Nguồn gốc và ý nghĩa của lễ Vu lan báo hiếu

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Lễ Vu lan báo hiếu là một lễ lớn trong tháng 7 âm lịch này. Cùng tìm hiểu về nguồn gốc, ý nghĩa ngay trong bài viết này.
aa
Người Việt tại Lào tổ chức Đại lễ Vu lan báo hiếu Người Việt tại Lào tổ chức Đại lễ Vu lan báo hiếu
Cộng đồng người Việt tại Bangkok, Thái Lan mừng lễ Vu Lan Cộng đồng người Việt tại Bangkok, Thái Lan mừng lễ Vu Lan

Nguồn gốc lễ Vu lan báo hiếu

Nguồn gốc và ý nghĩa của lễ Vu lan báo hiếu

Nguồn gốc và ý nghĩa của lễ Vu lan báo hiếu

Lễ hội Vu lan xuất phát từ sự tích Phật giáo được ghi lại trong kinh Vu Lan Bồn. Theo kinh Vu Lan Bồn, Lễ Vu Lan phát xuất từ thời Đức Phật; Ngài đã dạy phương thức báo hiếu cho cha mẹ ở đời này và nhiều đời khác. Người đầu tiên tiếp nhận chính là Tôn giả Mục Kiền Liên - một trong 10 vị đệ tử xuất chúng của Đức Phật.

Kinh "Vu Lan Bồn" có ghi lại: Ngày xưa, khi Bồ Tát Mục Kiền Liên tu thành chánh quả, tưởng nhớ mẫu thân, đã dùng tuệ nhãn kiếm tìm khắp nơi trong trời đất, liền thấy mẹ mình đang ở trong loài ngạ quỷ, bị đói khát hành hạ rất khổ sở. Thương mẹ, Ngài đã vận thần thông xuống cõi ngạ quỷ dâng bát cơm đầy cho mẹ. Rất tiếc, bà Thanh Đề còn quá sân si và bởi ác nghiệp còn quá nặng nên khi bốc cơm đưa vào miệng thì cơm biến thành lửa. Tôn giả Mục Kiền Liên không có cách nào cứu được mẹ nên Ngài liền quay về hỏi Đức Phật.

Đức Phật dạy rằng: "Dù ông có thần thông quảng đại như thế nào cũng không đủ sức cứu mẹ ông, chỉ có một cách là nhờ sự hợp lực của chư tăng khắp nơi, sau 3 tháng an cư kiết hạ cùng tập trung chú nguyện mới có thể chuyển hóa được nghiệp lực giúp mẹ ông thoát khỏi cảnh khổ".

Tôn giả Mục Kiền Liên làm theo lời Đức Phật, cung thỉnh chư Tăng, sắm sửa lễ cúng vào ngày 15/7 âm lịch.

Sau đó, mẹ của Ngài được giải thoát. Trong dịp này Đức Phật cũng dạy: Chúng sanh ai muốn báo hiếu cho cha mẹ cũng theo cách này (Vu - Lan - Bồn Pháp) mà làm". Từ đó, ngày Lễ Vu Lan ra đời.

Ý nghĩa của lễ Vu lan báo hiếu

Nguồn gốc và ý nghĩa của lễ Vu lan báo hiếu

ý nghĩa của lễ Vu lan báo hiếu

Lễ Vu Lan trùng hợp với ngày Rằm tháng 7 Xá tội vong nhân theo phong tục Á Đông. Theo tín ngưỡng dân gian, đây là ngày mở cửa ngục, ân xá cho vong nhân nên có lễ cúng Cô Hồn cho các vong linh không nhà cửa, không nơi nương tựa, không có thân nhân trên dương thế; đây cũng là ngày mọi tù nhân ở Địa ngục có cơ hội được xá tội, thoát sanh. Vì thế, ngoài mâm cúng ông bà, tổ tiên trong nhà thì vào lễ Vu Lan mọi người còn cúng thêm mâm ngoài trời gọi là cúng chúng sinh dành cho những cô hồn, ma đói không nơi nương tựa.

