40 năm Đổi Mới: Hành trình từ đói nghèo đến khát vọng hùng cường

Năm 1986 là một dấu mốc lịch sử. Khi đó, Việt Nam đang chìm trong một cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội trầm trọng. Hậu quả của nhiều thập kỷ chiến tranh, cùng với cơ chế kinh tế kế hoạch hóa tập trung, quan liêu, bao cấp đã bộc lộ những hạn chế sâu sắc, đẩy đất nước vào tình trạng trì trệ. Đời sống của hàng chục triệu người dân vô cùng khó khăn, thiếu thốn. Bối cảnh quốc tế lúc bấy giờ cũng đầy biến động phức tạp, đặt ra những thách thức sống còn đối với sự nghiệp cách mạng.

Trong hoàn cảnh đó, Đảng Cộng sản Việt Nam đã dũng cảm "nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật". Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI vào tháng 12 năm 1986 đã khởi xướng đường lối Đổi Mới toàn diện đất nước. Đây không chỉ là một sự thay đổi về chính sách, mà còn là một cuộc cách mạng trong tư duy, một quyết sách mang tầm vóc lịch sử, chuyển đổi từ mô hình kinh tế tập trung sang phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Công cuộc Đổi Mới đã giải phóng sức sản xuất, khơi dậy tiềm năng sáng tạo to lớn trong nhân dân, mở ra một chương mới huy hoàng trong lịch sử dân tộc.

Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí Lê Duẩn, Trường Chinh tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng họp tại Thủ đô Hà Nội từ ngày 5 đến 10/9/1960. (Ảnh tư liệu)

Cuộc sống người dân thay đổi ngoạn mục

Thành tựu ấn tượng và có thể cảm nhận rõ rệt nhất của gần 40 năm Đổi Mới chính là sự thay đổi ngoạn mục trong đời sống của người dân. Từ một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới, Việt Nam đã viết nên một câu chuyện thành công đầy cảm hứng về xóa đói giảm nghèo và nâng cao chất lượng sống.

Báo cáo của Kiểm toán nhà nước cho biết, tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh từ khoảng 58% năm 1993 xuống còn 1,9% vào năm 2024 theo chuẩn nghèo quốc gia. Việt Nam đã hoàn thành về đích sớm nhiều Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ của Liên hợp quốc, được cộng đồng quốc tế đánh giá là một điểm sáng. Đằng sau những con số đó là cuộc đời của hàng chục triệu con người đã thoát khỏi cảnh thiếu ăn, thiếu mặc, vươn lên xây dựng cuộc sống ấm no, đủ đầy hơn.

Nếu như năm 1989, GDP của Việt Nam mới chỉ đạt 6,3 tỷ USD, thì đến năm 2025, quy mô GDP Việt Nam chính thức vượt ngưỡng 500 tỷ USD (12.847,6 nghìn tỷ đồng). GDP bình quân đầu người tăng từ khoảng 100 USD năm 1986 lên gần 5.000 USD vào năm 2025, đưa Việt Nam gia nhập nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao. Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tình hình KTXH năm 2025 của Việt Nam ước đạt được mục tiêu tổng quát và nhiều kết quả quan trọng, hoàn thành và vượt 15/15 chỉ tiêu chủ yếu. Trong đó, tăng trưởng GDP quý sau cao hơn quý trước; cả năm 2025 ước đạt 8,02%.

Ảnh minh hoạ.

Sự thịnh vượng không chỉ dừng lại ở các chỉ số kinh tế. Một trong những thành tựu lý luận lớn của Đảng Cộng sản Việt Nam trong quá trình đổi mới, như Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Ngọc Tấn, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương, đã phân tích, là việc xác lập mục tiêu và hệ giá trị nhân văn của chủ nghĩa xã hội, trong đó "sự phát triển là thực sự vì con người". Điều này được thể hiện rõ nét qua việc đầu tư mạnh mẽ cho an sinh xã hội. Theo Báo cáo Phát triển Con người, chỉ số Phát triển Con người (HDI) của Việt Nam liên tục được cải thiện, từ 0,499 năm 1990 lên 0,766 vào năm 2025, đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có mức phát triển con người cao. Tuổi thọ trung bình của người dân tăng lên 74,5 tuổi. Hệ thống y tế và giáo dục đã có những bước tiến vượt bậc. Đến nay, hơn 94% dân số đã có bảo hiểm y tế. Việt Nam cũng là một trong số ít quốc gia làm chủ nhiều kỹ thuật y học tiên tiến như ghép đa tạng hay phẫu thuật nội soi.

