Trang chủ Gia đình Việt Tập tục
10:56 | 14/11/2023 GMT+7

Yên Bái: Nghệ thuật dùng sáp ong tạo hoa văn trên vải của người Mông là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

aa
Mới đây, nghệ thuật dùng sáp ong tạo hoa văn trên vải của người Mông ở các huyện Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Văn Chấn (tỉnh Yên Bái) được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Điện Biên có thêm 2 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
Lai Châu: Đặc sắc những giai điệu của tình hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc
Yên Bái: Nghệ thuật dùng sáp ong tạo hoa văn trên vải của người Mông là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Nghệ thuật dùng sáp ong tạo hoa văn trên vải của người Mông ở các huyện Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Văn Chấn (tỉnh Yên Bái) được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia ở loại hình tri thức dân gian

(Ảnh: Avanaretreat).

Mới đây, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng đã ký Quyết định số 3413/QĐ-BVHTTDL về việc công bố Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Nghệ thuật dùng sáp ong tạo hoa văn trên vải của người Mông ở các huyện Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Văn Chấn (tỉnh Yên Bái) được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia ở loại hình tri thức dân gian.

Hoa văn trên váy áo và các mặt hàng thổ cẩm của người Mông ở các huyện Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Văn Chấn được tạo ra bằng việc thêu, dệt, ghép vải, nhưng độc đáo nhất là nghệ thuật vẽ hoa văn bằng sáp ong trên vải - một nghề thủ công truyền thống gắn bó bao đời với bà con người Mông ở vùng cao Yên Bái.

Nghệ thuật tạo hình hoa văn bằng sáp ong trên trang phục truyền thống là một chuỗi các công đoạn được làm thủ công, tinh xảo, màu sắc và chất liệu đều được lấy từ thiên nhiên. Trong đó, kỹ thuật vẽ sáp ong trên vải là công đoạn cầu kỳ, đòi hỏi sự tỉ mỉ, tạo nên vẻ đẹp độc đáo cho bộ trang phục truyền thống phụ nữ người Mông nơi đây mà khó ở đâu có được.

Đầu tiên, lanh được cắt về phơi khô, đem giã cho mềm rồi mới nối. Trước khi dệt vải, sợi lanh được đem ngâm với tro bếp. Tro bếp phải là tro trắng, đun từ củi nghiến mà thành. Tro bếp càng trắng bao nhiêu thì khi ngâm vỏ lanh càng trắng bấy nhiêu. Để miếng vải có được màu trắng tinh giúp tràm bám chắc hơn khi nhuộm, vải phải được giặt, phơi cẩn thận, sau đó là cho mặt vải bóng mịn.

Tiếp đó là công đoạn chế sáp ong để vẽ. Sáp ong có màu vàng là sáp non, màu đen là lớp sáp già, lấy hết mật rồi nấu mỗi loại một nồi khác nhau cho đến khi nóng chảy, đem đổ ra bát riêng. Lấy một lượng sáp đen vừa đủ, trộn đều với một lượng sáp vàng tương ứng và đặt lên bếp. Khi bắt đầu vẽ sáp lên váy thì nấu hai loại sáp này trộn với nhau để chảy ra. Khi đun sáp, luôn phải giữ lửa đều ở nhiệt độ 70 - 80 độ, sáp mới không bị khô. Để vẽ sáp ong lên vải phải dùng bút vẽ. Gọi là bút, nhưng kỳ thực đó là một thanh tre nhỏ dài khoảng 7cm, ngòi bút là một lá đồng bé xíu hình tam giác được nẹp vào thanh tre. Ngòi bút càng mỏng hoa văn vẽ càng đẹp và dễ. Khi vẽ, người vẽ luôn phải ngồi bên bếp lửa, chấm bút vào chảo sáp ong đang nóng đặt trên than hồng, đưa tay kẻ những đường thẳng trên vải. Khi kẻ, phải giữ sao cho lượng sáp chảy đều, không loang lổ cho đến hết rồi mới chấm bút vào sáp tiếp nét vẽ. Nếu vẽ sáp ong trên vải, người vẽ dùng một cái lu cở, trên miệng lu cở để một miếng gỗ. Miếng gỗ là một tấm ván bằng phẳng và nhẵn, một đầu để phần đã vẽ xong, một đầu cuộn vải để tiếp tục vẽ. Vẽ đến đâu quấn đến đấy để không bị bẩn. Vẽ xong hoa văn thì bỏ vải vào nồi nước đun sôi, đảo đều tay để lớp sáp bong hết, để lại những nét hoa văn đẹp trên nền vải. Sau khi luộc, vải được nhuộm chàm, phơi nắng.

