Trang chủ Gia đình Việt Tập tục
17:15 | 10/06/2015 GMT+7

Kỳ 2: Kỹ năng siêu phàm của người A Rem

aa
Người A Rem vào rừng, trên tay chỉ cần 1 con dao là họ có thể sinh tồn mà không sợ đói rét. Từ con dao sắc lẹm này, họ có thể tạo ra những tư liệu sản xuất hiệu quả, tạo ra lương thực, thực phẩm, thậm chí là rượu, hay nước uống để tồn tại giữa chốn thâm sơn cùng cốc.

Nước uống từ dây rừng

Mặc dù tin lời ông Nguyễn Chí Sỹ, Bí thư chi bộ xã Tân Trạch, nhưng thực sự chúng tôi vẫn hoang mang nhưng không nói ra, khi mà giữa ngày hè nắng như đổ lửa lại không mang theo nước uống để vào rừng.

" Kỹ năng sinh tồn của người A Rem đạt đến độ siêu phàm. Họ uyển chuyển trong cách tiếp cận với rừng, tôn trọng núi rừng như chính họ."

Ông Nguyễn Chí Sỹ

Ở những trạm dừng chân “bất đắc dĩ” do cánh báo chí chúng tôi không thể theo kịp bước chân của đoàn, già làng Đinh Rầu lại lặng lẽ len lỏi giữa những bụi rậm, dùng con dao bén ngọt của mình chặt khúc những dây leo to bằng cổ tay, dài chừng một mét, ôm ra cả bó để trước mặt mọi người bảo “uống đi cho đỡ khát”. Thấy chúng tôi ngạc nhiên, ông cầm một khúc dây leo lên, dốc ngược, nước từ dây leo tuôn chảy thành dòng nuốt không kịp. Chúng tôi làm theo, một thứ nước mát lạnh, thơm ngon từ những dây leo tưởng chừng như vô dụng nằm ở hai bên lối đi tuôn đầy vòm miệng. Cơn khát tức thì biến mất.

Già làng Đinh Rầu giới thiệu: Ở vùng rừng này có đến trên 30 loại dây leo có thể dùng để giải khát. Mỗi cây có một vị riêng, từ hương lúa, hương khoai, đến hương trầm hay các hương gỗ quý trong rừng. Có những dây leo có vị chát nhưng lại rất đặc hiệu trong chữa bệnh đau bụng khi gặp phải lam sơn chướng khí.

ky 2 ky nang sieu pham cua nguoi a rem

Sản vật lấy từ suối Rục Cà Roòng

Giữa muôn trùng khối núi đá vôi của Phong Nha - Kẻ Bàng, không phải nơi nào cũng có khe suối để có nước uống. Nhờ kỹ năng này, người A Rem có thể săn bắt hái lượm cả tháng trong rừng vẫn không sợ chết khát. Thậm chí, có những dây leo cho cả trăm lít nước dùng để nấu ăn hay tắm giặt. Ở những nơi không có khe suối, chỉ cần tìm một cây dây leo thật to, thật dài, dùng dao cắt ở gốc rồi kéo nó về ở một hốc đá nào đó. Chỉ cần qua một đêm, hốc đá sẽ đầy nước. Người A Rem múc nước ở đó để dùng cho sinh hoạt hằng ngày.

Già làng Đinh Rầu cho biết: Việc nhận biết dây leo có nước để dùng là bí truyền của người A Rem. Người Kinh cũng có thể nhận biết được vài loại dây leo, nhưng đa số họ dùng nước đọng trong các đốt cây lồ ô (thuộc họ tre, trúc mọc giữa rừng). Loại nước này có độc, vì muỗi và côn trùng thường vào đó sinh đẻ, nên rất dễ đau bụng hoặc sốt rét nếu không được nấu chín.

Ông Sỹ cho biết thêm: Người A Rem quý nước hơn tất cả. Họ quan niệm có nước là có sự sống, nên không gian sinh sống của người A Rem xưa thường là bên những con suối. Nước cho họ thức ăn, nước cho họ uống, nước cho họ tắm giặt... Việc tìm ra những loài dây leo có nước chỉ là giải pháp tạm thời của người A Rem trong mỗi chuyến đi xa ở những nơi không có khe suối.