Đối với Phật giáo, trong dịp lễ Vu lan, phật tử thường cầu siêu cho người đã khuất, làm phúc bố thí, phóng sinh để tích phước cầu an, cầu mong cho cha mẹ được tăng phúc tăng thọ, hóa giải nghiệp chướng...

Ngoài ra, trong dịp lễ Vu Lan, khi đến chùa các phật tử sẽ được cài lên áo một bông hoa hồng: màu đỏ tượng trưng cho người còn mẹ và màu trắng cho ai đã mất mẹ. Với những ai may mắn được cài bông hồng đỏ trên ngực áo thì được nhắc nhở hãy cố gắng hết lòng vâng lời, hiếu kính, lễ phép với cha mẹ. Còn người cài hoa trắng sẽ thấy như một sự nhắc nhở không bao giờ quên ơn cha mẹ, đồng thời giữ nền nếp gia phong, anh em hòa thuận.

Ngày nay, Đại lễ Vu Lan đã được hiểu với ý nghĩa rộng hơn: Kêu gọi ý thức xã hội về tinh thần đền ơn đáp nghĩa của Đức Phật, khuyến khích con người tri ân, đền ơn bốn nguồn ân đức, đó là: Tri ân và đền ơn cha mẹ sinh thành; thầy cô giáo những người dạy dỗ, truyền đạt tri thức cho con người; tri ân các bậc tiền bối đã dựng xây đất nước, các Anh hùng liệt sỹ đã hy sinh mang lại độc lập, chủ quyền thiêng liêng cho toàn đất nước và cuối cùng là tri ân chính đồng loại con người.

Những nghi thức quan trọng trong lễ Vu lan báo hiếu.

Nguồn gốc và ý nghĩa của lễ Vu lan báo hiếu
Những nghi thức trong ngày lễ Vu lan báo hiếu

Chuẩn bị mâm cỗ cúng lễ Vu Lan

Lễ cúng Vu Lan ở mỗi nhà thường được thực hiện theo trình tự: cúng Phật, thần linh, gia tiên, sau cùng là cúng thí thực. Mỗi lễ cúng có ý nghĩa riêng và cần chuẩn bị những lễ vật phù hợp:

  • Cúng Phật: Mâm cúng Phật thường có cơm chay, ngũ quả và nghi thức đọc văn khấn để cầu nguyện công đức, giải trừ nghiệp báo cho tổ tiên đã khuất.
  • Cúng thần linh: Lễ vật cúng thần linh thường có: xôi, gà luộc nguyên con, bánh chưng, trà, rượu, trái cây, hoa tươi… cùng văn khấn mong đấng thần linh phù hộ, che chở cho gia đình khỏe mạnh, bình an.
  • Cúng gia tiên: Mâm lễ cúng gia tiên thường được chuẩn bị trang trọng trong lễ Vu Lan với cơm chay hoặc mặn, tiền vàng mã… Lễ cúng gia tiên nhằm thể hiện lòng tôn kính, mong tổ tiên đã qua đời có cuộc sống đủ đầy, sung túc như trên thế gian.
  • Cúng chúng sinh: Lễ Vu Lan trùng với ngày rằm tháng 7 nên thường kết hợp cúng chúng sinh hay còn gọi là cúng thí với ý nghĩa giúp những vong hồn lang thang không nơi hương khói được hưởng lộc. Mâm cúng rằm tháng 7 cho chúng sinh được đặt riêng biệt ngoài trời với lễ vật gồm: cháo loãng, đường phèn, muối gạo, hoa quả, bánh kẹo, bỏng ngô, nhang, đèn, quần áo giấy, tiền vàng…

Nghi lễ “Bông hồng cài áo” ngày Vu Lan

Trong ngày lễ Vu Lan, các ngôi chùa ở Việt Nam thường tổ chức nghi thức “Bông hồng cài áo” cho Phật tử. Ai còn cha mẹ sẽ cài lên áo hoa hồng đỏ và những ai đã mất đi đấng sinh thành sẽ cài hoa màu trắng.

