Xây dựng tiêu chí thành phố và cộng đồng an toàn cho phụ nữ và trẻ em gái

Bạo lực trên cơ sở giới, đặc biệt là bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái là vấn đề mang tính toàn cầu, xảy ra ở mọi quốc gia, mọi tầng lớp xã hội, trong đó có Việt Nam. Theo một nghiên cứu toàn cầu của Tổ chức Y tế thế giới năm 2013, 35% phụ nữ trên toàn thế giới đã từng bị bạo lực về thể chất hoặc tình dục.

Bạo lực đối và quấy rối không chỉ gây ảnh hưởng về mặt thể xác, tinh thần cho nạn nhân, mà còn dẫn tới thiệt hại về kinh tế cho gia đình và xã hội. Bạo lực là nguyên nhân dẫn tới kìm hãm tăng trưởng kinh tế và gia tăng đói nghèo ở các quốc gia. Phụ nữ, đối tượng thường thấy của bạo lực và quấy rối, ngày càng bị đẩy sâu vào vòng xoáy nghèo đói và bất bình đẳng.

Toàn cảnh hội thảo

Tại Việt Nam, những nghiên cứu của ActionAid Việt Nam cũng đưa ra những con số đáng báo động: “87% phụ nữ và trẻ em gái từng bị quấy rối tình dục ở nơi công cộng như đường phố, công viên, xe buýt, nhà vệ sinh công cộng”. 51,1% phụ nữ và trẻ em gái cảm thấy bất an ở những khu vực như xe bus, điểm dừng và bến xe”… Thực trạng trên đặt cho chúng ta một câu hỏi: Vậy như thế nào là một thành phố an toàn? Thành phố chúng ta đang sống có an toàn không?

Tháng 10/2015, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1696/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình hành động quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2016 – 2020, một trong các nhiệm vụ quan trọng là xây dựng mô hình về thành phố An toàn nơi Phụ nữ và trẻ em gái có thể tự do di chuyển, đánh giá dịch vụ công an toàn, phù hợp và giảm thiểu bạo lực với Phụ nữ và trẻ em gái nơi công cộng. Để xây dựng được một cộng đồng an toàn như vậy, chúng ta cần phải chỉ ra được những vấn đề mà phụ nữ và trẻ em gái gặp phải và xác định những tiêu chí về một cộng đồng an toàn, cũng như lộ trình để có thể đạt được những tiêu chí đó. Hướng tới mục đích này, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, đã chủ trì phối hợp cùng với ActionAid Việt Nam, các cơ quan liên quan và các tổ chức Quốc tế, Liên Hợp quốc để xây dựng thí điểm Bộ tiêu chí Cộng đồng An toàn cho Phụ nữ và Trẻ em gái, cho chúng ta một hình dung rõ ràng hơn về cho câu hỏi “Như thế nào là một thành phố an toàn”. Với những thước đo này, chính phụ nữ và trẻ em gái có thể tự mình đánh giá mức độ an toàn của cộng đồng mình đang sống, từ đó chủ động tham gia đóng góp ý kiến xây dựng thành phố an toàn. Bộ tiêu chí về cộng đồng an toàn cũng sẽ định hướng và khuyến khích các cộng đồng có nhiều sáng kiến đóng góp cho sự an toàn của phụ nữ và trẻ em gái.

Các đại biểu tích cực thảo luận

Hội thảo tham vấn Bộ tiêu chí Thành phố an toàn ngày hôm nay thu hút được sự tham gia của hơn 80 đại biểu từ các bộ, ban ngành liên quan, các viên nghiên cứu và tổ chức trong và ngoài nước, các chuyên gia về giới, đại diện cộng đồng, cơ quan báo chí và nhà tài trợ. Đây là cơ hội cho những thảo luận tích cực, cởi mở để xây dựng một bộ tiêu chí hướng tới một môi trường sống không có bạo lực, thúc đẩy sự tham gia của người dân và cải thiện các dịch vụ công có nhạy cảm giới.

“Định kiến giới và các hành vi bạo lực mang tính văn hóa đã ăn sâu bám rễ trong tư tưởng của rất nhiều người, một bộ tiêu chí thành phố an toàn toàn diện sẽ đưa ra những định hướng cho các tổ chức, ban ngành đoàn thể và cả cộng đồng để từng bước nâng cao nhận thức, tiến tới thay đổi hành vi của cả nạn nhân và người gây ra bạo lực, xây dựng một cộng đồng an toàn và thân thiện với phụ nữ và trẻ em gái”, ông Phạm Ngọc Tiến, Vụ trưởng Vụ Bình đẳng giới, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội cho biết.

Thuỳ Linh