Ngày nay, người A Rem vẫn còn lưu giữ lễ hội xuống nước từ ngàn xưa để lại. Hằng năm, cứ vào rằm tháng 7, người A Rem dắt díu nhau về con suối Rục Cà Roòng để tổ chức lễ hội xuống nước. Họ đặt những sản vật ngon nhất thu hái được lên những chiếc bàn đá giữa lòng suối Rục Cà Roòng, già làng đứng ra khấn vái trời đất, thần rừng, thần nước. Xong xuôi, tất cả mọi người cùng ào xuống nước để tắm gội như cách tẩy trần trong một năm. Họ phân ra hai vùng, phụ nữ, con gái tắm riêng, đàn ông con trai tắm riêng, duy nhất chỉ có già làng mới được tắm ở đoạn suối trước khi đổ vào 3 cửa hang (như đã nói ở kỳ 1).

ky 2 ky nang sieu pham cua nguoi a rem

Già làng Đinh Rầu đang sắp xếp lễ vật trên bàn đá thiêng ở suối Rục Cà Roòng mô tả lễ hội xuống nước của người A Rem

Có một điều đặc biệt, những cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh nở, sau mỗi lần từ lễ hội xuống nước khoảng 1 tuần, trở về thì kiểu gì cũng mang bầu. Rất ít người A Rem bị vô sinh, nên con suối này trở nên nổi tiếng, những người hiếm muộn ở những tộc người khác vẫn lén lút đến đây để tắm với hi vọng sinh con. Ông Sỹ lí giải: Có lẽ khi đến đây, nhờ sản vật phong phú, thời tiết mát mẻ, cộng với tinh thần thoải mái nên họ dễ mang bầu chăng? Còn có thần bí hay không thì thực sự khó giải thích.

Bữa cơm từ sản vật của Rục Cà Roòng

Chúng tôi tìm chỗ hạ trại bên suối Rục Cà Roòng, cũng là lúc mặt trời bắt đầu khuất núi. Nói hạ trại chứ thực chất là tìm cách mắc những chiếc võng dưới những tán cây bên suối. Một bếp lửa được nhóm lên từ những que củi khô, nhưng không phải bằng diêm hay bật lửa mà bằng chính hai hòn đá nằm lăn lóc bên suối.

Thấy chúng tôi háo hức với màn đánh lửa ngoạn mục của người A Rem, già làng Đinh Rầu tỉ mẩn dạy chúng tôi cách ghè hai hòn đá vào nhau để phát ra lửa. Theo già làng Đinh Rầu: Loại đá nào cũng có thể phát ra lửa, nhưng đá càng cứng thì lửa càng mạnh. Ghè đá phải có kỹ thuật, hai hòn đá phải được đánh vào nhau liên tục và dứt khoát để tia lửa làm nóng bùi nhùi và bốc cháy.

Trong lúc chúng tôi đang học cách ghè đá, những thanh niên A Rem đi cùng, người nào việc ấy tỏa ra khắp hướng để tìm sản vật cho bữa cơm tối của đoàn. Đinh Kinh thì mang theo mảnh lưới trầm mình xuống suối, Đinh Lâm ngồi vót lao đâm cá, Đinh Cu men theo bờ suối hái rau rừng. Trong lúc chờ cá vướng vào lưới, Đinh Kinh tranh thủ nhặt những con ốc khe đen thui, to bằng đầu ngón tay cho vào rá (được đan bằng tre, nhỏ hơn rổ). Nghe nói đây là loài ốc khe ngon nhất, chỉ có ở suối Rục Cà Roòng.

ky 2 ky nang sieu pham cua nguoi a rem

Chỉ cần một tay lưới nhỏ là giải quyết được thức ăn cho nhiều người

Chưa đến 1 giờ đồng hồ, mỗi người mỗi thứ, nào là ốc khe, cá piu, rau dớn... Đặc biệt Đinh Cu còn hái thêm được một mớ rễ cây “tăng lực” cho đàn ông mà người A Rem gọi là A Roàng PLài. Đây là loại cây mọc ở hai bên suối, rễ nó xuyên đất đá để vươn tới nơi có nước suối. Người hái chỉ cần cắt phần nhỏ ra dưới nước của rễ cây mang về dùng. Nghe nói loại này tốt nhất là ngâm rượu đủ 3 tháng 10 ngày mang ra dùng, còn không thì bỏ vào nồi nấu nước uống cũng có tác dụng tăng lực.

Bữa cơm tự kiếm vội bên suối nhưng không kém phần thịnh soạn, đủ những món từ sản vật của vùng đất thiêng Rục Cà Roòng. Nào là cá piu nướng, nấu canh chua, rau dớn luộc, xào, ốc khe luộc... Và một can rượu đoác mang sẵn từ bản đi, vì chuyến đi ngắn, không đủ thời gian cho rượu đoác lên men ở trong rừng. Hầu hết bữa cơm đều được chế biến từ sản vật lấy ngay tại rừng, duy chỉ có cơm là gạo từ nhà mang theo.