Quy trình vẽ hoa văn sáp ong trên vải mới nghe tưởng như đơn giản nhưng để làm được một chiếc váy hoàn chỉnh, phụ nữ Mông phải bỏ ra rất nhiều công sức, thời gian. Kỹ thuật vẽ hoa văn sáp ong được tiếp nối từ đời này qua đời khác, từ thế hệ này đến thế hệ khác theo đường mẹ truyền con nối. Các cháu ở đây từ 7, 8 tuổi đã được các bà, các mẹ cầm tay chỉ bảo từng đường kim mũi chỉ. Đến khi trưởng thành, các em đã có đôi bàn tay khéo léo và thuần thục cách tạo hình, trang trí hoa văn, điêu luyện trong kỹ thuật chiết nếp, khâu đột, khâu luồn sợi, khâu vắt.

Đặc biệt, người Mông có những bí quyết tạo họa tiết hoa văn trên vải hết sức độc đáo và phong phú. Họ thêu không có mẫu vẽ sẵn mà bằng trí nhớ, thêu ở mặt trái, hoa văn hiện lên ở mặt phải vải với các mô típ hoa văn phong phú hàm chứa những giá trị đẹp đẽ. Kỹ thuật tạo hình hoa văn trên vải cho thấy người Mông phản ánh cá tính, ước vọng của con người trong suốt chiều dài lịch sử phát triển.

Phiên chợ 0 đồng chia sẻ khó khăn với gần 1.000 trẻ em Mù Cang Chải (Yên Bái)

Phiên chợ 0 đồng chia sẻ khó khăn với gần 1.000 trẻ em Mù Cang Chải (Yên Bái)

Nhân dịp Tết Trung thu năm 2023, chiều 23/9, Quỹ Bảo trợ trẻ em Việt Nam tổ chức chương trình “Phiên chợ 0 đồng” cho trẻ em tại xã Cao Phạ, huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái. Chương trình được thực hiện với sự phối hợp của Nhóm nữ đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XV, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Yên Bái.

Yên Bái - Val de Marne: điển hình về cơ chế hợp tác địa phương giữa Việt Nam và Pháp

Yên Bái - Val de Marne: điển hình về cơ chế hợp tác địa phương giữa Việt Nam và Pháp

Kể từ năm 1996 khi bắt đầu thiết lập quan hệ hợp tác, tỉnh Val de Marne (Pháp) đã dành cho tỉnh Yên Bái (Việt Nam) nhiều sự quan tâm, hỗ trợ hiệu quả thông qua các dự án trên nhiều lĩnh vực, đưa quan hệ hai tỉnh trở thành một điển hình về cơ chế hợp tác cấp địa phương được Chính phủ, nhân dân Việt Nam và các đối tác quốc tế đánh giá cao.
Sơn Lâm (T/h)
Nguồn:

Tin bài liên quan

Lễ hội làng Keo, Hà Nội là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Lễ hội làng Keo, Hà Nội là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Tối 12/5, UBND huyện Gia Lâm, Hà Nội đã tổ chức lễ công bố quyết định của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận lễ hội làng Keo là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Đưa thổ cẩm Xí Thoại tới gần hơn với người dân Thủ đô

Đưa thổ cẩm Xí Thoại tới gần hơn với người dân Thủ đô

Với nguồn hỗ trợ từ Dự án “Nâng cao thu nhập và điều kiện làm việc cho phụ nữ dân tộc thiểu số có hoàn cảnh khó khăn” do MCNV thực hiện, nghề dệt thổ cẩm tại thôn Xí Thoại đã và đang được bảo tồn và phát huy, thông qua các hoạt động truyền dạy nghề cho thế hệ trẻ, đầu tư vào trang thiết bị, marketing, quảng bá sản phẩm.
Đề xuất công nhận phở là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và thế giới

Đề xuất công nhận phở là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và thế giới

Ngày 15/3, tại thành phố Nam Định (tỉnh Nam Định) đã diễn ra Lễ khai mạc Festival Phở 2024 với chủ đề “Con đường phở Việt”. Tại đây, ông Trần Lê Đoài, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nam Định cho biết, chương trình nhằm tôn vinh văn hóa ẩm thực phở, hướng đến công nhận phở là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và thế giới.

