Nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Nguyễn Quốc Cường có cuộc trao đổi với Tuần Việt Nam.
Ông Shinzo Abe từ chức Thủ tướng Nhật có thể ảnh hưởng đến Olympic 2021 Ông Shinzo Abe từ chức Thủ tướng Nhật có thể ảnh hưởng đến Olympic 2021

Việc Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đột ngột tuyên bố từ chức sẽ có ảnh hưởng không chỉ trên chính trường mà cả Olympic ...

Ai sẽ thay thế ông Shinzo Abe làm Thủ tướng Nhật Bản? Ai sẽ thay thế ông Shinzo Abe làm Thủ tướng Nhật Bản?

Khi Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe thông báo kế hoạch từ chức vì lý do sức khỏe, câu hỏi đặt ra lúc này là: ...

Tình cảm đặc biệt với Việt Nam

Thủ tướng Abe Shinzo đã nói rằng, cá nhân ông rất coi trọng Việt Nam và có tình cảm đặc biệt với các nhà lãnh đạo Việt Nam. Điều này được thể hiện như thế nào, thưa Đại sứ?

Lãnh đạo hai nước đều khẳng định quan hệ Việt - Nhật đang ở giai đoạn phát triển tốt đẹp nhất, trong đó phải ghi nhận đóng góp rất quan trọng của cá nhân Thủ tướng Abe.

vi quoc khach va buc thu cua thu tuong abe gui dai su viet nam
Nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Nguyễn Quốc Cường.

Ông Abe nhiều lần nói với lãnh đạo ta là cá nhân ông rất coi trọng và có tình cảm đặc biệt với Việt Nam. Tôi nhớ trong cuộc gặp gỡ đầu tiên với Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, ông Abe có kể câu chuyện trong nhiệm kỳ đầu làm Thủ tướng (2006), ông đã thăm nước ta và sau khi không làm Thủ tướng nữa (2007), ông đi thăm Việt Nam và được các lãnh đạo ta đón tiếp rất thân tình như những người bạn.

Những lần lãnh đạo ta sang thăm Nhật đều dành thời gian bận rộn tiếp ông. Đó chính là lý do ngay sau khi được bầu lại làm Thủ tướng lần 2 (tháng 12/2012), ông đã chọn Việt Nam là nước đầu tiên đi thăm (tháng 1/2013).

Tôi nhớ khi Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng thăm chính thức Nhật, Chính phủ và cá nhân ngài Abe đã dành sự đón tiếp rất trọng thị và thân tình, coi Tổng bí thư là “quốc khách” mặc dù 2 nước có chế độ chính trị khác nhau.

Quyết tâm ‘tay trong tay’

Dịp Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc thăm chính thức Nhật năm 2017, ông Abe đã phá tiền lệ khi cùng Thủ tướng ta dự và phát biểu tại Diễn đàn xúc tiến đầu tư với hơn 1.600 doanh nghiệp 2 nước tham dự (qui mô lớn nhất từ trước tới nay). Khi đó, ông khẳng định “sẽ quyết tâm cùng Thủ tướng 'tay trong tay' thúc đẩy quan hệ hợp tác, phát triển giữa hai nước nhiều hơn nữa” và ủng hộ các doanh nghiệp Nhật tăng cường hợp tác với Việt Nam.

Hiện nay dịch Covid-19 đang hoành hành. Mặc dù Nhật gặp nhiều khó khăn nhưng vẫn tích cực hỗ trợ Việt Nam hàng chục triệu USD thông qua các chương trình song phương và các tổ chức quốc tế. Chính phủ Nhật cũng quyết định đưa hơn 400.000 người Việt Nam đang sinh sống, học tập và làm việc tại nước này vào diện được cấp tiền hỗ trợ 100.000 yên/người (gần 1.000 USD), ngang mức hỗ trợ công dân Nhật.

Chính phủ Nhật cũng khẳng định sẵn sàng tiếp tục hỗ trợ nếu Việt Nam có yêu cầu. Đó là tình cảm rất quý báu của Chính phủ và nhân dân Nhật cũng như cá nhân ông Abe dành cho Việt Nam.

