Tăng trách nhiệm của doanh nghiệp phát hành trái phiếu riêng lẻ

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 200/2026/NĐ-CP quy định về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế. Nghị định gồm 8 chương và 51 điều, quy định về hoạt động chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong lãnh thổ Việt Nam và việc chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế. Nghị định không điều chỉnh hoạt động chào bán, giao dịch trái phiếu ra công chúng trong nước theo quy định của Luật Chứng khoán.

Nghị định 200/2026/NĐ-CP quy định rõ ràng hơn trách nhiệm của doanh nghiệp phát hành trái phiếu riêng lẻ. (Ảnh: Thời báo Tài chính)

Một trong những nội dung đáng chú ý là việc siết chặt trách nhiệm của doanh nghiệp trong quản lý, sử dụng dòng vốn huy động từ trái phiếu. Theo Nghị định, doanh nghiệp phát hành trái phiếu thực hiện theo nguyên tắc tự vay, tự trả và tự chịu trách nhiệm về hiệu quả sử dụng vốn cũng như khả năng thanh toán gốc, lãi cho nhà đầu tư. Doanh nghiệp đồng thời phải chịu trách nhiệm đối với mọi tranh chấp, khiếu nại phát sinh liên quan đến hoạt động phát hành, sử dụng vốn và nghĩa vụ trả nợ.

Về mục đích phát hành, doanh nghiệp chỉ được sử dụng vốn huy động để thực hiện các dự án đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư 2025, cơ cấu lại các khoản nợ của chính doanh nghiệp hoặc phục vụ các mục đích hợp pháp khác theo quy định của pháp luật chuyên ngành.

Đáng chú ý, Nghị định yêu cầu doanh nghiệp phải nêu rõ mục đích sử dụng vốn trong phương án phát hành và công bố đầy đủ cho nhà đầu tư trước khi chào bán. Toàn bộ số vốn huy động được phải được sử dụng đúng theo nội dung đã cam kết.

Để tăng cường khả năng giám sát, nguồn tiền thu được từ phát hành trái phiếu phải được doanh nghiệp hạch toán và theo dõi riêng. Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp không thể hòa lẫn dòng tiền trái phiếu với các nguồn vốn khác trong hoạt động thường xuyên, qua đó giúp cơ quan quản lý, tổ chức kiểm toán, trái chủ và các bên liên quan dễ dàng kiểm tra việc sử dụng vốn có đúng cam kết hay không.

Đối với trái phiếu chào bán ra thị trường quốc tế, doanh nghiệp phải đồng thời tuân thủ quy định của pháp luật Việt Nam và quy định của thị trường phát hành. Các hoạt động giao dịch, mua lại trước hạn, hoán đổi hoặc chuyển đổi trái phiếu được thực hiện theo quy định của thị trường phát hành và pháp luật về quản lý ngoại hối.

Nghị định 200/2026/NĐ-CP quy định doanh nghiệp phát hành trái phiếu thực hiện theo nguyên tắc tự vay, tự trả và tự chịu trách nhiệm về hiệu quả sử dụng vốn. (Ảnh: Báo Phụ nữ Việt Nam)

Về trách nhiệm của doanh nghiệp phát hành, Nghị định yêu cầu doanh nghiệp tuân thủ đầy đủ các quy định về chào bán trái phiếu; sử dụng vốn đúng mục đích; thanh toán đầy đủ, đúng hạn lãi và gốc trái phiếu; đồng thời thực hiện các quyền kèm theo đối với trái chủ theo điều kiện, điều khoản đã cam kết.

Doanh nghiệp phát hành cũng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và nhà đầu tư về tính chính xác, trung thực, đầy đủ và hợp lệ của hồ sơ phát hành, tài liệu công bố thông tin cũng như việc đáp ứng các điều kiện chào bán. Bên cạnh đó, doanh nghiệp có trách nhiệm cung cấp thông tin, giải thích cho nhà đầu tư về phương án phát hành, các rủi ro pháp lý, rủi ro đầu tư, rủi ro sử dụng vốn cũng như quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan.

Nghị định 200/2026/NĐ-CP được ban hành trong bối cảnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ sau nhiều biến động. Cơ quan quản lý đang hướng tới mục tiêu nâng cao tính minh bạch, tăng trách nhiệm của tổ chức phát hành và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Việc yêu cầu hạch toán riêng dòng tiền từ phát hành trái phiếu, kiểm soát chặt mục đích sử dụng vốn và tăng quyền giám sát của trái chủ được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng hàng hóa trên thị trường, giảm thiểu rủi ro phát sinh từ việc sử dụng vốn sai mục đích, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng này.

Nghị định 200/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 5/6/2026.

Nhiều ngân hàng tăng cường phát hành trái phiếu Tháng 8 tháng đầu năm 2024, ngân hàng là nhóm ngành có giá trị trái phiếu phát hành cao nhất, khoảng 159.200 tỷ đồng, tăng 163% so với cùng kỳ.

SHB muốn huy động 5.000 tỷ đồng qua phát hành trái phiếu SHB dự kiến triển khai phương án phát hành trái phiếu ra công chúng năm 2024 với tổng khối lượng chào bán là 5.000 tỷ đồng.