Các tin bài khác

Clip khách Tây đẩy gậy kịch tính với chàng trại H'Mông tại Lễ hội Gầu tào

Clip khách Tây đẩy gậy kịch tính với chàng trại H'Mông tại Lễ hội Gầu tào

Đến Lào Cai dịp này, nhiều du khách nước ngoài thích thú, hào hứng trải nghiệm nét văn hóa bản địa đặc sắc của dân tộc H’Mông trong lễ hội Gầu Tào.
Những việc nên làm vào Ngày Thần Tài (10/1) để đón tài lộc cả năm

Những việc nên làm vào Ngày Thần Tài (10/1) để đón tài lộc cả năm

Cần chuẩn bị cho lễ cúng Thần Tài vào ngày Thần Tài mùng 10 tháng Giêng Âm lịch. Bạn cũng cần lau dọn ban thờ và làm lễ đón Thần Tài.
Ảnh: Phiên chợ Âm Dương "mua may, bán rủi" độc đáo nhất đất Bắc, mỗi năm chỉ mở một lần

Ảnh: Phiên chợ Âm Dương "mua may, bán rủi" độc đáo nhất đất Bắc, mỗi năm chỉ mở một lần

Chợ Âm Dương - nơi "mua may, bán rủi", nằm tại Làng Ó (khu Xuân Ổ, phường Võ Cường, TP Bắc Ninh). Mỗi năm chợ chỉ họp một lần vào đêm mùng 4, rạng sáng mùng 5 Tết.
Tục xin chữ đầu năm của người Việt

Tục xin chữ đầu năm của người Việt

Từ xưa đến nay, mỗi dịp Tết đến xuân về, người dân Việt Nam luôn giữ thông lệ đi xin chữ đầu năm như một cách thể hiện niềm hy vọng trong năm mới.

Đọc nhiều

100 học giả, nhà nghiên cứu quốc tế tham gia hội thảo Biển Đông tại Ba Lan

100 học giả, nhà nghiên cứu quốc tế tham gia hội thảo Biển Đông tại Ba Lan

Ngày 24/5, hội thảo “Biển Đông: Hợp tác nghiên cứu và phát triển” đã diễn ra tại Đại học tổng hợp Vacsava của Ba Lan.
Các tổ chức nhân dân Việt Nam chuẩn bị tham gia Diễn đàn nhân dân ASEAN 2024

Các tổ chức nhân dân Việt Nam chuẩn bị tham gia Diễn đàn nhân dân ASEAN 2024

Ngày 24/5, tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị các tổ chức nhân dân Việt Nam chuẩn bị cho Diễn đàn nhân dân ASEAN (APF) 2024 dự kiến được tổ chức tại Timor Leste.
Ông Đỗ Văn Bình giữ chức Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hải Phòng nhiệm kỳ 2024-2029

Ông Đỗ Văn Bình giữ chức Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hải Phòng nhiệm kỳ 2024-2029

Ngày 25/5 tại thành phố Hải Phòng, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hải Phòng đã tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ VI, nhiệm kỳ 2024-2029. Ông Nguyễn Ngọc Hùng, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam dự và phát biểu chỉ đạo.
35 trường đại học và THPT tham gia Cuộc thi “Nhịp cầu Hán ngữ” năm 2024

35 trường đại học và THPT tham gia Cuộc thi “Nhịp cầu Hán ngữ” năm 2024

Từ ngày 25-26/5, tại Hà Nội đã diễn ra vòng chung kết Cuộc thi “Nhịp cầu Hán ngữ” lần thứ 23 dành cho sinh viên các trường đại học khu vực miền Bắc và miền Trung và Cuộc thi “Nhịp cầu Hán ngữ” lần thứ 17 dành cho học sinh các trường trung học phổ thông (THPT) khu vực miền Bắc và miền Trung.
Lớn lên từ biển

Lớn lên từ biển

Đó là câu chuyện của anh Nguyễn Đức Thạnh - ngư dân tiêu biểu ở làng chài Mỹ Á, phường Phổ Quang (TX.Đức Phổ). Anh cùng những người bạn dọc ngang khắp biển cả, đặc biệt là bám ngư trường truyền thống ở Hoàng Sa để đánh bắt hải sản.
100 học giả, nhà nghiên cứu quốc tế tham gia hội thảo Biển Đông tại Ba Lan

100 học giả, nhà nghiên cứu quốc tế tham gia hội thảo Biển Đông tại Ba Lan

Ngày 24/5, hội thảo “Biển Đông: Hợp tác nghiên cứu và phát triển” đã diễn ra tại Đại học tổng hợp Vacsava của Ba Lan.
Vùng 5 Hải quân thông tin về tình hình biển, đảo cho hơn 1.500 người dân tại tỉnh Cà Mau

Vùng 5 Hải quân thông tin về tình hình biển, đảo cho hơn 1.500 người dân tại tỉnh Cà Mau