Đáp lại, Thủ tướng ta cũng 3 lần gửi thư và điện thăm hỏi. Chính phủ, Quốc hội, nhiều bộ ngành và địa phương, các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và người dân Việt Nam cũng hỗ trợ Nhật đối phó với dịch bệnh như cung cấp hàng triệu khẩu trang, đồ bảo hộ y tế…

vi quoc khach va buc thu cua thu tuong abe gui dai su viet nam
Bức thư của Thủ tướng Abe gửi Đại sứ Việt Nam Nguyễn Quốc Cường.

Bức thư gửi Đại sứ

Trong nhiệm kỳ là Đại sứ tại Nhật Bản (2015-2018), ông có kỷ niệm khó quên nào về cảm tình đặc biệt dành cho Việt Nam của ông Abe?

Khi xảy ra vụ việc cháu Nhật Linh bị sát hại tại Nhật, ông Abe trực tiếp gặp tôi và nói rằng, Chính phủ Nhật xin lỗi nhân dân Việt Nam. Ông chỉ đạo Bộ Ngoại giao và Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam lúc đó về quê của cháu Nhật Linh để thắp hương và cúi đầu xin lỗi gia đình cháu.

Tôi cũng nhớ kỷ niệm trong một tiệc chiêu đãi của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, ông Abe vui vẻ chúc rượu từng người, ông khoác vai tôi chúc rượu rất thân tình như những người bạn.

Khi tôi chuẩn bị kết thúc nhiệm kỳ Đại sứ, Liên minh nghị sĩ hữu nghị Việt - Nhật với ban lãnh đạo cũng là những người chủ chốt trong liên minh cầm quyền tổ chức cuộc chiêu đãi. Rất bất ngờ là ông Nikai - Chủ tịch Liên minh - mang theo bức thư của Thủ tướng Abe gửi cho tôi. Bức thư đánh giá những đóng góp của tôi trong nhiệm kỳ. Với tôi, đây là món quà quý giá nhất tôi mang từ Nhật Bản khi trở về nước.

Ba thành công mang lại cho nước Nhật

Theo Đại sứ, Thủ tướng Abe trong thời gian tại vị dài kỷ lục (2012-2020) đã mang lại những thành công nào cho nước Nhật?

Thật khó có thể đánh giá đầy đủ những thành công mà ông Abe mang lại cho Nhật Bản. Cá nhân tôi xin nêu 3 thành công chính:

Một là, về chính trị nội bộ, Thủ tướng Abe đã duy trì được sự ổn định về chính trị, bảo đảm nền tảng chính quyền vững chắc. Trước Thủ tướng Abe là giai đoạn chính trị nội bộ Nhật bất ổn định kéo dài, rất khó để đưa ra và thực thi những quyết sách lớn.

Ông Abe tại vị từ tháng 12/2012 đến nay là gần 8 năm. Ông giữ kỷ lục là Thủ tướng nắm quyền lâu nhất trong lịch sử của Nhật. Riêng điều đó đã cho thấy bản lĩnh chính trị rất vững vàng của ông, tạo ra sự ổn định nhất định trong chính trị Nhật.

Hai là việc đưa ra và triển khai chính sách Abenomics đã có tác động tích cực đến kinh tế. Từ khi ông Abe lên làm Thủ tướng lần 2, kinh tế Nhật trải qua một trong những giai đoạn tăng trưởng dương dài nhất (GDP tăng 7 năm liên tiếp từ 2013 - 2019), dù tốc độ tăng trưởng còn thấp. Thu nhập cá nhân, doanh thu doanh nghiệp tăng, phục hồi tiêu dùng, tỷ lệ thất nghiệp giảm, nền kinh tế bước đầu thoát khỏi hàng thập kỷ giảm phát, thị trường chứng khoán hồi phục…

Ông Abe cũng rất chú ý đến việc tăng cường vai trò của phụ nữ trong xã hội Nhật Bản qua các chương trình khác nhau.

