Việt Nam - Malaysia: hợp tác hàng hải là một trong những ưu tiên chiến lược

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Kuala Lumpur ngày 6/8, nhà phân tích đối ngoại và an ninh Collins Chong Yew Keat thuộc Đại học Malaya nhận định chuyến thăm đã thiết lập chương trình nghị sự chiến lược, mở rộng phạm vi hợp tác và củng cố nỗ lực hướng tới quan hệ đối tác quốc phòng thực tiễn hơn.

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang và Bộ trưởng Quốc phòng Malaysia Dato’ Seri Mohamed Khaled Bin Nordin hội đàm. (Ảnh: Trọng Đức/TTXVN).

Theo chuyên gia Collins Chong Yew Keat, một trong những kết quả quan trọng của chuyến thăm là sự ủng hộ chính trị cấp cao đối với hợp tác quốc phòng hai nước. Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng hoan nghênh Việt Nam và Malaysia tăng cường hợp tác quốc phòng, đặt lĩnh vực này trong khuôn khổ phát triển dài hạn của quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện.

Qua cuộc tiếp của Thủ tướng Việt Nam đối với Bộ trưởng Quốc phòng Malaysia, hai Chính phủ phát đi tín hiệu cho thấy quan hệ quốc phòng gắn với tổng thể quan hệ chính trị, kinh tế, công nghệ và ngoại giao giữa hai nước. Đây là điều kiện thuận lợi để hai bên chuyển từ trao đổi, thảo luận sang triển khai các chương trình hợp tác quốc phòng.

Hai bên cũng tái khẳng định Bản ghi nhớ về hợp tác quốc phòng năm 2023 và Chương trình Hành động thực hiện quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện là những định hướng chính cho hợp tác thời gian tới. Các nội dung được xây dựng trên nền tảng hợp tác hiện có như trao đổi đoàn, cơ chế tham vấn, giáo dục quân sự, công nghiệp quốc phòng cũng như phối hợp tại ASEAN và các diễn đàn đa phương.

Theo chuyên gia Collins Chong Yew Keat, hợp tác hàng hải nổi lên là một trong những ưu tiên chiến lược rõ ràng. Hai bên ủng hộ duy trì tham vấn thường xuyên, tăng cường tương tác giữa các cơ quan thực thi pháp luật hàng hải, hỗ trợ ngư dân gặp nạn và quản lý hòa bình các tranh chấp hàng hải phù hợp với luật pháp quốc tế.

Ngài Dato Seri Mohamed Khaled Bin Nodrin, Bộ trưởng Quốc phòng Malaysia và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang trước khi hội đàm. (Ảnh: Trọng Đức/TTXVN).

Việt Nam và Malaysia đồng thời tái khẳng định tầm quan trọng của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982, việc thực hiện đầy đủ Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và sớm hoàn thành Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu quả, thực chất.

Giáo dục và đào tạo cũng là một nội dung hợp tác được chú trọng. Các chương trình song ngữ, trao đổi giảng viên, các khóa học dành cho sĩ quan và trao đổi giữa các học viện quân sự được đánh giá là những sáng kiến khả thi về chi phí và có tiềm năng mang lại hiệu quả cao.

Theo chuyên gia Đại học Malaya, về lâu dài, những chương trình này có thể góp phần hình thành mạng lưới sĩ quan có chung vốn từ vựng chuyên ngành, hiểu biết về văn hóa thể chế của nhau và có khả năng giao tiếp trực tiếp trong các tình huống khẩn cấp hoặc hoạt động đa quốc gia.

Trong lĩnh vực công nghiệp quốc phòng, Việt Nam đã mời lãnh đạo quốc phòng, đại diện lực lượng vũ trang và các doanh nghiệp Malaysia tham gia Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam (VNDefenceExpo) lần thứ 3. Theo chuyên gia Collins Chong Yew Keat, VNDefenceExpo 2026 có thể tạo nền tảng để xác định các dự án và đối tác tiềm năng. Tuy nhiên, để tiến tới các hợp đồng mua sắm, chuyển giao công nghệ hoặc sản xuất chung sẽ cần thêm nhiều bước triển khai cụ thể.

Đánh giá tổng thể chuyến thăm, chuyên gia Collins Chong Yew Keat cho rằng hoạt động này đã gắn kết lòng tin chính trị, lợi ích hàng hải và các mục tiêu của ASEAN xung quanh một chương trình hợp tác thực tiễn hơn.

Đối với Malaysia, chuyến thăm góp phần hỗ trợ khả năng phục hồi hàng hải, đa dạng hóa quốc phòng và thúc đẩy an ninh khu vực với ASEAN giữ vai trò trung tâm. Đối với Việt Nam, chuyến thăm mở rộng cơ hội xây dựng năng lực, phát triển các cơ chế quản lý rủi ro hàng hải và đa dạng hóa mạng lưới đối tác quốc phòng đáng tin cậy.

Đề xuất thúc đẩy kết nối giữa bang Penang (Malaysia) và tỉnh Gia Lai Đại sứ Việt Nam tại Malaysia Đinh Ngọc Linh vừa làm việc với chính quyền bang Penang và cảng Penang nhằm thúc đẩy hợp tác địa phương và kết nối doanh nghiệp.

XTransfer khai trương văn phòng mới tại Malaysia Mới đây, Xtransfer, nền tảng thanh toán thương mại xuyên biên giới B2B hàng đầu thế giới, đã chính thức khai trương văn phòng mới tại Malaysia. Sự kiện này đánh dấu việc XTransfer tiếp tục đẩy mạnh đầu tư vào hoạt động bản địa hóa trên khắp khu vực Đông Nam Á, đồng thời tạo nền tảng vững chắc để tăng cường hơn nữa các dịch vụ tài chính thương mại trong khu vực.