Nhiều mô hình cai nghiện ma túy hiệu quả ở Lai Châu

Cán bộ đồn biên phòng Vàng Ma Chải phối hợp với cán bộ trạm y tế xã tuyên truyền bà con bản Sì Choang về tác hại của ma túy

Báo Lai Châu đưa tin theo bà Lò Thị Phượng - Phó Giám đốc Sở Lao động, Thương binh và Xã hội thì từ năm 2013 đến nay, tại các Trung tâm Chữa bệnh - Giáo dục - Lao động xã hội là trên 600 người, cai tại gia đình và cộng đồng cho trên 750 người, hàng năm đạt 94,24% kế hoạch. Sở đã phối hợp với Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng tỉnh triển khai thực hiện mô hình thí điểm “Quân dân y cai nghiện ma túy và giải quyết các vấn đề xã hội sau cai cho người nghiện thuộc các xã khu vực biên giới” tổ chức cai nghiện ma túy cho 1.000 người. Hiện nay toàn tỉnh có trên 3.800 người nghiện ma túy. 100% người nghiện có hồ sơ quản lý được cai nghiện ma túy dưới mọi hình thức, 100% người đã cai nghiện có nguy cơ tái nghiện cao đều được quản lý sau cai; nghiên cứu đưa vào sử dụng các loại thuốc hỗ trợ cắt cơn và phương pháp điều trị mới trong hoạt động cai nghiện, phục hồi.

Tỉnh Lai Châu có 23 xã biên giới thuộc các huyện Phong Thổ, Sìn Hồ, Mường Tè và Nậm Nhùn, với 224 bản, mật độ dân cư thưa thớt, chủ yếu là đồng bào các dân tộc thiểu số Mông, Dao, Hà Nhì… Cùng với trình độ dân trí còn chưa cao là việc trồng và hút thuốc phiện thành thói quen lâu đời của một bộ phận bà con. Mặt khác, bà con khu vực biên giới có mối quan hệ hữu nghị, thân tộc, việc đi lại khá thuận tiện, các đối tượng phạm tội lợi dụng dụ dỗ tham gia mua bán, sử dụng ma túy trái phép vận chuyển ma túy vào sâu trong nội địa để tiêu thụ, làm gia tăng số người nghiện, ảnh hưởng đến an ninh trật tự vừa kéo lùi sự phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn. Để góp phần đẩy lùi ma túy trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, mô hình “Kết hợp quân dân y cai nghiện cho người nghiện ma túy” được Bộ đội Biên phòng tỉnh triển khai từ năm 2008 và đi vào thực hiện từ năm 2010 đã cho hiệu quả thiết thực.

Trưởng Phòng phòng chống tội phạm ma túy – Bộ đội Biên phòng tỉnh Phạm Văn Hải chia sẻ, thực hiện mô hình này, các đồn biên phòng kết hợp với chính quyền, y tế địa phương chọn địa điểm, tiến hành rà soát số người nghiện hiện có và xây dựng kế hoạch cai nghiện. Khi mới bắt tay vào công việc, các anh gặp vô vàn khó khăn, với địa hình rộng, dân cư thưa thớt nên việc phát hiện ra người nghiện ma túy đã khó, việc vận động họ đi cai nghiện còn khó khăn hơn gấp nhiều lần bởi hầu hết người nghiện còn còn thiếu hiểu biết, người thân trong gia đình thì lại bao che cho nên cán bộ biên phòng tham gia công tác này phải trực tiếp đến tận nhà kiên trì vận động, thuyết phục để bà con tin tưởng, yên tâm phối hợp, tập trung đến cai nghiện tại các đồn.

Việc tổ chức cai nghiện tại các đồn cũng được chuẩn bị chu đáo từ khâu tập huấn chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ y sỹ, các điều kiện về nơi ăn chốn ở cho người nghiện khi người nghiện đến ở tập trung để cai tại các đồn. Mỗi đợt cai nghiện kéo dài từ 15 đến 20 ngày cho khoảng 25 đến 30 người, theo quy trình kép kín, từ khâu cách ly, đưa vào cai, giúp người nghiện lấy lại sức khỏe, thể trạng, dạy nghề, trở lại với cộng đồng. Từ năm 2008 đến nay, mô hình này đã tổ chức cai nghiện cho hàng nghìn lượt người mắc nghiện, nhiều người về địa phương đã từ bỏ được ma túy hoàn toàn.

Một trong những phương pháp cai nghiện đã và đang được đánh giá là giải pháp mang nhiều ưu việt trong cải thiện sức khỏe, cơ hội tái hòa nhập cộng đồng một cách bền vững, hỗ trợ xóa đói giảm nghèo cho người dân, nhất là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số là điều trị bằng thuốc thay thế methadone. Mô hình cai nghiện này được triển khai từ năm 2013 đến nay. Điều trị thay thế bằng methadone hấp thu qua đường uống nên giảm được nguy cơ lây nhiễm HIV và các bệnh lây qua đường máu khác. Đồng thời làm cho người nghiện không lệ thuộc vào việc dùng ma túy bất hợp pháp, giảm tử vong liên quan đến ma túy.

Các cơ sở điều trị methadone trên địa bàn tỉnh được đặt trong hệ thống y tế, thuận lợi để thực hiện các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân. Cũng do đặc thù địa bàn rộng, dân cư không tập trung, chủ yếu người nghiện là lực lượng lao động chính, cho nên đội ngũ cán bộ y tế tại các cơ sở cấp thuốc hàng ngày kéo dài thời gian đóng liều đến 16 giờ để tạo điều kiện cho các đối tượng đến điều trị, nhất là vào thời điểm mùa vụ. Theo thống kê của Trung tâm Phòng, chống HIV/AIDS tỉnh thì đến thời điểm này đã có trên 1.800 người nghiện đăng ký điều trị các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc methadone, chủ yếu là người dân tộc thiểu số. Toàn tỉnh hiện có 8 cơ sở điều trị; 23 cơ sở cấp thuốc tại các Trạm Y tế xã và 3 cơ sở cấp thuốc tại các Trung tâm giáo dục chữa bệnh và lao động xã hội.

Cũng theo bà Lò Thị Phượng thì việc triển khai các mô hình cai nghiện trên địa bàn tỉnh Lai Châu đã và đang phát huy hiệu quả và ngày càng hướng tới tính bền vững. Tuy nhiên, khi trở về địa phương nếu không được tiếp tục quản lý, giúp đỡ, không có việc làm ổn định, lại thường xuyên tiếp xúc với những đối tượng xấu thì nguy cơ tái nghiện rất cao. Do vậy, để công tác cai nghiện ma túy mang lại hiệu quả lâu dài và bền vững rất cần có sự vào cuộc của hệ thống chính quyền cơ sở. Trong đó, bên cạnh tăng cường tuyên truyền, vận động nhân dân các dân tộc tích cực bài trừ tệ nạn xã hội; nhân rộng mô hình cai nghiện hiệu quả, nhất là mở thêm các cơ sở cấp phát thuốc methadone; có các biện pháp răn đe xử lý mạnh các đối tượng sử dụng chất ma tuý thì tổ chức tái hoà nhập cộng đồng cho các đối tượng sau cai bằng những việc làm thiết thực, tạo điều kiện cho họ ổn định cuộc sống, theo báo Lai Châu.

T.H