Ba là về đối ngoại, ông Abe tích cực thúc đẩy Chủ nghĩa hòa bình tích cực và Ngoại giao tầm nhìn toàn cầu, Chiến lược “Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và rộng mở”, các khuôn khổ liên kết kinh tế và tự do thương mại quốc tế, trong đó có hiệp định CPTPP; Tăng cường quan hệ đồng minh Nhật - Mỹ, cải thiện quan hệ với các nước láng giềng như Trung Quốc, Hàn Quốc, các nước Đông Nam Á trong đó có Việt Nam, góp phần nâng cao vị thế và ảnh hưởng của Nhật trên trường quốc tế.

vi quoc khach va buc thu cua thu tuong abe gui dai su viet nam
Thủ tướng Abe vui vẻ chúc rượu Đại sứ Nguyễn Quốc Cường.

Thủ tướng Nhật thăm Việt Nam nhiều nhất

Dưới thời ông Abe, quan hệ Việt - Nhật phát triển rực rỡ về mọi mặt. Theo Đại sứ, đâu là dấu ấn nổi bật?

Trong cả hai lần làm Thủ tướng, ông Abe đều có những đóng góp rất to lớn, để lại nhiều dấu ấn quan trọng trong việc đưa quan hệ hai nước phát triển mạnh mẽ vượt bậc, thực chất và hiệu quả trên tất cả các lĩnh vực. Theo cá nhân tôi đánh giá, có ít nhất 7 dấu ấn quan trọng:

Thứ nhất, ông là Thủ tướng Nhật thăm Việt Nam nhiều nhất (4 lần). Lần đầu tiên là tháng 11/2006, chỉ 2 tháng sau khi ông nhậm chức, lần thứ hai là tháng 1/2013 - chỉ 1 tháng sau khi ông trở lại nắm quyền và Việt Nam là nước đầu tiên ông đi thăm. Có lẽ, không kể Mỹ thì Việt Nam là một trong những nước ông Abe đến thăm nhiều hơn cả.

Thứ hai, ông Abe rất chú trọng đến việc nâng cấp khuôn khổ quan hệ hai nước. Tháng 11/2006, trong chuyến thăm Việt Nam của ông, quan hệ hai nước đã được nâng tầm thành mối quan hệ “hướng tới đối tác chiến lược vì hoà bình và phồn vinh ở châu Á”. Trong nhiệm kỳ thứ hai của ông, quan hệ hai nước đã được nâng tiếp lên thành mối quan hệ “Đối tác chiến lược sâu rộng vì hoà bình và phồn vinh ở châu Á” nhân chuyến thăm cấp nhà nước của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang (tháng 3/2014).

Thứ ba, lòng tin chính trị giữa lãnh đạo và nhân dân hai nước không ngừng được củng cố và nâng cao, trước hết thông qua việc trao đổi hàng loạt chuyến thăm cấp cao hai bên.

Về phía Nhật bản, có thể kể đến chuyến thăm lịch sử lần đầu tiên tới Việt Nam của Nhà vua Akihito và Hoàng hậu (tháng 3/2017).

Thủ tướng Abe 4 lần thăm Việt Nam. Chủ tịch Hạ viện Nhật thăm Việt Nam vào tháng 5/2017, Chủ tịch Thượng viện thăm nước ta vào tháng 12/2015.

Về phía Việt Nam, Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng thăm chính thức Nhật vào tháng 9/2015.

Chủ tịch nước Trương Tấn Sang thăm cấp nhà nước năm 2014. Chủ tịch nước Trần Đại Quang thăm cấp nhà nước năm 2018. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng nhiều lần thăm Nhật.

Trong 4 năm qua, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc 5 lần thăm Nhật. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân thăm Nhật tháng 8/2015 với cương vị lúc đó là Phó chủ tịch Quốc hội…

vi quoc khach va buc thu cua thu tuong abe gui dai su viet nam
Nguyên Thứ trưởng Nguyễn Quốc Cường: Quan hệ giữa hai nước đang ở giai đoạn phát triển tốt đẹp nhất.

Đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam

Thứ tư là về quan hệ kinh tế. Trong nhiều năm, Nhật luôn là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của ta; là nước cung cấp ODA lớn nhất cho Việt Nam, là nhà đầu tư nước ngoài thứ 2 (với hơn 4.500 dự án, đạt 60 tỷ USD), là đối tác du lịch lớn thứ 3 và là bạn hàng thương mại lớn thứ 4, đồng thời là thị trường xuất khẩu hàng hoá Việt Nam lớn thứ 3 trên thế giới.

