Thiên sử thi về những người kiến tạo con đường xăng dầu

Khúc tráng ca về người lính trên đường Trường Sơn

Tác phẩm điện ảnh là câu chuyện bi tráng về số phận những người tiên phong trong việc xây dựng ống dẫn dầu vào Nam. Với nhiều cung bậc cảm xúc, phim ngợi ca tinh thần Việt Nam - một dân tộc không bao giờ chịu khuất phục.

Phim dựa trên những chiến công lịch sử của binh đoàn 559 (mật danh xây dựng chiến lược đường mòn Hồ Chí Minh). Bắt đầu từ hoàn cảnh bức bách của chiến trường miền Nam, tướng Đinh Đức Thiện (trong phim là tướng Dinh), một trong những lãnh đạo chủ chốt xây dựng chiến lược đường mòn Hồ Chí Minh đã ra lệnh cho binh đoàn hạ quyết tâm thực hiện kế hoạch của trung ương, khá sáng tạo và táo bạo: đưa đường ống dẫn dầu vào Nam.

"Những người viết huyền thoại" kể về những người lính kiến tạo con đường xăng dầu từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam.

Việc sự kiện - con người có thật được khái quát hóa rồi đưa vào thế giới nghệ thuật thường được xem là thách thức cam go đối với những người làm phim. Tuy nhiên, thật may mắn, người xem đã tìm thấy sự thuyết phục ngay từ phần mở đầu của "Những người viết huyền thoại" khi bắt gặp trong không gian chiến trận ác liệt những nhân vật như Nghĩa - chàng chiến sỹ trẻ chiến đấu thật ngoan cường, như Hà - cô văn công dũng cảm, gan lì dưới làn mưa bom đạn…

Tướng Dinh do diễn viên Hoàng Hải thủ vai khá chững chạc. Các nhân vật: chiến sỹ Nghĩa (diễn viên Trương Minh Quốc Thái), cô văn công Hà ( diễn viên Tăng Bảo Quyên đóng) luôn được đạo diễn chăm chút, khắc họa làm bật nổi tinh thần yêu nước của một thế hệ trẻ anh hùng trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại.

Và sự đối nghịch đầy cảm xúc trong bối cảnh chiến tranh ác liệt ấy, chính là mối tình đẹp, nhẹ nhàng, lãng mạn của Nghĩa - Hà. Với họ, những cảm nhận giữa sự sống và cái chết nơi chiến trường, đã làm con người nhận ra biết bao điều đáng quý, đáng yêu, trân trọng niềm tin yêu, hy vọng hướng về tương lai khi đất nước hết chiến tranh…

Giữa cuộc chiến ác liệt, tình yêu tạo nên những khoảng lặng yên bình.

Nhưng hạnh phúc chỉ tồn tại trong khoảnh khắc! Sau khi đoàn văn công từ giã các chiến sỹ binh đoàn để lên đường trở lại Hà Nội, Hà và một số anh em rơi vào bẫy mìn của địch bên bờ suối… Tất cả họ đều hy sinh! Tiết tấu trong phim lúc này chậm lại, lắng lại, tạo được cảm xúc tiếc nuối, bàng hoàng lan tỏa mãnh liệt trong lòng người xem. Sự tiếc nuối dành cho một tình yêu thật đẹp và lãng mạn vừa mới nhen nhóm đã bị chia lìa!

Ở đây, "Những người viết huyền thoại" còn gợi mở cho người xem cảm nhận tưởng rất quen thuộc nhưng tươi mới hơn về biểu tượng đầy tình tự dân tộc qua hình ảnh cô văn công trong chiếc áo dài tứ thân, cầm chiếc nón quai thao truyền thống. Cô mang theo những câu hát quan họ đầy cảm xúc, hình ảnh mái đình, cây đa quê hương vào chiến trường, góp phần tạo nên biết bao khoảng lặng yên bình, làm bom rơi đạn nổ như bị lùi xa.

