Trang chủ Việt Nam hôm nay
20:14 | 08/11/2024 GMT+7

Trồng rừng tín chỉ carbon: cùng nước bạn Lào phát triển kinh tế xanh bền vững

aa
Trên mảnh đất Mahaxay của đất nước bạn Lào từng chịu nhiều thiệt hại do suy thoái rừng, dự án trồng rừng do Việt Nam triển khai đã khởi động hành trình tái sinh hệ sinh thái và bảo vệ sinh kế của người dân. Với mỗi cánh rừng xanh trở lại, người dân nơi đây không chỉ được cải thiện thu nhập mà còn tự hào vì đã góp phần bảo vệ môi trường bền vững.
Ký túc xá sinh viên Lào tại TP.HCM là mái nhà chung của sinh viên Việt Nam - Campuchia - Lào
Hợp tác Campuchia-Lào-Myanmar-Việt Nam: Tạo đột phá để vươn lên trong kỷ nguyên phát triển mới

Màu xanh trở lại với rừng Mahaxay

Cuộc sống người dân huyện Mahaxay (thuộc tỉnh Khammouane, Lào) phụ thuộc lớn vào nông nghiệp và khai thác tài nguyên tự nhiên. Tuy nhiên, những người dân sinh sống ở đây đang phải đối mặt với những ảnh hưởng nghiêm trọng của biến đổi khí hậu và suy thoái rừng. Tình trạng phá rừng kéo dài trong 20 năm qua đã khiến diện tích rừng nguyên sinh tại Mahaxay giảm khoảng 30%.

Đất nông nghiệp bị xói mòn, lũ lụt và hạn hán diễn ra thường xuyên làm suy giảm năng suất nông nghiệp, khiến người dân chật vật để tìm nguồn thu nhập ổn định. Việc mất rừng cũng làm ảnh hưởng tiêu cực đến các ngành kinh tế tiềm năng như du lịch sinh thái.

Chung tay với nhân dân nước bạn Lào ứng phó với thách thức về suy thoái rừng và biến đổi khí hậu, năm 2022, Việt Nam đã triển khai Dự án "Trồng rừng tái tạo và phát triển tín chỉ carbon tại Mahaxay" do Công ty Tín chỉ Carbon Việt Nam thực hiện.

Trồng rừng tín chỉ carbon: cùng nước bạn Lào phát triển kinh tế xanh bền vững
Diện tích rừng nguyên sinh tại Mahaxay giảm 30% do tình trạng phá rừng kéo dài.
Bán tín chỉ carbon là cách để giảm lượng khí thải gây hại cho môi trường. Một khu rừng được trồng mới hoặc bảo vệ tốt sẽ hút khí CO₂ từ không khí. Mỗi lần như vậy, chúng ta có thể đo và tính ra được một "tín chỉ carbon" tương ứng. Các công ty hoặc quốc gia thải ra nhiều CO₂ có thể mua những tín chỉ này để bù đắp cho lượng khí họ đã thải ra. Điều này giống như việc họ trả tiền để cây xanh "làm sạch" không khí.

Với hướng đi mới so với các dự án trồng rừng truyền thống, Dự án không chỉ phục hồi diện tích rừng bị mất mà còn tạo điều kiện để cộng đồng địa phương tham gia vào mô hình kinh tế bền vững. Thay vì chỉ tập trung vào việc trồng cây, dự án tích hợp phát triển tín chỉ carbon, giúp cộng đồng có thêm nguồn thu nhập từ việc bảo vệ và tái tạo rừng, mở ra một mô hình kinh tế xanh.

Theo bà Mai Hà Phương, đại diện Công ty Tín chỉ Carbon Việt Nam, sau 2 năm triển khai, dự án đã phục hồi được 150 ha rừng; đồng thời mang lại thu nhập ổn định cho 200 hộ gia đình thông qua việc tham gia vào hoạt động bán tín chỉ carbon và phát triển du lịch sinh thái. Cùng với đó, thông qua các khóa đào tạo nâng cao nhận thức và kỹ năng quản lý rừng cho người dân, Dự án đã đóng góp vào việc cải thiện đa dạng sinh học, giúp khôi phục và duy trì sự cân bằng sinh thái tại Mahaxay.

Ông Somchan Vieng, người dân Mahaxay cho biết, trước đây, cuộc sống của gia đình ông phụ thuộc hoàn toàn vào nông nghiệp. Mỗi mùa vụ, cả gia đình đều chỉ biết ngóng trông vào mưa nắng vì chỉ cần một đợt hạn hán hay lũ lụt là mọi thứ có thể mất sạch.

