Trạng Bịu đi sứ đòi đất cho vua Nam

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Chuyến đi sứ của “Trạng Bịu” Nguyễn Đăng Đạo gắn liền với việc đòi lại 3 động là Ngưu Dương, Hồ Điệp, Phổ Viên thuộc xứ Tuyên Quang bị nhà Thanh lấn chiếm trái phép.
aa
Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp tưởng nhớ các Vua Hùng Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp tưởng nhớ các Vua Hùng
Mạc Đĩnh Chi và câu chuyện trở thành Lưỡng quốc Trạng Nguyên nhờ Mạc Đĩnh Chi và câu chuyện trở thành Lưỡng quốc Trạng Nguyên nhờ "quay bài"

Nguyễn Đăng Đạo (1651-1719) người thôn Hoài Thượng, tên nôm là “Bịu Thượng” nay thuộc xã Liên Bão, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Vì thế dân gian gọi ông là Trạng Bịu. Ông sinh ra trong một gia đình có truyền thống khoa bảng. Năm 16 tuổi Nguyễn Đăng Đạo đi thi và đỗ tam trường (tú tài). Năm 19 tuổi lại đỗ đầu hương cống (cử nhân), được triều đình cho vào học tại Quốc Tử Giám. Năm Chính Hòa thứ 4 (Quý Hợi, 1683) ông thi Đình và đỗ Trạng nguyên.

Nhà thờ họ Nguyễn Đăng ở  xã Liên Bão, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh (Ảnh từ languudiem.com)
Nhà thờ họ Nguyễn Đăng ở xã Liên Bão, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh (Ảnh: KT).

Sách Khâm định Việt sử thông giám cương mục chép về cuộc đi sứ của Nguyễn Đăng Đạo vào năm 1697, khẳng định tài tranh biện của ông trong cuộc thương lượng đòi lại ba động Ngưu Dương, Hồ Điệp, Phổ Viên thuộc xứ Tuyên Quang bị nhà Thanh chiếm trái phép cho vua nước Nam.

Nguyễn Đăng Đạo đã bàn luận với các quan trong triều Thanh, trình bày những bằng chứng để chứng minh ba động đó là của nước Đại Việt. Nhưng quan lại nhà Thanh đem bản đồ Vân Nam có vẽ ba động của nước Đại Việt và nói với vua nhà Thanh rằng: Ba động ấy là của Trung Hoa từ đời nhà Minh, nếu sứ thần nước Đại Việt đòi mà vua chịu trả thì sau này họ đòi cả Lưỡng Quảng (Quảng Đông và Quảng Tây) là đất của Triệu Đà nước Nam Việt ngày xưa thì Trung Hoa cũng phải trả à? Vua nhà Thanh nghe vậy bèn gạt việc đòi đất đi.

Tuy chưa đòi được đất nhưng thư của vua Nam đã đến tận tay vua Thanh. Lý lẽ của Nguyễn Đăng Đạo làm cho vua Thanh phải để ý đến việc đất đai vùng biên giới và phải khen tài ứng đối, biện bác xuất sắc của Nguyễn Đăng Đạo đã thể hiện văn tài của trạng nguyên nước Nam. Tương truyền, vua Thanh đã phong cho Nguyễn Đăng Đạo là trạng nguyên của Bắc triều, ban mũ áo võng lọng và cho ông vinh quy về nước.

Sau khi ông mất, vua Lê Dụ Tông ban tặng 4 chữ vàng “Lưỡng quốc trạng nguyên”, treo tại nhà thờ ông ở thôn Hoài Thượng (Bắc Ninh). Ông cũng được dân làng thờ làm thành hoàng làng.

Người dân Phùng Xá gìn giữ nghề dệt lụa truyền thống Người dân Phùng Xá gìn giữ nghề dệt lụa truyền thống
Từ công chúa Lào thành nữ thần nước Việt Từ công chúa Lào thành nữ thần nước Việt
Minh Thái (T/h)
Nguồn:

Tin bài khác

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trả lời phỏng vấn Hãng truyền hình NHK

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trả lời phỏng vấn Hãng truyền hình NHK

Thông tấn xã Việt Nam trân trọng giới thiệu nội dung cuộc trả lời phỏng vấn Hãng truyền hình NHK (Nhật Bản) của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Phật giáo Việt Nam luôn gắn bó, đồng hành cùng dân tộc

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Phật giáo Việt Nam luôn gắn bó, đồng hành cùng dân tộc

Ngày 7/11, tại Học viện Phật giáo Việt Nam (xã Bình Lợi, Thành phố Hồ Chí Minh), Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031 đã khai mạc phiên trọng thể. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu chúc mừng.
Báo chí Nhật Bản kỳ vọng vào việc hợp tác với Việt Nam về năng lượng hạt nhân và AI

Báo chí Nhật Bản kỳ vọng vào việc hợp tác với Việt Nam về năng lượng hạt nhân và AI

Trước chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 8-11/11/2026, truyền thông Nhật Bản đánh giá tích cực triển vọng hợp tác với Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI) và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Ngày Văn hóa Việt Nam: Lan tỏa từ không gian di sản Thủ đô đến đời sống cộng đồng

Ngày Văn hóa Việt Nam: Lan tỏa từ không gian di sản Thủ đô đến đời sống cộng đồng

Từ không gian phố đi bộ hồ Hoàn Kiếm, Sân vận động quốc gia Mỹ Đình đến 126 xã, phường, chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Hà Nội được tổ chức trên quy mô toàn thành phố, kết nối di sản, nghệ thuật truyền thống với đời sống cộng đồng.
Xem thêm

Multimedia

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10/2026: Những cơ sở của kỳ vọng

Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10/2026: Những cơ sở của kỳ vọng

Hơn 80 năm kể từ lời kêu gọi “ích quốc lợi dân” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đội ngũ doanh nhân Việt Nam đứng trước những kỳ vọng mới về tầm vóc và quy ...
[Infographic] Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách thứ nhất, nhiệm kỳ khóa XVI

[Infographic] Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách thứ nhất, nhiệm kỳ khóa XVI

Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ nhất, nhiệm kỳ khóa XVI dự kiến diễn ra trong 2 ngày 28-29/9 tại Nhà Quốc hội, tập trung xem xét, thảo luận ...
Tổ chức World Vision International tại Việt Nam: 20 năm đồng hành cùng trẻ em và cộng đồng Điện Biên

Tổ chức World Vision International tại Việt Nam: 20 năm đồng hành cùng trẻ em và cộng đồng Điện Biên

Năm 2026 đánh dấu 20 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng trẻ em và cộng đồng tỉnh Điện Biên. Đây cũng là dấu mốc hơn hai thập kỷ hợp ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
Kỳ vọng và hiến kế - Bài 3

Kỳ vọng và hiến kế - Bài 3

Bằng tâm huyết và tư duy của mình các học giả, lão thành, doanh nhân, du khách, văn nghệ sĩ, giới trẻ, Việt kiều… cho đến các nhà ngoại giao trong và ngoài nước đã ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...