Lễ tưởng niệm vợ chồng ông bà Peter và Cora Weiss: Những sứ giả của lương tri và hòa bình

Buổi lễ nhằm vinh danh, tri ân những đóng góp bền bỉ, cao cả của ông bà Weiss đối với sự nghiệp đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc của nhân dân Việt Nam, cũng như cho tiến trình hàn gắn, hòa giải và phát triển quan hệ hữu nghị Việt Nam - Hoa Kỳ.

Trước đó, ông Phan Anh Sơn, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam và Đại sứ Phạm Quang Vinh, Chủ tịch Hội Việt - Mỹ đã gửi điện chia buồn với gia đình ông bà Peter và Cora Weiss.

Lễ tưởng niệm hai nhà hoạt động hòa bình Hoa Kỳ Peter và Cora Weiss, những người bạn thân thiết và thủy chung của nhân dân Việt Nam. (Ảnh: Đinh Hòa)

Tham dự buổi lễ có ông Đồng Huy Cương, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam; Đại sứ Nguyễn Phương Nga, nguyên Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam; Đại sứ Phạm Quang Vinh; đại diện Bộ Ngoại giao, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam... cùng lãnh đạo và cán bộ các Ban, đơn vị thuộc Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam.

Tham dự trực tuyến có nhiều người bạn Hoa Kỳ đang sinh sống, làm việc tại Việt Nam cùng bạn bè thân thiết của ông bà Peter và Cora Weiss tại Hoa Kỳ.

Những người bạn thủy chung của Việt Nam

Trong không khí trang nghiêm, xúc động, ông Đồng Huy Cương phát biểu bày tỏ niềm tiếc thương đối với ông bà Peter và Cora Weiss - những người đã dành trọn cuộc đời cho hòa bình, cho lương tri nhân loại và cho Việt Nam.

Theo ông, sự ra đi của ông bà trong những ngày cuối năm 2025 không chỉ là mất mát đối với gia đình và bạn bè, mà còn là nỗi tiếc thương sâu sắc đối với nhân dân Việt Nam và những người yêu chuộng hòa bình trên thế giới. Ông bà không chỉ là những nhà hoạt động hòa bình nổi tiếng của Hoa Kỳ, mà là những người bạn thân thiết, thủy chung, đã đồng hành cùng Việt Nam trong những năm tháng khó khăn nhất của lịch sử.

Phút mặc niệm ông bà Peter và Cora Weiss. (Ảnh: Đinh Hòa)

Trong thế kỷ XX đầy biến động, khi chiến tranh chia cắt các dân tộc, ông bà Peter và Cora đã chọn đứng về phía hòa bình, công lý và phẩm giá con người, dũng cảm đi ngược dòng chảy của định kiến, của áp lực chính trị để lên tiếng phản đối cuộc chiến tranh của Hoa Kỳ tại Việt Nam.

Bà Cora Weiss sớm trở thành gương mặt tiêu biểu của phong trào hòa bình và phản chiến tại Hoa Kỳ. Bà đã quy tụ phụ nữ, trí thức, thanh niên Hoa Kỳ đứng lên nói “không” với chiến tranh, ủng hộ hòa bình; đồng thời trực tiếp tham gia những hoạt động nhân đạo, chuyển thư của tù binh Hoa Kỳ từ Việt Nam về cho gia đình, mở ra những nhịp cầu nhân văn giữa hai bờ chiến tuyến. Bà là cầu nối giữa phong trào phản chiến tại Hoa Kỳ với các lực lượng yêu chuộng hòa bình ở Việt Nam, góp phần đưa tiếng nói chính nghĩa của nhân dân Việt Nam đến với nhân dân Hoa Kỳ và thế giới.

Ông Peter Weiss, một luật sư nhân quyền, đã đồng hành cùng bà Cora bằng con đường của luật pháp và lương tri, kiên trì đấu tranh chống các vi phạm nhân quyền do chiến tranh gây ra, góp phần xây dựng nền tảng đạo lý và pháp lý cho phong trào phản chiến.

"Những nỗ lực bền bỉ ấy của ông bà đã góp phần làm thay đổi nhận thức xã hội tại Hoa Kỳ, làm cho phong trào phản chiến ngày càng lan rộng, tác động mạnh mẽ đến dư luận và chính sách, thúc đẩy tiến trình chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam", ông Đồng Huy Cương phát biểu.

Không chỉ phản đối cuộc chiến tranh phi nghĩa, trong suốt hơn nửa thế kỷ, ông bà Peter và Cora Weiss còn là những người bạn đồng hành của Việt Nam trong công cuộc hàn gắn và tái thiết sau chiến tranh. Từ hỗ trợ khôi phục hoạt động của Bệnh viện Bạch Mai, những chuyến tàu chở lương thực trong giai đoạn khó khăn, đến các chương trình nhân đạo, kết nối con người, ông bà đã đóng góp tiếng nói mạnh mẽ cùng những người bạn Hoa Kỳ tham gia vận động Chính phủ Hoa Kỳ dỡ bỏ cấm vận với Việt Nam và đặt nền móng cho việc thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước vào năm 1995.

Ngay cả khi đã ngoài 90 tuổi, dù sức khỏe suy giảm, ông bà vẫn tham gia các hoạt động giao lưu nhân dân Việt Nam - Hoa Kỳ. Ông Đồng Huy Cương xúc động kể lại hình ảnh ông bà ngồi xe lăn tham dự các cuộc gặp giữa lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam với bạn bè Hoa Kỳ tại New York trong các năm 2023 và 2024, cho thấy tình cảm và sự gắn bó bền chặt của ông bà với Việt Nam vẫn vẹn nguyên.

