Nâng cao chất lượng xét xử đối tượng là người dân tộc, phụ nữ, người chưa thành niên

Theo ông Phạm Quốc Khánh, Phó Vụ trưởng Vụ thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra án ma túy (Vụ 4) tình hình vi phạm, tội phạm về ma túy trong thời gian từ năm 2012 đến 2014 ở nước ta vẫn tiếp tục có những diễn biến phức tạp; tăng về số vụ, quy mô, tính chất, mức độ. Hoạt động mua bán, vận chuyển, tàng trữ trái phép các chất ma túy xuất hiện ở tất cả các tỉnh, thành phố trong cả nước. Tình trạng buôn bán ma túy tổng hợp; số người nghiện tham gia bán lẻ ma túy ngày càng tăng; việc sử dụng ma túy ở các nhà nghỉ, quán Bar, Karaoke diễn biến phức tạp.

Đáng chú ý, năm 2015 số lượng ma túy thu giữ khi bắt quả tang có vụ lên đến gần 500 bánh heroin; hàng tấn cần sa và hàng chục nghìn viên ma túy tổng hợp. Cơ quan chức năng đã khởi tố hàng chục nghìn bị can (tăng so với cùng kỳ3 năm trước 13,7%). Một số địa phương tội phạm ma túy khởi tố tăng: Lạng Sơn; Vĩnh Phúc; Bắc Ninh; Đà Nẵng; Kon Tum; Quảng Ngãi; Ninh Thuận... Bên cạnh đó, một số nơi số vụ khởi tố giảm như: Lào Cai; Ninh Bình; Phú Thọ; Tuyên Quang... Các địa phương có số vụ án ma túy khởi tố nhiều: Hà Nội; TP Hồ Chí Minh; Nghệ An; Sơn La; Điện Biên;Nam Định; Quảng Ninh; Thanh Hóa; Thái Nguyên; Hải Phòng; Phú Thọ…

Nhiều đối tượng phạm tội ma túy có tiền án, tiền sự; hoạt động mang tính chất chuyên nghiệp, mức độ phạm tội đặc biệt nghiêm trọng. Các đối tượng cầm đầu, chủ mưu thường không lộ diện, chúng thuê người dân tộc thiểu số, phụ nữ, người chưa thanh niên, đối tượng nghiện ma túy hoặc lôi kéo người thân trong gia đình, họ hàng, bạn bè tham gia thực hiện tội phạm. Ở khu vực biên giới các đối tượng phạm tội đi thành từng tốp đông người sẵn sàng sử dụng vũ khí “nóng” chống lại lực lượng chức năng quyết liệt như: Tại khu vực thung lũng xã Vân Hồ, huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La (khu vực biên giới Việt – Lào).

Đ/c Trần Công Phàn, Phó Viện trưởng VKSND tối cao phát biểu khai mạc hội nghị

Tính chất, thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi, xảo quyệt, thường xuyên thay đổi địa bàn, phương thức, thời gian hoạt động. Khi bị phát hiện, ngoan cố, quanh co, không hợp tác. Các đối tượng phạm tội ma túy thường lợi dụng địa bàn đông dân cư; vùng núi cao, địa bàn hiểm trở, khu vực cảng biển, sân bay quốc tế, khu du lịch, khu chế xuất, khu công nghiệp... để làm địa bàn mua bán, trung chuyển trái phép ma túy sang các tỉnh, thành phố khác; từ nước ngoài vào Việt Nam và từ Việt Nam ra nước ngoài; chúng thường có hành vi che giấu nhân thân, lai lịch bản thân bằng các thủ đoạn.

Tại hội nghị, các đại biểu đã tham luận làm rõ kết quả công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử sơ thẩm các vụ án mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy có đối tượng phạm tội là người dân tộc, phụ nữ, người chưa thành niên. Các đại biểu tập trung thảo luận làm rõ những nét khái quát về tình hình vi phạm và kết quả đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy nói chung và tội phạm về ma túy có đối tượng phạm tội là người dân tộc, phụ nữ, người chưa thành niên tại địa phương, đơn vị mình; kinh nghiệm trong công tác giải quyết án và xây dựng quy chế phối hợp để nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra và kiểm sát xét xử sơ thẩm các vụ án về ma túy.

Những khó khăn, vướng mắc qua thực tiễn giải quyết các vụ án; giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả công tác hoàn thiện văn bản pháp luật có liên quan và kiến nghị với cơ quan, đơn vị hữu quan trong việc quản lý đối với các đối tượng phạm tội là người dân tộc, phụ nữ, người chưa thành niên… cũng là những nội dung được thảo luận nhiều tại Hội nghị.

Ông Trần Công Phàn, Phó Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao nhấn mạnh: Vụ 4 cần tăng cường hơn nữa công tác phối hợp giữa các ngành trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm về ma túy nhất là các tỉnh có đường biên giới; vùng sâu, vùng xa hẻo lánh; đổi mới các biện pháp tuyên truyền sâu rộng về tác hại của ma túy đối với người sử dụng và cộng đồng; nhất là tại các tỉnh có chung đường biên giới với các nước bạn, hoặc có sân bay, cửa khẩu quốc tế… Khu vực có đông người dân tộc thiểu số, đời sống kinh tế - xã hội còn khó khăn, cần phải lưu ý trong công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử sơ thẩm để xử lý nghiêm với các tội phạm, ma túy, góp phần làm giảm số lượng số lượng các vụ án có đối tượng đặc thù này.

Phó Viện trưởng Trần Công Phàn chỉ đạo Viện kiểm sát các cấp và các đơn vị Viện kiểm sát nhân dân tối cao tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 21-CT/TW ngày 26/3/2008 của Bộ Chính trị “Về tiếp tục tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy trong tình hình mới”, nhất là các đợt cao điểm phòng, chống ma túy hang năm; đẩy mạnh công tác phối hợp nhằm thực hiện các chương trình, mục tiêu quốc gia về phòng, chống ma túy, tạo môi trường lành mạnh để phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn hiện nay.

Thanh Mai