“Từ khi có dự án trồng rừng và tín chỉ carbon do Việt Nam hỗ trợ, cuộc sống gia đình tôi đã thay đổi rất nhiều. Chúng tôi có thêm công ăn việc làm ổn định và nguồn thu nhập mới ngoài nông nghiệp. Công việc này cũng giúp tôi hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường. Nhìn thấy rừng xanh tươi trở lại, tôi cảm thấy tự hào vì đã đóng góp cho môi trường và cả tương lai của con cháu mình”, ông Somchan Vieng nói.

Chung tay tái tạo rừng

Bà Mai Hà Phương, đại diện Công ty Tín chỉ Carbon Việt Nam cho biết, Dự án "Trồng rừng tái tạo và phát triển tín chỉ carbon tại Mahaxay" được chia thành 5 giai đoạn chính kéo dài trong vòng 30 năm, với kế hoạch chi tiết cho từng giai đoạn. Dự án có chi phí ban đầu dự kiến khoảng 1,5 triệu USD, chi phí vận hành hằng năm ước tính 300.000 USD.

Để đảm bảo hiệu quả cao, dự án áp dụng các công nghệ tiên tiến như AI và GIS vào quản lý rừng. AI hỗ trợ tính toán và giám sát lượng carbon mà rừng hấp thụ, giúp quá trình phát hành tín chỉ carbon minh bạch và chính xác. Hệ thống GIS được sử dụng để theo dõi sự thay đổi diện tích rừng và phân tích dữ liệu địa lý nhằm tối ưu hóa công tác tái tạo.

Các kỹ sư của Dự án tiến hành trồng rừng tái tạo tại Mahaxay (Lào). (Ảnh: Hà Phương)
Các kỹ sư của Dự án tiến hành trồng rừng tái tạo tại Mahaxay (Lào).

Mục tiêu của dự án là trong 5 năm tiếp theo sẽ tái tạo và phục hồi 10.000 ha rừng tại Mahaxay. Từ đó tạo ra 200.000 - 350.000 tín chỉ carbon mỗi năm, tương đương với việc giảm lượng phát thải từ 200.000 đến 350.000 tấn CO2.

Đánh giá cao những kết quả Dự án đem lại, ông Xaybandith Rasphone, Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Lào (LNCCI) khẳng định Dự án có thể trở thành mô hình mẫu về phát triển rừng và tín chỉ carbon tại các địa phương khác của Lào. Chính phủ Lào kỳ vọng đạt tỷ lệ che phủ rừng 70% trong Chiến lược Lâm nghiệp đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050. Để thực hiện mục tiêu này, ông Xaybandith Rasphone mong muốn các doanh nghiệp Việt Nam sẽ tiếp tục hỗ trợ Lào về mặt kỹ thuật và kinh nghiệm trong việc phát triển các dự án lâm nghiệp và tín chỉ carbon.

Ngoài các dự án trồng rừng, Việt Nam còn nhiều hoạt động khác hỗ trợ Lào trong việc bảo vệ và tái tạo rừng. Hiện Trường Đại học Lâm nghiệp Việt Nam đang thực hiện khóa đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ kỹ thuật nông nghiệp Lào. Khóa học diễn ra trong 2 tháng, từ 29/10-28/12 tập trung vào kỹ thuật trồng trọt, nhân giống và bảo vệ cây trồng.

Trồng rừng tín chỉ carbon: cùng nước bạn Lào phát triển kinh tế xanh bền vững
Đoàn cán bộ kỹ thuật nông nghiệp Lào tham gia khóa đào tạo nâng cao năng lực tại Trường Đại học Lâm nghiệp.

Nhiều địa phương Việt Nam - Lào đã ký Biên bản ghi nhớ hợp tác về trao đổi thông tin, kinh nghiệm để ngăn chặn phá rừng, khai thác khoáng sản, săn bắt và buôn bán động vật, gỗ, sản vật rừng trái phép. Hai bên cũng tăng cường thông tin về phòng chống cháy rừng, tuyên truyền cho người dân biên giới hiểu về bảo vệ tài nguyên và đa dạng sinh học. Khi phát hiện vi phạm, hai bên sẽ kịp thời thông báo và phối hợp xử lý.

