Tỷ phú Trung Quốc bị nghi đã bí mật giấu 500.000 tấn nhôm ở Việt Nam là ai?

Trung tuần tháng 9, tờ Nhật báo phố Wall (Wall Street Journal) đã đưa tin một tỷ phú người Trung Quốc bị cáo buộc giấu gần 1 triệu tấn nhôm, trị giá 2 tỷ USD, bên trong một “pháo đài” được bảo vệ nghiêm ngặt với hàng rào dây thép gai nằm sâu bên trong sa mạc Mexico. Vụ việc làm dấy lên những lo ngại về những ảnh hưởng đến thị trường nhôm và giá nhôm thế giới.

Mới đây tờ báo này lại đưa tin kho nhôm bí ẩn này đã được chuyển về Việt Nam. Dựa trên số liệu xuất nhập khẩu và những nguồn tin thân cận, Wall Street Journal cho rằng kể từ đầu năm nay, 500.000 tấn nhôm đã được chuyển ra khỏi thành phố San Jose Iturbide của Mexico và đưa về Việt Nam. Hiện số nhôm này đang được cất ở một nhà máy tại cảng Vũng Tàu.

Vậy tỷ phú nhiều tai tiếng này là ai?

Tỷ phú Trung Quốc Liu Zhongtian là người đứng sau Zhongwang Holdings, tập đoàn sản xuất và bán các sản phẩm nhôm ép hiện đang giữ vị trí số 1 ở châu Á và thứ 2 trên thế giới.

Theo Bloomberg, tỷ phú Liu Zhongtian sinh năm 1964, tại tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc. Hiện ông là một trong những tỷ phú giàu thứ 65 ở Trung Quốc với tài sản trị giá 3,1 tỷ USD.

Liu đã tận dụng tốt những cơ hội khi kinh tế Trung Quốc bắt đầu cải cách. Khi mới 14 tuổi, với chỉ 200 nhân dân tệ tiền đi vay mà nhiều giấc mơ ấp ủ, ông đã khởi nghiệp bằng cách bán sơn chống cháy cho các nhà máy ở địa phương. Khi thị trường ngày càng mở cửa, Liu thành lập một loạt công ty hoạt động trong lĩnh vực hóa chất, nhựa và nhôm như Liaoyang Factory, Futian Chemical, Liaoning Cheng Cheng và Hong Cheng.

Năm 1993, ông thành lập công ty TNHH Zhongwang và làm Chủ tịch cho đến tháng 3/2016. Zhongwang đã phát triển thành một tập đoàn lớn mạnh mà Liu là người chèo lái chính với 16 năm kinh nghiệm quản lý và hoạt động trong ngành nhôm ép.

Năm 2003, Liu trúng cử đại biểu quốc hội và giữ cương vị này tới 2 nhiệm kỳ. Ông còn là Phó Chủ tịch Hội thương mại và công nghiệp Liêu Ninh, từng nhận được nhiều bằng khen từ Chính phủ Trung Quốc.

Vị tỷ phú này là người tin vào tăng trưởng “mì ăn liền”. Ông từng nói mục tiêu của Zhongwang là nhảy được 2,3 bước lớn trong 3 đến 5 năm, nếu không tập đoàn sẽ bị “dìm chết” bởi những công ty lớn hơn.

Năm 2009, Zhongwang niêm yết cổ phiếu và huy động được 1 tỷ USD. Trước khi IPO, Liu sở hữu gần 75% cổ phần của tập đoàn.

Zhongwang xuất khẩu nhôm đến nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Mỹ, Bỉ, Hà Lan, Đức, Anh… Trong 6 tháng đầu năm 2016, 15% doanh thu của tập đoàn đến từ các thị trường nước ngoài.

Tuy nhiên, năm 2010, Bộ Thương mại Mỹ buộc tội Zhongwang bán nhôm dưới mức giá thị trường và đánh thuế chống bán phá giá lên tới 374%. Sau đó các công ty nhôm Mỹ lại buộc tội Liu đã chuyển nhôm đến Mexico nhằm trốn thuế vì như vậy có thể che giấu xuất xứ Trung Quốc. Do bị đánh thuế chống bán phá giá ở Mỹ, các thanh nhôm ép có xuất xứ Trung Quốc sẽ phải chịu mức thuế lên tới 374%; trong khi nhôm xuất từ Mexico được hưởng ưu đãi theo hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ.

Tất nhiên ông Liu và tập đoàn Zhongwang bác bỏ lời buộc tội này.

Việc phát hiện ra 6% lượng nhôm của toàn thế giới, có giá trị 2 tỷ USD và đủ để làm 77 tỷ lon bia bị chôn dưới sa mạc Mexico nhằm trốn thuế đã khiến 2 bên Mỹ - Trung căng thẳng.

Theo Wall Street Journal, lần này Liu lại áp dụng chiến thuật tương tự khi chuyển số nhôm nói trên về Việt Nam. Nhôm ép từ Việt Nam xuất đi Mỹ sẽ chỉ phải chịu mức thuế 5% mà thôi.

Tỷ phú Trung Quốc giấu 1 triệu tấn nhôm trong sa mạc để thao túng thị trường?