Trung Quốc xây dựng trái phép trên đảo Bắc của Hoàng Sa

Các bức ảnh được cung cấp bởi công ty vệ tinh tư nhân Planet Labs hôm 6/3 cho thấy hoạt động san ủi đất và chuẩn bị mặt bằng cho một bến cảng trên đảo Bắc. Giới chuyên gia nhận định rằng đây có thể là tiền đề cho một căn cứ quân cự. Kế hoạch ban đầu đã trục trặc hồi năm ngoái do bão.

Trước đó, theo ảnh vệ tinh hồi tháng 1, Bắc Kinh đang tiến hành xây dựng trái phép trên đảo Phú Lâm gần đó, cũng như các đảo, đá khác trong quần đảo Hoàng Sa thuộc chủ quyền Việt Nam.

Một quan chức Mỹ không xác nhận công trình xây dựng mới của Trung Quốc trên đảo Bắc, nhưng cho rằng đây không phải là điều bất ngờ. "Người ta (Trung Quốc) phải giải phóng mặt bằng trên đảo vì họ muốn quân sự hóa. Không có lý do nào khác cho sự hiện diện tại đây" - ông này tuyên bố.

Trong khi đó, ông Carl Thayer, chuyên gia về Biển Đông thuộc Học viện Quốc phòng Australia, nhận định: "Hoàng Sa sẽ là yếu tố sống còn đối với bất cứ nỗ lực thống trị Biển Đông nào của Trung Quốc trong tương lai. Chúng ta có thể thấy họ đẩy mạnh quân sự hóa, bất chấp những lời biện minh".

Đồng quan điểm với ý kiến trên, chuyên gia Zhang Baoui của Đại học Lân Nam (Hong Kong) cho rằng Trung Quốc đang theo đuổi các mục tiêu lâu dài của việc tăng cường xây dựng các căn cứ của mình tại quần đảo Hoàng Sa.

So sánh ảnh vệ tinh chụp đảo Bắc ngày 15/2 (trên) và hôm 6/3. (Ảnh: Planet Labs/Reuters)

"Đây là công việc rất quan trọng đối với Trung Quốc... Hoàng Sa đóng vai trò rất quan trọng để bảo vệ Hải Nam, và điều này lại quan trọng đối với mối đe doạ hạt nhân của Trung Quốc" - ông Zhang cho hay.

Khi được hỏi, Bộ Quốc phòng Trung Quốc tuyên bố "không liên quan" tới bất cứ hoạt động nào ở đảo Bắc. Bắc Kinh khẳng định: "Điều cần nhấn mạnh là Tây Sa (tên gọi Hoàng Sa mà phía Trung Quốc tự đặt) là lãnh thổ vốn có của Trung Quốc".

Quần đảo Trường Sa đang tranh chấp ở phía Nam có nhiều lợi thế hơn, nhưng Hoàng Sa được coi là chìa khóa dẫn đến sự hiện diện của Trung Quốc ở Biển Đông. Bắc Kinh đã tự ý chiếm đóng Hoàng Sa từ năm 1974.

Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã thiết lập căn cứ trên đảo Phú Lâm, triển khai nhiều hệ thống tên lửa phòng không và máy bay phản lực tại đây để hỗ trợ việc bảo vệ cơ sở tàu ngầm hạt nhân trên đảo Hải Nam.

Theo một số nguồn tin, đảo Bắc - vốn là một phần của rạn san hô - dự kiến sẽ bị Bắc Kinh biến thành một tiền đồn bảo vệ cho đảo Phú Lâm, trong đó bao gồm các công trình dân sự và một điểm nghe ngóng tình hình quân sự.

Hồng Anh