Nghệ An tiếp nhận 30 lưu học sinh đến từ 6 tỉnh của nước bạn Lào Nghệ An tiếp nhận 30 lưu học sinh đến từ 6 tỉnh của nước bạn Lào
Ngày 6/11, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THPT số 2 tỉnh Nghệ An long trọng tổ chức Lễ tiếp nhận 30 lưu học sinh đến từ 6 tỉnh của nước bạn Lào theo học Chương trình giáo dục phổ thông trong năm học 2024-2025.
Thắt chặt quan hệ, mở rộng hợp tác chiến lược Việt Nam - Lào, Việt Nam - Campuchia Thắt chặt quan hệ, mở rộng hợp tác chiến lược Việt Nam - Lào, Việt Nam - Campuchia
Nhân dịp tham dự Hội nghị GMS 8, ACMECS 10 và CLMV 11 tại Côn Minh (Trung Quốc), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã có các cuộc gặp song phương với Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone và Thủ tướng Campuchia Samdech Hun Manet vào ngày 6/11.
Mai Anh
Nguồn:

Tin bài liên quan

Thanh Hóa: lan tỏa sâu rộng giá trị truyền thống đoàn kết Việt Nam - Lào, nhất là trong thế hệ trẻ

Thanh Hóa: lan tỏa sâu rộng giá trị truyền thống đoàn kết Việt Nam - Lào, nhất là trong thế hệ trẻ

Ngày 26/12, Hội hữu nghị Việt Nam - Lào tỉnh Thanh Hóa tổ chức Đại hội lần thứ IV, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, ông Trịnh Tuấn Sinh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị tỉnh Thanh Hóa nhấn mạnh: các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện, tăng cường phối hợp để Hội phát huy tốt vai trò là tổ chức chính trị - xã hội đối ngoại có uy tín, lan tỏa sâu rộng giá trị truyền thống đoàn kết Việt Nam - Lào, nhất là trong thế hệ trẻ.
Việt Nam – Lào đề xuất đưa lịch sử quan hệ đặc biệt vào giảng dạy trong trường học

Việt Nam – Lào đề xuất đưa lịch sử quan hệ đặc biệt vào giảng dạy trong trường học

Ngày 24/12, tại thủ đô Viêng Chăn, Bộ Giáo dục và Thể thao Lào phối hợp với Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam tổ chức buổi tập huấn chuyên đề “Đưa nội dung các sản phẩm của công trình lịch sử quan hệ đặc biệt hai nước Việt Nam – Lào, Lào – Việt Nam vào giảng dạy tại các trường học hai nước”.
Bế mạc Lễ hội Ném còn ba nước Việt Nam – Lào – Trung Quốc lần thứ IX

Bế mạc Lễ hội Ném còn ba nước Việt Nam – Lào – Trung Quốc lần thứ IX

Tối 21/12, tại Quảng trường 7/5 (TP. Điện Biên Phủ), Lễ hội Ném còn ba nước Việt Nam – Lào – Trung Quốc lần thứ IX năm 2025 đã chính thức bế mạc sau ba ngày diễn ra sôi nổi.

Các tin bài khác

Thủ tướng chỉ đạo chống khai thác IUU thực chất, không hình thức

Thủ tướng chỉ đạo chống khai thác IUU thực chất, không hình thức

Ngày 30/12 tại Hà Nội, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp lần thứ 28 của Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Thủ tướng yêu cầu báo cáo trung thực, khách quan, xử lý dứt điểm các nhiệm vụ tồn đọng, kiên quyết không hình thức, không chạy theo thành tích, hướng tới mục tiêu gỡ "thẻ vàng" EC và phát triển ngành thủy sản bền vững.
Tập huấn báo chí tuyên truyền Đại hội XIV của Đảng: Đổi mới tư duy, phát huy vai trò báo chí đa nền tảng

Tập huấn báo chí tuyên truyền Đại hội XIV của Đảng: Đổi mới tư duy, phát huy vai trò báo chí đa nền tảng

Ngày 30/12 tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tổ chức Hội nghị tập huấn báo chí tuyên truyền Đại hội XIV của Đảng cho đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên các cơ quan thông tấn, báo chí trên toàn quốc. Hội nghị được triển khai theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối tới 34 điểm cầu trên cả nước.
An Giang dẫn đầu tăng trưởng kinh tế vùng Đồng bằng sông Cửu Long năm 2025

