạt động thực chất trên nhiều lĩnh vực

Thúc đẩy giao lưu học thuật và nghiên cứu chung Việt Nam - Thái Lan