Sửa đổi Hiến pháp 2013: Bảo đảm đồng bộ thể chế, thúc đẩy bộ máy tinh gọn

Một trong những nội dung được quan tâm tại phiên thảo luận là việc sửa đổi khoản 1 Điều 110 của Hiến pháp, liên quan đến tổ chức đơn vị hành chính. “Các đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam gồm tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các đơn vị hành chính dưới tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương do luật định”.

Theo Cổng thông tin điện tử Quốc hội Việt Nam, đại biểu Nguyễn Anh Trí (Đoàn Hà Nội) nhận định đây là quy định hợp lý, tạo điều kiện cho công tác tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp đang triển khai hiện nay; đồng thời tạo nên một không gian rộng hơn để sau này có thể có những điều chỉnh hợp lý mà không bị vướng, không phải sửa đổi lại Hiến pháp.

Đại biểu Nguyễn Anh Trí, Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hà Nội. (Ảnh: quochoi.vn)

Mặt khác, theo đại biểu, đô thị hóa là xu hướng chung trên toàn cầu, còn ở nước ta đô thị hóa có thể thấy rất rõ từ năm 1975 cho đến nay. Bên cạnh những thành phố có tuổi đời lâu như Vinh, Nam Định, Nha Trang, Đà Lạt thì đã xuất hiện rất nhiều thành phố mới làm giàu mạnh các tỉnh thành và làm đẹp hơn cho đất nước. Với quá trình đô thị hóa đang và sẽ diễn ra mạnh mẽ, đại biểu cho rằng, quy định như khoản 1, Điều 110 tại dự thảo Nghị quyết là rất hợp lý và có tầm nhìn xa.

Ở góc nhìn khác, đại biểu Mai Văn Hải (Đoàn Thanh Hóa) đề nghị cân nhắc kỹ lưỡng để tránh dẫn đến các cách hiểu khác nhau về mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Ông đề nghị tiếp tục quy định cụ thể các đơn vị hành chính, bao gồm tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các xã, phường, đặc khu, để bảo đảm tính minh bạch, nhất quán.

Về sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 84 của Hiến pháp năm 2013, dự thảo Nghị quyết quy định “Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và cơ quan trung ương của tổ chức chính trị - xã hội có quyền trình dự án luật trước Quốc hội, trình dự án pháp lệnh trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội”. Đại biểu Mai Văn Hải đề nghị cần xem lại quy định này để bảo đảm phù hợp với việc sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 9 tại dự thảo Nghị quyết.

Báo Đại biểu nhân dân dẫn lời đại biểu Mai Văn Hải cho rằng: Để có sự thống nhất và phù hợp hơn với việc sắp xếp tổ chức bộ máy của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị xã hội, nên quy định các tổ chức chính trị xã hội trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thực hiện quyền trình dự án luật, pháp lệnh trước Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua một đầu mối là Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Các tổ chức thành viên khác nên quy định trình các dự án luật, pháp lệnh trước Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Chính phủ để trình. Thực tế, Chính phủ đã và đang làm nhiệm vụ này.

Đại biểu Mai Văn Hải, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hoá. (Ảnh: quochoi.vn)

Đại biểu Dương Văn Phước (Quảng Nam) cho rằng quy định tại khoản 2 Điều 9 và Điều 10 của dự thảo còn thiếu thống nhất trong cách xác định vai trò đại diện của Công đoàn Việt Nam. Theo ông, cùng là một chủ thể nhưng hai điều khoản lại dẫn tới cách hiểu khác nhau, cần được chỉnh lý để bảo đảm rõ ràng, mạch lạc trong hệ thống lập hiến.

Các đại biểu bày tỏ đồng thuận cao với quy định Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 có hiệu lực thi hành ngay sau khi được Quốc hội thông qua nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc vận hành bộ máy chính quyền 2 cấp từ ngày 1/7/2025. Việc nghị quyết có hiệu lực sớm ngày nào sẽ góp phần khắc phục nhanh chóng những khó khăn, vướng mắc, bảo đảm đồng bộ từ chủ trương của Đảng đến pháp luật của Nhà nước, tạo động lực, sinh lực mới cho toàn xã hội, từ người dân đến doanh nghiệp tham gia tích cực vào công cuộc xây dựng đất nước hùng cường.

Tại phiên họp, Ủy viên Thường trực Ủy ban Dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã giải trình các nội dung được đại biểu quan tâm.

Các đại biểu tham dự phiên họp Quốc hội. (Ảnh: quochoi.vn)

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ chỉ đạo tổng hợp đầy đủ ý kiến đại biểu, kể cả ý kiến gửi bằng văn bản và ý kiến tham gia trên trang điện tử của Quốc hội để gửi đến các cơ quan có liên quan khẩn trương nghiên cứu, tiếp thu, hoàn chỉnh dự thảo Nghị quyết trình Quốc hội xem xét, quyết định. Đồng thời, giao Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp khẩn trương nghiên cứu, tham mưu cho Ủy ban Dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 tiếp thu tối đa, giải trình đầy đủ ý kiến của các đại biểu Quốc hội để chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp, hoàn thành trong ngày thứ bảy, chủ nhật và trong chiều Chủ nhật tới sẽ gửi các đại biểu Quốc hội để trình Quốc hội xem xét trước khi trình Quốc hội biểu quyết thông qua vào sáng thứ hai ngày 16/6.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng cho biết sẽ phối hợp với Văn phòng Chủ tịch nước để trình Chủ tịch nước công bố Nghị quyết ngay trong ngày 16/6 để Hiến pháp và Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) có hiệu lực ngay.

Sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 2013: Xây dựng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam gần dân hơn

Hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong giai đoạn mới