An Giang dẫn đầu tăng trưởng kinh tế vùng Đồng bằng sông Cửu Long năm 2025

Kỳ họp thứ 7 Hội đồng nhân dân tỉnh An Giang khóa X ghi nhận tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2025 đạt 8,39%, dẫn đầu khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Địa phương đặt mục tiêu bứt phá mạnh mẽ trong năm đầu của nhiệm kỳ mới.
Đối ngoại phải là nhiệm vụ "trọng yếu, thường xuyên", kiến tạo phát triển ở tầm cao mới

Đối ngoại phải là nhiệm vụ "trọng yếu, thường xuyên", kiến tạo phát triển ở tầm cao mới

Ngày 29/12 tại Hà Nội, Bộ Ngoại giao đã tổ chức Hội nghị tổng kết công tác ngành ngoại giao năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026. Bí thư Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung chủ trì Hội nghị. Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự, chỉ đạo Hội nghị.

Đọc nhiều

50 năm quan hệ Việt Nam - Nepal: Vun đắp tình hữu nghị, hướng tới hợp tác bền vững

50 năm quan hệ Việt Nam - Nepal: Vun đắp tình hữu nghị, hướng tới hợp tác bền vững

Ngày 30/12 tại Hà Nội, Hội hữu nghị Việt Nam - Nepal đã tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Nepal (1975 - 2025) đánh dấu chặng đường nửa thế kỷ vun đắp tình hữu nghị, đoàn kết và hợp tác giữa nhân dân hai nước.
Đối ngoại nhân dân là một trụ cột của ngoại giao Việt Nam

Đối ngoại nhân dân là một trụ cột của ngoại giao Việt Nam

Sáng 30/12 tại Hà Nội, Đảng ủy Bộ Ngoại giao tổ chức Hội nghị tổng kết công tác đối ngoại nhân dân năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026.
COV/Hoa Kỳ hỗ trợ học sinh bị ảnh hưởng bởi bão, lũ tại Đắk Lắk

COV/Hoa Kỳ hỗ trợ học sinh bị ảnh hưởng bởi bão, lũ tại Đắk Lắk

Liên hiệp các tổ chức hữu nghị tỉnh Đắk Lắk vừa phối hợp với Tổ chức Children of Vietnam (COV/Hoa Kỳ) trao 75 suất quà hỗ trợ cho học sinh Trường Cao đẳng Nghề Phú Yên có gia đình bị ảnh hưởng bởi bão, lũ trên địa bàn tỉnh.
Nghệ An triển khai loạt nhiệm vụ cấp bách chống khai thác IUU

Nghệ An triển khai loạt nhiệm vụ cấp bách chống khai thác IUU

Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Nghệ An yêu cầu huy động toàn bộ hệ thống chính trị, quản lý chặt từ tàu cá, ngư dân đến dữ liệu nghề cá, kiên quyết không để phát sinh vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU), góp phần cùng cả nước tháo gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu.
Nghệ An triển khai loạt nhiệm vụ cấp bách chống khai thác IUU

Nghệ An triển khai loạt nhiệm vụ cấp bách chống khai thác IUU

Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Nghệ An yêu cầu huy động toàn bộ hệ thống chính trị, quản lý chặt từ tàu cá, ngư dân đến dữ liệu nghề cá, kiên quyết không để phát sinh vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU), góp phần cùng cả nước tháo gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu.
Chương trình mục tiêu quốc gia giúp Sam Mứn giảm nghèo bền vững

Chương trình mục tiêu quốc gia giúp Sam Mứn giảm nghèo bền vững

Từ mở rộng sinh kế đến cải thiện đời sống người dân, Chương trình mục tiêu quốc gia đang tạo chuyển biến rõ nét trong phát triển kinh tế và giảm nghèo bền vững ở xã Sam Mứn (tỉnh Điện Biên).
Tôn vinh văn hóa Mông tại Ngày hội Văn hóa các dân tộc xã Sam Mứn