Nghi thức này được Thiền sư Thích Nhất Hạnh khởi xướng qua cuốn sách của ông vào năm 1962. Hình ảnh hoa hồng cài áo từ đó đã trở thành biểu tượng của mùa Vu Lan báo hiếu trong giới Phật tử với ý nghĩa nhắc nhở mỗi người về lòng biết ơn, sự hiếu kính.

Thả đèn hoa đăng

Từ lâu, thả đèn hoa đăng đã trở thành nghi thức truyền thống trong ngày Vu Lan báo hiếu. Nghi thức còn là một phần không thể thiếu của Phật giáo, với ý nghĩa cầu siêu cho những người đã khuất. Mỗi ngọn đèn hoa đăng đều được thiết kế tỉ mỉ với ngọn nến được thắp sáng trước khi thả xuống sông, kèm theo những ý niệm tốt lành và lời nguyện cầu an lạc.

Đa dạng các mâm cỗ chay mùa lễ Vu Lan Đa dạng các mâm cỗ chay mùa lễ Vu Lan
Hà Nội: Người dân đội mưa đến chùa Phúc Khánh dự lễ Vu Lan Hà Nội: Người dân đội mưa đến chùa Phúc Khánh dự lễ Vu Lan
Thạch Thảo (TH)
Nguồn:

Tin bài khác

Người dân Hà Nội sẽ sử dụng sổ BHXH điện tử trên điện thoại

Người dân Hà Nội sẽ sử dụng sổ BHXH điện tử trên điện thoại

Từ ngày 6/10/2026, Bảo hiểm xã hội (BHXH) thành phố Hà Nội thực hiện cấp sổ BHXH điện tử theo hướng dẫn mới. Người tham gia có thể nhận, sử dụng sổ BHXH điện tử qua VNeID mức độ 2, VssID hoặc email; đồng thời sử dụng thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) điện tử trong khám, chữa bệnh và các giao dịch liên quan.
Hà Nội: Miễn phí phẫu thuật cho trẻ mắc dị tật khe hở môi, hàm ếch

Hà Nội: Miễn phí phẫu thuật cho trẻ mắc dị tật khe hở môi, hàm ếch

Từ ngày 12-16/10/2026, Operation Smile Việt Nam phối hợp với Trung tâm Phẫu thuật Nụ cười Việt Nam và Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cuba tổ chức chương trình khám sàng lọc và phẫu thuật miễn phí cho người mắc dị tật khe hở môi, hàm ếch và một số dị tật bẩm sinh vùng hàm mặt tại Hà Nội.
Công nghiệp hỗ trợ là nền tảng hình thành năng lực công nghiệp quốc gia

Công nghiệp hỗ trợ là nền tảng hình thành năng lực công nghiệp quốc gia

Sáng ngày 30/9, tại tỉnh Phú Thọ, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phối hợp với Tỉnh ủy Phú Thọ và Bộ Công Thương tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia “Định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam”.
Tra cứu nhanh thủ tục hành chính về xuất nhập cảnh qua mã QR

Tra cứu nhanh thủ tục hành chính về xuất nhập cảnh qua mã QR

Nhằm tạo thuận lợi cho công dân Việt Nam trong việc tiếp cận và thực hiện các thủ tục hành chính về xuất nhập cảnh, Cục Quản lý xuất nhập cảnh giới thiệu mã QR để người dân truy cập nhanh, chủ động tra cứu thông tin và biểu mẫu cần thiết.
Xem thêm

Multimedia

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam ...
[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

Giai đoạn 1996-2026, Tổ chức World Vision International (WVI) đã triển khai nhiều chương trình, dự án tại Thanh Hóa với tổng ngân sách khoảng 63,8 triệu USD, góp phần cải thiện đời sống người ...
[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

Năm 2026 đánh dấu 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch và bước phát triển mới khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ...
[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Đà Nẵng vừa đón nhận sự kiện đặc biệt quan trọng với tương lai là Quy hoạch chung đến năm 2050 tầm nhìn 2075 của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...