Diện mạo đất nước đã thay đổi hoàn toàn. Từ thành thị đến nông thôn, những con đường cao tốc, những cây cầu hiện đại, những khu công nghiệp sầm uất, những đô thị thông minh mọc lên, trở thành biểu tượng cho sức sống mới. Từ một nước phải nhập khẩu lương thực, Việt Nam đã trở thành một cường quốc xuất khẩu nông sản, không chỉ đảm bảo an ninh lương thực trong nước mà còn góp phần vào an ninh lương thực toàn cầu. Những cánh đồng lúa trĩu hạt, những vườn cây ăn trái xum xuê và những vuông tôm công nghệ cao là minh chứng cho sự cần cù, sáng tạo của người nông dân Việt Nam khi được giải phóng sức sản xuất. Như ông Claudio De Negri, nguyên Đại sứ Chile tại Việt Nam, nhấn mạnh, sự chuyển mình của Việt Nam bắt nguồn từ việc lấy dân làm gốc, nơi mỗi người dân đều tự hào là chủ thể và tham gia vào mỗi bước tiến của đất nước.

Khẳng định vị thế, nâng tầm uy tín trên trường quốc tế

Song song với những thành tựu kinh tế - xã hội trong nước, gần 40 năm Đổi Mới cũng là một chặng đường hội nhập quốc tế sâu rộng và thành công, đưa Việt Nam từ một quốc gia bị cô lập, bao vây, cấm vận trở thành một đối tác tin cậy, một thành viên tích cực và có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Bước ngoặt trong tư duy đối ngoại được đánh dấu bằng chủ trương "đa phương hóa, đa dạng hóa" quan hệ quốc tế, với tinh thần "Việt Nam muốn là bạn với tất cả các nước". Quá trình này đã mang lại những kết quả vượt bậc. Đến nay, Việt Nam đã thiết lập quan hệ ngoại giao với 194 quốc gia, trong đó thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với 14 nước. Điều này đã tạo ra một môi trường đối ngoại hòa bình, ổn định và thuận lợi chưa từng có để tập trung phát triển đất nước.

Việt Nam chủ trương đối ngoại "đa phương hóa, đa dạng hóa" quan hệ quốc tế, với tinh thần "là bạn với tất cả các nước".

Hội nhập kinh tế quốc tế là một điểm sáng nổi bật. Việc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2007 đã mở ra một sân chơi lớn. Tiếp đó, Việt Nam đã tích cực tham gia và ký kết 17 Hiệp định thương mại tự do (FTA), trong đó có các hiệp định thế hệ mới với tiêu chuẩn cao như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA). Nhờ đó, thị trường cho hàng hóa Việt Nam không ngừng được mở rộng, kim ngạch xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh mẽ, đưa Việt Nam vào nhóm 20 nền kinh tế hàng đầu thế giới về thương mại.

Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam vừa phối hợp với các đơn vị tổ chức chương trình vận động ủng hộ nhân dân Cuba với chủ đề "65 năm nghĩa tình Việt Nam - Cuba". (Ảnh: thuonghieucongluan.com)

Không chỉ hội nhập về kinh tế, Việt Nam còn chủ động và có trách nhiệm trong việc giải quyết các vấn đề chung của khu vực và toàn cầu. Việt Nam đã đảm nhận thành công nhiều trọng trách quốc tế quan trọng như vai trò Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, Chủ tịch luân phiên ASEAN, tích cực tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc… Những đóng góp này đã được bạn bè quốc tế ghi nhận và đánh giá cao, góp phần nâng cao đáng kể vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế. Theo Tiến sĩ Carolus Wimmer, Chủ tịch Nhà Hữu nghị Venezuela-Việt Nam, với những thành tựu đạt được, Việt Nam đã trở thành một mắt xích quan trọng của kinh tế khu vực và thế giới.

Đổi mới chiến lược vận động viện trợ phi chính phủ nước ngoài là nhiệm vụ then chốt, đột phá Ngày 25/12 tại Hưng Yên, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị tỉnh Hưng Yên tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030. Theo báo cáo được trình bày tại Đại hội, nhiệm kỳ 2025-2030, Liên hiệp Hưng Yên tập trung triển khai 3 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó, đổi mới chiến lược vận động viện trợ phi chính phủ nước ngoài là nhiệm vụ then chốt, đột phá.

Năm 2025: Khoa học công nghệ Trung Quốc có nhiều đột phá về đổi mới sáng tạo Năm 2025, năng lực đổi mới khoa học - công nghệ của Trung Quốc tiếp tục được nâng cao. Hàng loạt con số ấn tượng cùng những đột phá và thành quả mới đã phác họa nên bức tranh mới của một Trung Quốc đổi mới sáng tạo.