Bữa cơm thơm phức, tiếng cười nói vang cả một góc rừng. Già làng Đinh Rầu nói: “Chuyến này có nhà báo đi theo nên phải mang nhiều thứ, còn người A Rem mình đi chỉ mang theo dao thôi. Vào rừng cái gì cũng có, biết cách làm là không sợ đói mô”. Theo già làng Đinh Rầu, thức ăn trong rừng rất dễ kiếm, lấy bột nhúc, bột đoác (loại cây họ dừa) thay cơm, đến muối cũng có thể khắc phục bằng cách đốt cỏ tranh lấy than làm muối.

Ông Nguyễn Chí Sỹ khẳng định: Kỹ năng sinh tồn của người A Rem đạt đến độ siêu phàm. Họ uyển chuyển trong cách tiếp cận với rừng, tôn trọng núi rừng như chính họ. Ngay tên gọi các sự vật, hiện tượng của người A Rem bao giờ cũng có chữ A đứng đầu. Ngay cách lấy mật ong của người A Rem cũng đặc biệt. Họ cố gắng không làm tổn thương đến con ong. Họ không bao giờ dùng bùi nhùi để hun ong. Họ trèo lên cây mặt đối mặt với lũ ong, dùng dao cắt phần sáp ong mang xuống mặc cho ong bâu đen người. Bao giờ cũng vậy, họ không cắt hết tổ ong, mà chừa lại một phần nhộng và mật để ong phát triển, mùa sau cho mật.

Nghề lấy mật ong của người A Rem đạt đến độ tuyệt kỹ. Cách đây 3 năm, ở A Lưới (Thừa Thiên - Huế), một cây cổ thụ có đến 500 tổ ong, dân bản địa không dám lên lấy mật, bởi cứ động vào tổ này thì ong ở tổ kia xua quân đốt. Người bản địa phải tìm ra Tân Trạch để thuê người A Rem vào lấy mật. Họ nằm ở trên cây đúng một tuần mới lấy hết mật ong trên cây cổ thụ kia.

(Còn nữa )

Theo Tiền Phong

Nguồn:

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Tín ngưỡng thờ cúng của người Việt qua lăng kính học giả Pháp

Cuốn sách “Biểu tượng, phù hiệu và đồ thờ của người An Nam” của học giả Pháp Gustave Dumoutier khám phá đời sống tinh thần của người Việt thế kỷ XIX
[Ảnh] Lễ cúng Rằm tháng Giêng - Nét đẹp văn hoá truyền thống Việt Nam

[Ảnh] Lễ cúng Rằm tháng Giêng - Nét đẹp văn hoá truyền thống Việt Nam

Mỗi dịp Rằm tháng Giêng, hay còn gọi là Tết Nguyên Tiêu, theo phong tục truyền thống, mỗi gia đình Việt đều chuẩn bị mâm cỗ cúng thành kính dâng lên tổ tiên và các đấng thần linh, thể hiện lòng biết ơn, tôn kính đối với những người đi trước và cầu mong một năm mới an lành, may mắn.
[Ảnh] Tái hiện lễ hạ nêu, khai ấn trong cung đình Huế

[Ảnh] Tái hiện lễ hạ nêu, khai ấn trong cung đình Huế

Ngày 4/2, Trung tâm Bảo tồn di tích cố đô Huế tổ chức lễ hạ nêu ở sân Triệu Miếu và Thế Miếu bên trong Đại nội Huế, đánh dấu kết thúc Tết Nguyên đán năm Ất Tỵ.
"Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" - những ẩn ý của người xưa

"Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi" - những ẩn ý của người xưa

Tập tục “Đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi” vào dịp Tết Nguyên đán có từ lâu đời, chứa đựng nhiều triết lý sâu sắc về cuộc sống của cha ông ta và vẫn giữ nguyên giá trị đến tận ngày nay.