Ông Đồng Huy Cương, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam truy tặng Kỷ niệm chương "Vì hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc" cho ông bà Peter và Cora Weiss. (Ảnh: Đinh Hòa)

Ông khẳng định: "Cuộc đời của Peter và Cora Weiss nhắc nhở chúng ta rằng: hòa bình không phải là điều hiển nhiên, mà là kết quả của sự dấn thân, của lòng can đảm và của niềm tin không lay chuyển vào giá trị con người. Tình bạn của ông bà dành cho Việt Nam là một biểu tượng đẹp đẽ của tình đoàn kết quốc tế, của khả năng vượt qua hận thù để hướng tới tương lai. Nhân dân Việt Nam sẽ mãi trân trọng và ghi nhớ Peter và Cora như những người bạn thủy chung, những sứ giả của lương tri trong một thế kỷ đầy biến động.

Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam coi di sản tinh thần của ông bà là một phần quý giá trong lịch sử đối ngoại nhân dân - nơi những con người bình dị đã góp phần làm nên những chuyển biến lớn lao của thời đại".

Di sản tiếp nối

Phát biểu tại buổi lễ, Đại sứ Phạm Quang Vinh nêu rõ: Ông bà Peter và Cora Weiss là những người bạn lớn, thân thiết của nhân dân Việt Nam và của Hội Việt - Mỹ; là biểu tượng của hòa bình, chính nghĩa, lương tri và nhân đạo. Trong hơn 5 thập kỷ, ông bà đã luôn sát cánh cùng Việt Nam, từ thời chiến tranh đến giai đoạn khắc phục hậu quả và phát triển quan hệ hai nước, góp phần tạo nên một "thế hệ vàng" những người bạn Hoa Kỳ của Việt Nam.

Ông Mark Silverberg, Hội đồng Quốc gia Người cao tuổi Hoa Kỳ, phát biểu tưởng niệm ông bà Peter và Cora Weiss. (Ảnh: Đinh Hòa)

Không thể tham dự trực tiếp, ông Frank Joyce (Hội đồng Quốc gia Người cao tuổi Hoa Kỳ - NCOE) đã gửi phát biểu để ông Mark Silverberg (thành viên NCOE) đọc tại buổi lễ. Ông nhấn mạnh vai trò đặc biệt của phụ nữ trong phong trào toàn cầu phản đối cuộc chiến tranh của Hoa Kỳ tại Việt Nam, trong đó Cora Weiss là hình ảnh tiêu biểu nhất.

Theo ông Frank Joyce, từ những ngày đầu tham gia tổ chức "Phụ nữ tranh đấu vì hòa bình" (Women Strike for Peace), bà Cora Weiss đã thể hiện bản lĩnh hiếm có của một nhà tổ chức và kết nối phong trào, vượt qua những rào cản do định kiến giới và môi trường chính trị khắc nghiệt tại Hoa Kỳ. Việc bà góp phần thành lập Ủy ban Liên lạc (Committee of Liaison), tạo điều kiện cho các nhà hoạt động phản chiến sang thăm Hà Nội trong thời chiến, đã đặt nền móng bền vững cho ngoại giao nhân dân Việt Nam - Hoa Kỳ, với ảnh hưởng lâu dài đến tận ngày nay.

Ông Frank Joyce cũng chia sẻ một câu nói của bà Cora Weiss mà ông cho là vẫn còn nguyên giá trị thời sự: "Vai trò rất thường xuyên của tôi là làm cho các cuộc biểu tình trở nên an toàn đối với phụ nữ và các gia đình. Tôi muốn thấy các gia đình đến tham gia biểu tình".

Ông Frank Joyce cũng dành sự trân trọng đặc biệt cho ông Peter Weiss - luật sư nhân quyền và là người bạn đời đã sát cánh cùng bà Cora Weiss suốt hành trình đấu tranh vì hòa bình và công lý. Theo ông, Peter Weiss không chỉ là một luật sư nhân quyền danh tiếng, mà còn là người đồng hành thầm lặng, cùng Cora chia sẻ trách nhiệm gia đình, nuôi dạy con cái và duy trì sự cân bằng hiếm có giữa đời sống cá nhân và cuộc đấu tranh lâu dài, khốc liệt với những thế lực đầy quyền lực. Ở phương diện đó, Cora và Peter Weiss đã đặt ra một chuẩn mực về sự gắn bó, sẻ chia và dấn thân vì những giá trị cao đẹp.

Tại Lễ tưởng niệm, ông Đồng Huy Cương đã truy tặng Kỷ niệm chương “Vì hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc” của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam cho ông bà Peter và Cora Weiss, ghi nhận những đóng góp của ông bà đối với nhân dân Việt Nam trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước.

Nhiều bạn bè Hoa Kỳ và Việt Nam đã gửi lời chia buồn, ghi sổ tang tiễn biệt ông bà, bày tỏ sự trân trọng đối với di sản tinh thần mà Peter và Cora Weiss để lại - di sản của hòa bình, hữu nghị và lương tri, sẽ tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa trong quan hệ nhân dân Việt Nam - Hoa Kỳ.

Những người bạn Thụy Sĩ và lá cờ Việt Nam trên đỉnh Nhà thờ Đức Bà Paris

Ký ức Việt Nam của người bạn Lào