Thứ năm, giao lưu giữa các địa phương và nhân dân hai nước không ngừng tăng trong những năm qua. Từ 2017-2019 có hơn 20 Thống đốc các tỉnh của Nhật thăm nước ta. Tới nay có hơn 70 thoả thuận hợp tác, kết nghĩa giữa các địa phương hai nước.

Thứ sáu, hợp tác nguồn nhân lực đang là điểm sáng trong quan hệ hai nước. Nếu như năm 2012 mới có khoảng 50 nghìn người Việt ở Nhật, thì nay, sau 8 năm, con số đó đã tăng hơn 8 lần, vào khoảng 420 nghìn người, trong đó có 220 nghìn là thực tập sinh và 82 nghìn du học sinh.

Đây chính là nguồn lực quan trọng cho việc thúc đẩy hợp tác 2 nước không chỉ trong giai đoạn hiện nay mà sẽ là nhiều thập kỷ tới.

Tích cực ủng hộ Chiến lược Biển của Việt Nam

Thứ bảy, ông Abe rất coi trọng vai trò và vị thế Việt Nam ở khu vực và trên trường quốc tế. Nhật đã mời Thủ tướng ta lần đầu tiên tham dự hội nghị Cấp cao G7 mở rộng (5/2016) và hội nghị Thượng đỉnh G20 (6/2019). Nhật tích cực ủng hộ vai trò Chủ tịch ASEAN 2020 và ủy viên không thường trực HĐBA LHQ nhiệm kỳ 2020-2021 của Việt Nam...

Nhật Bản ủng hộ lập trường của ta về các vấn đề khu vực, trong đó có Biển Đông, đề cao việc tôn trọng luật pháp quốc tế, Công ước Luật biển 1982, không đe dọa và sử dụng vũ lực, giải quyết hòa bình các tranh chấp. Đây cũng là quốc gia tích cực ủng hộ Chiến lược Biển của Việt Nam.

Đại sứ đánh giá thế nào về quan hệ Việt - Nhật tại thời điểm này? Và triển vọng quan hệ hai nước?

Chúng ta quan tâm tới sức khoẻ của ông Abe, luôn mong muốn mọi điều tốt đẹp đến với ông và ông sẽ sớm bình phục.

Như tôi đã nói ở trên, lãnh đạo hai nước đều khẳng định quan hệ giữa hai nước đang ở giai đoạn phát triển tốt đẹp nhất.

Còn về triển vọng, tôi có thể khẳng dịnh chắc chắn một điều rằng cho dù ai lên làm Thủ tướng thay ông Abe thì quan hệ hai nước vẫn sẽ giữ vững đà phát triển ổn định như hiện nay. Nhật Bản luôn coi trọng vai trò và vị trí của Việt Nam ở khu vực cũng như quốc tế.

Khi còn làm Đại sứ tại Nhật, tôi có dịp tiếp xúc, gặp gỡ hầu hết lãnh đạo cấp cao nhất trong Liên minh cầm quyền hiện nay. Họ đều có rất có cảm tình với đất nước và nhân dân ta. Nhiều lãnh đạo chủ chốt đã thăm và có tình cảm yêu quý Việt Nam.

Ở Nhật có nhiều đảng phái với lập trường khác nhau trên nhiều vấn đề đối nội và cả đối ngoại, nhưng điều đặc biệt là tất cả đảng phái đó đều ủng hộ việc phát triển hơn nữa quan hệ giữa hai nước Việt Nam - Nhật Bản.

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe sắp từ chức vì lý do sức khỏe Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe sắp từ chức vì lý do sức khỏe

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe sẽ từ chức do sức khỏe ngày càng xấu đi. Thông tin này khiến giá cổ phiếu Tokyo trượt ...

Phó Thủ tướng trao quyết định bổ nhiệm 4 tân Đại sứ, Tổng Lãnh sự Phó Thủ tướng trao quyết định bổ nhiệm 4 tân Đại sứ, Tổng Lãnh sự

Ngày 25/8, tại trụ sở Bộ Ngoại giao, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh ...

In bài viết

Truyền hình