Đọc nhiều

Tin quốc tế ngày 30/8: Tòa phúc thẩm Mỹ bác thuế quan; Thủ tướng Thái Lan bị bãi nhiệm

Tin quốc tế ngày 30/8: Tòa phúc thẩm Mỹ bác thuế quan; Thủ tướng Thái Lan bị bãi nhiệm

Tòa phúc thẩm Mỹ bác bỏ nhiều mức thuế quan do ông Trump áp đặt; Thủ tướng Thái Lan Paetongtan Shinawatra bị bãi nhiệm... là tin quốc tế đáng chú ý ngày 30/8.
Một số suy nghĩ về việc thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh về đối ngoại nhân dân Việt Nam trong 80 năm qua

Một số suy nghĩ về việc thực hiện tư tưởng Hồ Chí Minh về đối ngoại nhân dân Việt Nam trong 80 năm qua

Đối ngoại nhân dân Việt Nam được hình thành và phát triển trên nền tảng của tư tưởng Hồ Chí Minh về kết hợp sức mạnh dân tộc và thời đại, thêm bạn bớt thù, đoàn kết, đại đoàn kết, lấy dân làm gốc, kết hợp sức mạnh tổng hợp đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân… đã không ngừng phát triển và trưởng thành, góp phần xứng đáng vào trang sử vẻ vang của nền ngoại giao hiện đại Việt Nam trong 80 năm qua và đang đứng trước cơ hội được tổ chức lại để xứng đáng với yêu cầu của nước nhà trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Bài 1: Tấm lòng bè bạn

Bài 1: Tấm lòng bè bạn

Chúng ta cần ghi nhớ rằng 80 năm qua, bè bạn khắp thế giới đã dâng hiến nhiều máu xương, mồ hôi, nước mắt… cho sự nghiệp đấu tranh bảo vệ và xây dựng đất nước Việt Nam này.
Tổng duyệt diễu binh, diễu hành kỷ niệm 80 năm Quốc khánh

Tổng duyệt diễu binh, diễu hành kỷ niệm 80 năm Quốc khánh

Sáng 30/8, tại Quảng trường Ba Đình và các tuyến phố trung tâm Hà Nội, chương trình tổng duyệt Lễ kỷ niệm, diễu binh, diễu hành chào mừng 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9 diễn ra với sự tham gia của khoảng 40.000 người thuộc các khối và 4 đoàn quốc tế.
Quân y Đảo Trường Sa kịp thời cấp cứu ngư dân bị đột quỵ

Quân y Đảo Trường Sa kịp thời cấp cứu ngư dân bị đột quỵ

Ngày 25/8, Quân y đảo Trường Sa, Lữ đoàn 146, Vùng 4 Hải quân đã cứu kịp thời một ngư dân quê Quảng Ngãi bị đột quỵ, liệt nửa người khi đang đánh bắt hải sản trên biển.
Sinh viên Việt Nam tại Nga hướng về biển đảo Tổ quốc

Sinh viên Việt Nam tại Nga hướng về biển đảo Tổ quốc

Mới đây, đại diện thanh niên, sinh viên Việt Nam tại Nga đã tham gia chuỗi hoạt động ý nghĩa trên đảo Bạch Long Vĩ trong khuôn khổ chương trình “Thanh niên, sinh viên với biển, đảo Tổ quốc” năm 2025, do Thành đoàn, Hội Liên hiệp Thanh niên và Hội Sinh viên Việt Nam thành phố Hải Phòng tổ chức.
Hải quân Việt Nam tham gia diễu binh hữu nghị tại Malaysia

Hải quân Việt Nam tham gia diễu binh hữu nghị tại Malaysia

Ngày 17/8, tại thành phố George Town (bang Penang, Malaysia), đoàn công tác Hải quân Nhân dân Việt Nam cùng cán bộ, chiến sĩ Tàu 016 - Quang Trung đã tham gia Lễ diễu binh đường phố trong khuôn khổ Diễn tập đa phương Hải quân các nước ASEAN lần thứ 3 (AMNEX 3) do Hải quân Hoàng gia Malaysia đăng cai tổ chức.
infographic chien dich tu hao viet nam nhuom do khong gian mang chao mung quoc khanh 29
infographic 7 thang nam 2025 ha noi don 1836 trieu luot khach du lich
infographic dau hieu nhan biet lu quet
so doanh nghiep thanh lap moi va quay tro lai hoat dong tang 265
infographic ky nang tranh bay lua dao du lich mua cao diem
infographics canh bao gia mao loi dung danh nghia mat tran to quoc de huy dong ung ho
cong nghiep phuc hoi manh xuat nhap khau tang truong an tuong
Xin chờ trong giây lát...
[Video] Nhiều hoạt động cứu trợ người dân Nghệ An bị lũ lụt
[Video] Người truyền cảm hứng về tình yêu nước
Sinh viên Lào đi chùa tắm Phật mừng Tết cổ truyền Bunpimay
[Video] 60 phút - Hành trình thay đổi cuộc đời
MV "Bắc Bling": Cụ già, em nhỏ ngân nga, du khách gần xa tỏ bày hứng thú
[Video] Dự án CAF: Ươm mầm những công dân toàn cầu tương lai
[Video] Du khách quốc tế trải nghiệm lễ Phật đầu năm tại chùa Tam Bảo (Đà Nẵng)
Tết của bác sĩ trực cấp cứu - hồi sức tích cực
Đại sứ nhóm G4 hát "Năm qua đã làm gì"
[Video] Bản hòa ca tình hữu nghị chào năm mới 2025
[Video] 30 năm quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ: từ chiến tranh đến đối tác chiến lược toàn diện
[Video] Samaritan’s Purse và Plan International Việt Nam hỗ trợ người dân Việt Nam phục hồi sau bão
[Video] Tái thiết thôn Làng Nủ: Quân đội - Nhân dân đồng hành xây dựng tương lai mới
[Video] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em và hành trình 10 năm thay đổi cuộc sống trẻ em vùng cao
[Video] Kinh nghiệm tham quan Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam mới
Thời tiết hôm nay (30/8): Áp thấp nhiệt đới có khả năng mạnh lên thành bão

