Thủ tướng yêu cầu không cấp mới giấy phép nhập phế liệu vào Việt Nam

Các ý kiến phát biểu tại cuộc họp cho rằng, tình trạng nhập khẩu phế liệu vào Việt Nam thời gian qua diễn biến phức tạp, nghiêm trọng. Nhu cầu về phế liệu như giấy vụn, nhựa… để làm nguyên liệu là có thật nhưng điều này có lợi về kinh tế cho nhà sản xuất nhưng không có lợi về môi trường. Hiện nay còn tồn đọng nhiều container phế liệu nhập khẩu tại các cảng. Các ý kiến cho rằng, cần tăng cường quản lý, chấn chỉnh tình trạng này.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ. Ảnh: VGP.

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài nguyên và Môi trường và các bộ liên quan tiếp thu ý kiến để ngăn chặn tốt hơn nữa tình trạng nhập phế liệu được đánh giá là nghiêm trọng, nhất là số phế liệu nhập về đang tồn đọng tại các cảng hiện nay. Đây là vấn đề cần kiểm điểm, rút kinh nghiệm nghiêm túc.

Phải tăng cường phối hợp các cấp, các ngành trong việc ngăn chặn phế liệu vào Việt Nam, không để Việt Nam trở thành bãi thải, ảnh hưởng đến môi trường, cuộc sống nhân dân. Vì vậy, cần phân công trách nhiệm rõ ràng về vấn đề này.

Không cấp mới giấy phép doanh nghiệp nhập phế liệu

Thủ tướng nêu rõ, cần điều tra, xử lý, truy đến cùng các container phế liệu đã vào Việt Nam mà không có người nhận, chiếm không gian lớn tại các cảng; làm rõ nguyên nhân, khởi tố một số vụ vi phạm luật môi trường, nhập phế liệu trái phép vào Việt Nam để răn đe.

Toàn cảnh cuộc họp. Ảnh: VGP.

Bộ Tài nguyên và Môi trường làm rõ tác động từng sản phẩm phế liệu, từ đó, nêu rõ cơ sở cần thiết để có danh mục phế liệu đủ điều kiện, đủ tiêu chuẩn để nhập vào Việt Nam với tinh thần là giảm danh mục tối đa, tránh tình trạng “lợi bất cập hại” do nhập phế liệu vào Việt Nam.

Bộ Giao thông vận tải chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính, các địa phương, các bộ liên quan xử lý tiêu hủy, di dời các container phế liệu. Thủ tướng nhấn mạnh cần rà lại tất cả các giấy phép còn hạn ngạch, không cấp mới giấy phép doanh nghiệp nhập phế liệu. Bộ Tài nguyên và Môi trường tiến hành thanh tra việc cấp phép thời gian qua, xử lý nghiêm cán bộ, doanh nghiệp vi phạm.

Bộ Công Thương cũng phải rà lại vấn đề tạm nhập tái xuất phế liệu.

Sau cuộc họp, Thủ tướng nhất trí, cần ban hành Chỉ thị của Thủ tướng về vấn đề này, là văn bản quan trọng để Bộ Tài nguyên và Môi trường, các bộ, ngành liên quan, các địa phương trong cả nước thực hiện; do đó, cần viết dễ hiểu, dễ vận dụng, làm rõ trách nhiệm từng cấp, từng ngành.

Tràn lan phế liệu nhập khẩu từ các nước về Việt Nam

Thời gian qua, thực trạng trên đã được báo chí phản ánh có nhiều khe hở trong quản lý nhập khẩu phế liệu: Chưa có cơ chế phối hợp liên ngành; chưa có quy định pháp lý ràng buộc trách nhiệm và chế tài xử phạt chủ tàu, hãng vận tải trong vận chuyển phế liệu nhập khẩu; chưa quy định giấy phép nhập khẩu phế liệu là điều kiện trong giao dịch giữa doanh nghiệp nhập khẩu, hãng vận tải biển và nhà xuất khẩu nước ngoài. Nên khi có vi phạm thì không thể xử lý chủ tàu, chủ hãng vận tải biển.

Trong sáu tháng đầu năm 2018, TP.HCM thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu được 50.200 tỉ đồng, đạt 46,3% dự toán, giảm 4,8% so với cùng kỳ.

Hàng ngàn container phế liệu nhập khẩu tồn đọng tại các cảng biển. Ảnh: PL TP.HCM.

Một trong những nguyên nhân khiến số thu từ hoạt động xuất nhập khẩu của Cục Hải quan TP.HCM đạt thấp là do trong những tháng đầu năm 2018 hàng ngàn container phế liệu tồn tại cảng biển TP.HCM đã gây kẹt cảng, hàng hóa dịch chuyển khó khăn làm thủ tục xuất nhập khẩu hàng hóa của DN, đã ảnh hưởng đến số thu ngân sách của thành phố.

Theo số liệu của Cục Hải quan TP.HCM và Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn, tính đến thời điểm ngày 26/6, số lượng phế liệu nhập khẩu tồn đọng tại tất cả các cảng do công ty này quản lý là 4.480 container. Trong đó, riêng tại cảng Cát Lái là 3.464 container, chiếm phần lớn lượng phế liệu tồn đọng tại các cảng biển phía Nam. Đặc biệt, số phế liệu lưu quá 90 ngày tại cảng này là 2.068 container.

Tại các cảng của TP.Hải Phòng, theo số liệu báo cáo của Cục Hải quan TP.Hải Phòng hiện đang tồn đọng số container quá hạn trên 90 ngày là 737 container và 507 container có thời hạn 30-90 ngày.

Theo ước tính của cơ quan hải quan, số phế liệu đang tồn đọng ở các cảng khoảng 20% là phế liệu giấy và 80% còn lại là phế liệu nhựa và phế liệu khác.

Nguyên nhân tồn đọng phế liệu ở các cảng là từ cuối năm 2017, Chính phủ Trung Quốc đã ban hành quy định dừng nhập khẩu 24 loại phế liệu phục vụ tái chế, bao gồm tám loại phế liệu nhựa nguồn gốc sinh hoạt, 11 loại phế liệu dệt may, bốn loại phế liệu quặng và một loại phế liệu giấy.

Do đó, một số lượng lớn hàng phế liệu nhập khẩu từ các nước phát triển đã tràn về khu vực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam và là một trong những nguyên nhân chính làm gia tăng các container tại các cảng biển, đặc biệt là phế liệu nhựa và giấy phế liệu.

N.H (t/h)