Tây Nguyên: Niên vụ 2016 – 2017 và nỗi lo thất thu cà phê do hạn hán

Hạn hán kéo dài gây thiệt hại lớn.

Trao đổi với phóng viên, ông Phạm Quang Mười - Trưởng phòng Nông nghiệp-Phát triển nông thôn (NN-PTNT) huyện Cư M’gar, Đắk Lắk cho biết: "Đây là niên vụ thứ 3 liên tiếp huyện Cư M’gar mất mùa cà phê do hạn hán. Trước đây, trung bình sản lượng cà phê toàn huyện Cư M’gar đạt khoảng 84.000 tấn, thì hiện nay chỉ còn khoảng 60 ngàn tấn".

Cây cà phê đang là thế mạnh của người dân vùng Tây Nguyên, tuy nhiên đợt hạn hán vừa qua đã làm sản lượng sụt giảm sâu, gây thiệt hại lớn về kinh tế của bà con nông dân. (Ảnh: Báo Đắc Lắk).

Cũng theo Phòng NN-PTNT huyện Cư M’gar, thì trong niên vụ cà phê 2015 – 2016 có khoảng 17/36 ngàn hecta cà phê bị ảnh hưởng do hạn hán (hơn 1 ngàn hecta bị mất trắng, còn lại giảm năng suất). Dự kiến sản lượng cà phê của huyện trong niên vụ 2016 sẽ giảm khoảng 30% và sản lượng cà phê của tỉnh, năm nay ước sẽ sụt giảm từ 10 đến 15%.

Còn ông Trần Vinh - Phó Viện trưởng Viện khoa học kinh tế (KHKT) Nông - Lâm nghiệp Tây Nguyên cũng cho biết, "Đợt hạn vừa qua làm ảnh hưởng trầm trọng đến sản xuất nông nghiệp tại vùng Tây Nguyên, Với khoảng 100 ngàn hecta cây trồng các loại bị ảnh hưởng. Trong đó, cà phê là loại cây nông nghiệp bị nặng nhất từ 70 đến 80%".

Cần thay đổi cơ cấu cây trồng

Theo báo cáo mới nhất từ Sở NN-PTNT Tây Nguyên cho biết, mùa khô vừa qua đã làm cho hàng trăm ngàn hecta cà phê bị thiếu nước. Trong số này, tỉnh Đăk Lăk là địa phương bị thiệt hại nặng nhất với 56.138 ha cà phê bị khô hạn, mất trắng gần 4.399 ha; tỉnh Đăk Nông có 22.000 ha bị thiếu nước tưới.

Ông Nguyễn Nam Hải - Phó chủ tịch Hiệp hội cà phê - Ca cao Việt Nam nhận định: "Bị ảnh hưởng sâu của đợt hạn hán vừa qua, với hơn 40 ngàn hecta trồng cà phê bị hư hỏng. Do đó, dự kiến năm 2016, Việt Nam khả năng chỉ xuất khẩu được khoảng 1 triệu tấn cà phê nhân, giảm 25% so với cùng kỳ năm 2015".

Bà Lê Thị Hạnh, một nông dân ở xã Ea Kênh, Krông Păc (Đắk Lắk) cho biết, nhà bà có 1,2 hecta cà phê năm 2015 cho năng suất đạt 1,3 tấn khô. Đợt hạn hán vừa qua, vì thiếu nước bị chết mất khoảng 30% diện tích, số còn lại chắc năng suất cũng bị giảm từ 40- 50% so với vụ trước. Hiện gia đình bà đang thu hoạch cà phê và với giá bán hiện nay, trừ hết các chi phí còn lãi khoảng gần 60 triệu đồng.

Sàn lượng cà phê xuất khẩu trong 5 năm gần đây và có nguy cơ giảm thấp trong năm 2016 (Ảnh: Tổng cục thống kê)

Nhưng theo ông Trần Vinh - Phó Viện trưởng Viện khoa học kinh tế Nông lâm nghiệp Tây Nguyên, cho hay: “Giá cà phê năm nay có tăng cao hơn so với cùng kỳ, nhưng đây mới là đầu mùa và để tránh mất giá khi vào chính vụ, thì bản thân người dân cần ý thức trong việc quy hoạch trồng cà phê, chuyển đổi sang những cây trồng cần ít nước hơn như bơ, sầu riêng... Nhưng vẫn cho giá trị kinh tế cao”. Ông Trần Vinh khuyến cáo.

Nhằm hỗ trợ bà con nông dân giải quyết đầu vào, cũng như phát triển cây cà phê theo tiêu chí sản xuất cà phê bền vững, ông Phạm Quang MườI - cán bộ phòng NN-PTNT huyện cho hay: "Huyện cũng đã thành lập tổ công tác để thẩm định lại thiệt hại chung của toàn huyện. Đồng thời, tham mưu UBND huyện cần nhắc nhở nông dân thu hái cà phê chín trên 85% bảo vệ cà phê trong mùa thu hoạch, cũng như chuẩn bị cho mùa vụ mới".

Đại diện phòng NN-PTNT huyện Cư M’gar cũng cho rằng, hiện toàn huyện có khoảng 4.700 hecta cà phê trồng trên thổ nhưỡng không phù hợp, thiếu nước tưới, nên bà con nông dân cần phải chuyển đổi cây trồng khác cho phù hợp.

Phó giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Đắk Lắk - ông Vũ Văn Đông cũng đã cho biết: "hiện Sở NN-PTNT đã áp dụng nhiều biện pháp, như: Chỉ đạo các cơ quan liên quan, phòng nông nghiệp các huyện thường xuyên theo dõi tình hình thời tiết diễn biến để chủ động trong vấn đề nước tưới, tuyên truyền cho người dân phải tiết kiệm, sử dụng nước hợp lý trong việc tưới cây cà phê cũng như các loại cây trồng, nhằm mang lại hiệu quả kinh tế cao và ổn định cho bà con trong những mùa vụ kế tiếp.

Bùi Châu – Nguyễn Hương