Tôn vinh phụ nữ trong hoạt động bảo tồn bền vững và phát triển kinh tế địa phương tại Bắc Kạn

Sự kiện có sự tham gia của hơn 50 đại biểu gồm người thu hái cây hương liệu, dược liệu, cùng với đại diện các Sở, Ban, Ngành cấp tỉnh và huyện tại Bắc Kạn như Sở Công thưởng, Sở Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn, Hội nông dân.

Chụp ảnh kỷ niệm tại sự kiện

Phát biểu tại sự kiện, bà Madelon Willemsen, Trưởng đại diện TRAFFIC tại Việt Nam cho biết “Những hoạt động chúng tôi triển khai hướng đến cộng đồng tại Việt Nam rất thiết thực nhằm đảm bảo hoạt động thu hái và buôn bán các loài cây hương liệu, dược liệu tạo ra thu nhập thường xuyên và ổn định cho nhóm dân cư phụ thuộc vào thu hái dược liệu trong rừng và không làm ảnh hưởng đến tính đa dạng sinh học.” Bà nhấn mạnh: “Cần phải tiếp tục hỗ trợ tăng cường năng lực cho người dân tại cộng đồng để họ có thể độc lập về tài chính và có khả năng bảo vệ nguồn sinh kế cho tương lai và Ngày Phụ nữ Việt Nam là dịp để tôn vinh vai trò của phụ nữ trong việc hỗ trợ nhằm đạt được những thay đổi đó.”

Những năm qua, TRAFFIC đã và đang hỗ trợ cộng đồng thu hái, với đại đa số là phụ nữ, tại tỉnh Bắc Kạn thuộc khu vực Đông Bắc Việt Nam thông qua việc cung cấp các công cụ, kỹ thuật và phương pháp nhằm giúp tăng cường hoạt động thương mại công bằng và thu hái bền vững. Trong khoảng thời gian từ 2015 - 2018, các hoạt động triển khai tại Việt Nam bao gồm sự kiện chào mừng Ngày Phụ nữ Việt Nam, đều nằm trong khuôn khổ Dự án Tăng cường quản lý và chia sẻ lợi ích công bằng cho các chuỗi sản phẩm dược liệu tự nhiên tại Việt Nam do Chính phủ Anh tài trợ thông qua Quỹ sáng kiến Darwin.

Dự án được xây dựng dựa trên các nguyên tắc của tiêu chuẩn FairWild, đây là một bộ quy chuẩn gồm các thực hành tốt nhất được quốc tế công nhận nhằm quy định hoạt động buôn bán động thực vật hoang dã công bằng và bên vững. Tiêu chuẩn FairWild nêu rõ tầm quan trọng của bình đẳng giới và khía cạnh tăng cường vai trò của phụ nữ (và các nhóm đối tượng yếu thế khác) trong thu hái từ tự nhiên và bao gồm một số tiêu chuẩn và tiêu chí nhằm bảo vệ và cải thiện vị thế của họ. Các hoạt động thu hái từ tự nhiên theo tiêu chuẩn này phải đảm bảo không có sự phân biệt, ngăn cản sự tham gia của phụ nữ vào hoạt động thu hái hoặc sản xuất; công việc bình đẳng thu nhập bình đẳng; và lao động nữ giới phải được hưởng các điều kiện làm việc công bằng bao gồm chế độ thai sản và nghỉ sinh.

Tại địa bàn mục tiêu của dự án, sản lượng thu hái cây hương liệu, dược liệu của người phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số chiếm khoảng 90% và quá trình tập huấn nâng cao năng lực cho nữ giới trọng thu hái, sơ chế cây hương liệu, dược liệu bền vững và thương mại công bằng là chìa khóa cho thành công của Dự án với mục tiêu cải thiện sinh kế cho ít nhất 1.000 hộ gia đình có thu nhập thấp. Đến nay, trong phạm vi hỗ trợ của dự án đã có 460 phụ nữ được tập huấn về các nguyên tắc của Fairwild trong thu hái bền vững và thương mại công bằng, và 70 người đã tự nguyện đăng ký tham gia các tổ, nhóm thu hái, 4 người trong số họ đã trở thành giảng viên có thể giảng về các nội dung đã được tập huấn.

Tại sự kiện, các chị chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức của mình về làm thế nào để thu hái cây hương liệu, dược liệu bền vững, ghi nhận vai trò và những đóng góp thiết thực của phụ nữ trong phát triển kinh tế địa phương.

Chị Nông Thị Huệ, một thành viên của Tổ hợp tác tại huyện Chợ Đồn cho biết, “Lúc đầu tôi không hiểu gì về thu hái bền vững cho đến khi tôi tham gia vào một trong những chương trình của TRAFFIC. Từ khi được dự án tập huấn thì tôi đã biết thu hái bền vững hơn và thu lần này để lại gốc cây thì lần sau lại có. Tôi còn được tập huấn cách băm, sao. Nói chung là được tập huấn mới biết. Còn trước kia thì cứ nhặt, kéo, cứ lôi về, lắm khi còn nhổ cả gốc chứ không biết cái gì đâu.”

Sự tham gia của chính quyền địa phương cũng là một nhân tố quan trọng, hỗ trợ hoạt động kinh doanh sản phẩm hương liệu, dược liệu thông qua việc thúc đẩy hợp tác lâu dài giữa các nhóm,tổ hợp tác thu hái và doanh nghiệp. Cùng với sự phối hợp của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bắc Kạn, TRAFFIC sẽ tiếp tục hỗ trợ các lớp tập huấn để phổ cập kiến thức cho người thu hái địa phương nhằm tăng cường tính bền vững của hoạt động thu hái cây hương liệu, dược liệu.

Anh Nhàn (t/h)