Tôn vinh văn hóa Mông tại Ngày hội Văn hóa các dân tộc xã Sam Mứn

Ngày hội Văn hóa các dân tộc xã Sam Mứn lần thứ I, năm 2025 đã tôn vinh sắc màu văn hóa Mông giữa miền biên viễn Điện Biên, góp phần gìn giữ bản sắc và tăng cường khối đại đoàn kết cộng đồng.
viet nam khang dinh vi the va dau an noi bat tai unesco
tin quoc te ngay 2612 thai lan pha do tuong than vishnu o bien gioi voi campuchia trung quoc cao buoc my can thiep quan he trung an
infographic dai hoi thi dua yeu nuoc toan quoc lan thu xi
infographic world travel awards 2025 viet nam tiep tuc duoc binh chon la diem den di san hang dau the gioi
infographic lich su hinh thanh va phat trien lien hiep cac to chuc huu nghi viet nam
infographic 10 thang nam 2025 ha noi don 2822 trieu luot khach du lich
infographic quan he huu nghi truyen thong va hop tac nhieu mat viet nam phan lan
Xin chờ trong giây lát...
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Cả nước hướng về Thái Nguyên: Chung tay giúp người dân vượt qua mưa lũ
Trailer lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất
[Video] Không khí rộn ràng ngày khai giảng năm học mới trên cả nước
[Video] Petr Tsvetov: Việt Nam ấm áp và thân thuộc
Việt Nam - Cuba: 65 năm cùng chung nhịp đập
[Video] Thiếu tướng Lào kể chuyện nhân dân Việt Nam che chở giữa mưa bom 1972
[Video] Bạn bè quốc tế gửi lời chúc tới nhân dân Việt Nam
[Video] Nhiều hoạt động cứu trợ người dân Nghệ An bị lũ lụt
Thời tiết hôm nay (31/12): Bắc Bộ đón không khí lạnh, có mưa vài nơi

Thời tiết hôm nay (31/12): Bắc Bộ đón không khí lạnh, có mưa vài nơi

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hiện nay (31/12), bộ phận không khí lạnh đã báo đang di chuyển xuống phía Nam. Ở Bắc Bộ có mưa vài nơi, nhiệt độ phổ biến 17-20 độ.
Các điểm bắn pháo hoa đêm giao thừa Tết dương lịch 2026 tại Hà Nội, TP.HCM

Các điểm bắn pháo hoa đêm giao thừa Tết dương lịch 2026 tại Hà Nội, TP.HCM

Dịp Tết dương lịch 2026, Hà Nội tổ chức bắn pháo hoa trong thời gian 15 phút, từ 23h45 ngày 31/12/2025 đến 0h ngày 01/1/2026, tại 5 điểm. Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) cũng bắn pháo hoa trong 15 phút, từ 0h đến 0h15 ngày 01/01/2026, tại 6 điểm.
Cần Thơ huy động hàng trăm tỷ đồng chăm lo đời sống đoàn viên, người lao động

Cần Thơ huy động hàng trăm tỷ đồng chăm lo đời sống đoàn viên, người lao động

Ngày 29/12, 300 đại biểu ưu tú, đại diện cho hơn 140.000 đoàn viên Công đoàn trên địa bàn thành phố Cần Thơ tham dự Đại hội Công đoàn thành phố Cần Thơ lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Đây là sự kiện chính trị - xã hội có ý nghĩa quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới của tổ chức Công đoàn thành phố Cần Thơ, khẳng định vai trò đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đội ngũ công nhân, người lao động trong giai đoạn phát triển mới của thành phố.
Tạp chí Vogue của Pháp: Việt Nam trở thành điểm đến được ưa chuộng hàng đầu năm 2026

Tạp chí Vogue của Pháp: Việt Nam trở thành điểm đến được ưa chuộng hàng đầu năm 2026

Theo Tạp chí Vogue của Pháp, bước sang năm 2026, Việt Nam nổi lên như một trong những điểm đến hấp dẫn nhất tại châu Á, nhờ sự kết hợp hài hòa giữa cảnh quan thiên nhiên đặc sắc, chiều sâu văn hóa và sức sống hiện đại của các đô thị lớn.
Dự báo thời tiết dịp nghỉ Tết Dương lịch 2026

Dự báo thời tiết dịp nghỉ Tết Dương lịch 2026

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đưa ra thông tin dự báo thời tiết các vùng trên cả nước trong dịp nghỉ Tết Dương lịch 2026 (từ ngày 31/12/2025 - 04/01/2026). Theo đó, dịp này thời tiết trên cả nước tương đối thuận lợi, nhiều nơi ngày nắng ráo.
Thời tiết hôm nay (26/12): Bắc Bộ trời rét đậm, có nơi rét hại

Thời tiết hôm nay (26/12): Bắc Bộ trời rét đậm, có nơi rét hại

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hôm nay (26/12), Bắc Bộ trời rét đậm, có nơi rét hại. Vùng núi cao đề phòng xảy ra băng giá và sương muối. Nam Bộ có mưa, mưa vừa, cục bộ có nơi mưa to và dông.
Phiên bản di động