Để tạo được nét mới mẻ cho hình tượng nhân vật, đạo diễn Bùi Tuấn Dũng đã tận dụng tối đa sức biểu cảm các thủ pháp nghệ thuật cần thiết. Đó là bối cảnh sử thi hoành tráng, tình huống căng thẳng, gay cấn, hồi hộp, âm thanh dữ dội, tiết tấu nhanh qua những pha chiến đấu, hạ máy bay, những pha rải thảm bom B52, bom nổ chậm trên đường Trường Sơn...

Phim tạo dựng một bối cảnh sử thi hoành tráng về cuộc chiến đấu của những người lính kiên cường.

Hoặc nếu trong tình huống áp sát, đánh “giáp lá cà”, các chiến sỹ, bộ đội sẽ có những pha bắn súng, đánh võ thuật với lính biệt kích địch. Cách bắn súng của Nghĩa thể hiện lòng căm thù. Không cần nhắm thẳng quân thù, Nghĩa vẫn có thể “lia” cả tràng súng thật chính xác vào kẻ thù! Đó cũng là một trong những chi tiết “xé rào” của đạo diễn, có phần vay mượn phim Hollywood, để mang lại tính hồi hộp và hấp dẫn cho người xem.

Đạo diễn Bùi Tuấn Dũng khá chú trọng công việc tạo ra những góc nhìn về chiến tranh qua mắt của nhiều nhân vật: từ vị tướng, những người mẹ, những người con trai, con gái ra trận và cả những em bé mồ côi… Nhiều góc nhìn nhưng họ đều có một điểm chung: yêu nước, sẵn sàng chiến đấu vì sự sống còn của dân tộc, của Tổ quốc, của những người thương yêu.

Sức hấp dẫn lớn của “Những người viết huyền thoại” chính là điều cao quý muôn thuở ấy – tinh thần yêu nước tạo nên sức mạnh tổng hợp của cuộc chiến tranh nhân dân.

Kinh phí “bèo” cho một bộ phim “khủng”

Đạo diễn Bùi Tuấn Dũng cho biết, thời gian quay mấy tháng tiêu tốn hết 8,6 tỷ, thời gian hậu kỳ khoảng một năm hết thêm 2,5 tỷ nữa - một mức đầu tư thuộc diện cao nếu so với mặt bằng chung của phim Việt chiếu rạp, nhưng quá thấp so với phim chiến tranh.

Bom đạn, cháy nổ hơn nửa thời lượng của phim (100 phút), với máy bay, khí tài, xe cộ, quân lính đông đúc… thật khó để mà thuê mướn đơn thuần. Trên thế giới hiện nay, nói tới phim chiến tranh là phải nhiều triệu USD, nhưng Bùi Tuấn Dũng chỉ làm với giá “bèo” là 500.000 USD.

Với nguồn kinh phí hạn chế, đạo diễn Bùi Tuấn Dũng đã tạo nên những thước phim quý giá về đề tài chiến tranh.

Đây cũng là một trong rất ít phim chiến tranh (do nhà nước đầu tư) có cái nhìn đa diện về cuộc chiến. Bùi Tuấn Dũng và ê-kíp không dừng lại ở khía cạnh khuyếch trương lý tưởng chiến tranh hay đường ống dẫn dầu vào mặt trận phía Nam, mà tập trung vẽ nên những mất mát không thể bù đắp của người lính bình dị. Chiến tranh trong phim Bùi Tuấn Dũng không có khái niệm “sự toàn thắng”, mà là kết thúc mở - nơi vị tướng cầm quân biết rằng gian lao còn trường kỳ.

Đạo diễn Bùi Tuấn Dũng từng thẳng thắn: “Nhà sản xuất chính là Hãng Phim truyện Việt Nam - nơi tôi làm việc. Thực ra, theo thông lệ từ xưa, sau khi sản xuất xong, hãng thường tổ chức buổi chiếu mời các đơn vị phát hành xem sản phẩm của mình. Tuy nhiên, tôi chưa thấy hãng có ý định tổ chức chiếu”. Chính vì vậy, thay vì cất vào kho để nhận về lời xì xào của giới làm nghề và một bộ phận báo giới, “Những người viết huyền thoại” đã tổ chức các suất chiếu giới thiệu với các nhà chuyên môn và giới truyền thông để tự tìm đường ra rạp.

Mạnh Phúc

Tổng hợp