Từ ngày 21 đến 24/5, Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân phối hợp với Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Cà Mau tổ chức thông tin về biển, đảo tại 3 huyện: Ngọc Hiển, Năm Căn và Phú Tân.
de nhung ky niem xua tao sinh trong hien tai va tuong lai
ho chi minh la bieu tuong cua hoa binh doc lap va tien bo xa hoi
cap nhat thong tin dat nuoc nga cho nhung nguoi ban viet nam
inforgraphic quan ly phuong tien co gioi nuoc ngoai tham gia giao thong tai viet nam
top 3 diem den thu hut du khach quoc te tai ha noi
xe dap tho trong chien dich dien bien phu
gioi thieu quang ba ve dat nuoc va con nguoi viet nam tai dan mach
Xin chờ trong giây lát...
UNICEF hỗ trợ người dân Sóc Trăng có nước sạch bằng năng lượng mặt trời
Ông Vi Tiêu Nghị, con trai Tướng Vi Quốc Thanh - trưởng Đoàn cố vấn quân sự Trung Quốc: Để những kỷ niệm xưa tạo sinh trong hiện tại và tương lai
Vietnam Cultural Show London 2024
Lão nông nhiều năm sưu tập những bức ảnh quý giá về Bác Hồ
Bác Hồ và bộ phim Những ngày tháng bên nhau
Hồ Chí Minh là biểu tượng của hòa bình, độc lập và tiến bộ xã hội
Bộ đội hải quân giúp dân chống hạn
Du học sinh Trung Quốc trải nghiệm đặc sản Hà Nội - 'cà phê trứng'
Du học sinh Trung Quốc trải nghiệm đặc sản Hà Nội - cà phê trứng
Top 3 điểm đến thu hút du khách quốc tế tại Hà Nội
Sản phẩm Làng nghề Dệt Thổ cẩm Xí Thoại, xã Xuân Lãnh, huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên.
Đại sứ Marc Knapper trò chuyện cùng chị Lưu Hiếu
Hơn 300 lưu học sinh Lào, Campuchia trải nghiệm Làng văn hóa các dân tộc Việt Nam
Hyakka Souen - Bách Hoa Thương Viêm
Giai điệu Nga trong lòng Hà Nội
Thời tiết hôm nay 22/5: Cả nước ngày nắng, chiều tối và đêm có mưa dông

Thời tiết hôm nay 22/5: Cả nước ngày nắng, chiều tối và đêm có mưa dông

Theo Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hôm nay (ngày 22/5), nhiều khu vực trên cả nước ngày nắng, chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi.
Thời tiết ngày 18/5: Hà Nội có mưa rào và dông về đêm

Thời tiết ngày 18/5: Hà Nội có mưa rào và dông về đêm

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, thời tiết Hà Nội hôm nay có mây, ngày nắng, chiều tối có mưa rào và dông, cục bộ có mưa to.
Cảnh báo tình trạng lừa đảo đi làm việc tại Australia trong ngành nông nghiệp

Cảnh báo tình trạng lừa đảo đi làm việc tại Australia trong ngành nông nghiệp

Ngày 16/5, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) đã có Công văn gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc phối hợp thông tin để ngăn chặn tình trạng lừa đảo người lao động Việt Nam đi làm việc tại Australia trong ngành nông nghiệp.
Dự báo thời tiết 14/5: Hà Nội ngày nắng, đêm mưa dông

Dự báo thời tiết 14/5: Hà Nội ngày nắng, đêm mưa dông

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia, ngày 14/5, Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ ngày nắng, đêm mưa dông. Nam Trung Bộ, Tây Nguyên ngày nắng, có nơi nắng nóng trên 35 độ C. Nam Bộ có nơi nắng nóng gay gắt trên 37 độ C.
Sẽ có khoảng 11-13 cơn bão, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông

Sẽ có khoảng 11-13 cơn bão, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông

Theo dự báo, từ nay đến cuối năm 2024, sẽ có khoảng 11-13 cơn bão, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông và 5-7 cơn bão ảnh hưởng đến đất liền. Hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới có khả năng sẽ tập trung vào nửa cuối mùa bão (từ tháng 9-11/2024).
Từ 1/7 sử dụng duy nhất ứng dụng VNeID khi làm dịch vụ công trực tuyến

Từ 1/7 sử dụng duy nhất ứng dụng VNeID khi làm dịch vụ công trực tuyến

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị để thống nhất sử dụng một tài khoản duy nhất là VNeID trong thực hiện dịch vụ công trực tuyến nhằm tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân và nhà nước.
Xuân Giáp Thìn - 2024

Xuân Giáp Thìn - 2024

Việt Nam  - Nhật Bản

Việt Nam - Nhật Bản

Việt Nam - Thái Lan

Việt Nam - Thái Lan

báo tết 2023

báo tết 2023

Việt Lào online

Việt Lào online

50 năm quan hệ Việt Nam - Ấn Độ

50 năm quan hệ Việt Nam - Ấn Độ

Tình hữu nghị vĩ đại

Tình hữu nghị vĩ đại

Tân mão 2011

Tân mão 2011

Sức sống mới cho ĐNND

Sức sống mới cho ĐNND

xuân 2013

xuân 2013

Phiên bản di động