Thời tiết hôm nay (30/8): Áp thấp nhiệt đới có khả năng mạnh lên thành bão

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hồi 04h ngày 30/8, áp thấp nhiệt đới ở trên vùng biển phía Tây Bắc đặc khu Hoàng Sa, cách Bắc Quảng Trị khoảng 290km về phía Đông Đông Nam. Sức gió mạnh nhất cấp 7 (50–61km/h), giật cấp 9; di chuyển hướng Tây Bắc, tốc độ 20km/h.
Thời tiết hôm nay (01/8): Hà Nội có mưa dông, cảnh báo lốc sét

Thời tiết hôm nay (01/8): Hà Nội có mưa dông, cảnh báo lốc sét

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đưa ra thông tin dự báo thời tiết Hà Nội và các khu vực khác trên cả nước ngày và đêm 01/8.
Người dân chủ động theo dõi thời tiết, chằng chống nhà cửa, sẵn sàng ứng phó bão số 3 (Wipha)

Người dân chủ động theo dõi thời tiết, chằng chống nhà cửa, sẵn sàng ứng phó bão số 3 (Wipha)

Sáng 19/7, bão số 3 (Wipha) đã vượt qua đảo Lu Dông (Philippines), tiến vào Biển Đông với cường độ ngày càng mạnh. Dự báo trong những ngày tới, bão có thể đạt cấp 12, giật cấp 14, gây mưa lớn, biển động dữ dội, nguy cơ cao xảy ra lốc xoáy, sạt lở. Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân cần theo dõi sát các bản tin dự báo thời tiết, chủ động phòng tránh, chằng chống nhà cửa, không ra khơi và chuẩn bị các phương án ứng phó thiên tai phù hợp.
Những khuyến cáo người dân cần lưu ý để đảm bảo an toàn trước, trong và sau bão số 3

Những khuyến cáo người dân cần lưu ý để đảm bảo an toàn trước, trong và sau bão số 3

Sáng 20/7, cường độ bão số 3 (Wipha) mạnh lên đầu cấp 12 (118-133km/h), giật cấp 15. Dự báo trong hôm nay và những ngày tới, bão sẽ tiếp tục di chuyển theo hướng tây, sau chuyển tây tây nam hướng về phía nước ta với tốc độ 20-25km/h. Trước diễn biến của bão, Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) hướng dẫn kỹ năng ứng phó với bão số 3 và mưa lũ sau bão.
Thời tiết hôm nay (28/7): Hà Nội nắng nóng, có nơi trên 37 độ

Thời tiết hôm nay (28/7): Hà Nội nắng nóng, có nơi trên 37 độ

Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đưa ra thông tin dự báo thời tiết thành phố Hà Nội và các khu vực khác trên cả nước ngày và đêm 28/7.
Thời tiết hôm nay (31/7): Miền Bắc nắng nóng với mức nhiệt 35-37 độ C

Thời tiết hôm nay (31/7): Miền Bắc nắng nóng với mức nhiệt 35-37 độ C

Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia cho biết, thời tiết ngày 31/7, khu vực Hà Nội, trung du, đồng bằng Bắc Bộ có nắng nóng với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35 - 37 độ C; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến 60 - 65%. Tuy nhiên, đêm và chiều tối có mưa rào, có nơi mưa to cục bộ.
Phiên bản di động