Kiến trúc sư Đức “nặng lòng” với Hà Nội

Nhìn lại sự phát triển của Thủ đô trong 20 năm qua

TS. Michael Waibel vốn làm việc, nghiên cứu, giảng dạy và đảm nhận các dự án về phát triển đô thị tại Viện Địa lý của Đại học tổng hợp Hamburg (Đức). Trước “Hà Nội: Capital City”, đầu năm 2014, ông cùng cộng sự xuất bản cuốn sách ảnh “TP. Hồ Chí Minh: Mega City”. Sách thu hút được sự quan tâm rộng lớn của công chúng và nhanh chóng bán hết trong một khoảng thời gian ngắn.

Cuốn sách góp một cái nhìn về 20 năm phát triển vừa qua của Thủ đô

Tới tháng 3 năm nay, TS. Michael Waibel khiến nhiều người ngạc nhiên xen lẫn nể phục khi giới thiệu đến bạn đọc Việt Nam cuốn “Hà Nội: Capital City”.

Trong phần Lời chào của “Hà Nội: Capital City”, TS. Almuth Meyer-Zollitsch, Viện trưởng Viện Goethe Việt Nam bày tỏ: “Hà Nội, thành phố của rồng bay lên, có lịch sử trên 1.000 năm. Mọi biến động trong lịch sử Việt Nam đều để lại dấu tích trong hình ảnh thành phố này.

Dù nhiều biến động, Hà Nội vẫn giữ được nét đẹp riêng có

Hà Nội giữ được tâm hồn của mình. Đó là cảm nhận của du khách khi so sánh với các đại đô thị Đông Nam Á khác vốn thừa mứa mạng lưới đường cao tốc nội đô và sa mạc bê-tông xám xịt. Ở Hà Nội, họ có dịp thưởng lãm những quảng trường và công viên nhỏ xinh, đại lộ phủ kín tán cây, khu dân cư náo nhiệt và dòng xe máy chảy dài vô tận.

Cuộc sống người dân trở nên khấm khá hơn

Chúng tôi muốn mời quý vị hãy làm một cuộc dạo chơi đầy mê hoặc xuyên qua Hà Nội để nhận được các góc nhìn cực kỳ riêng biệt – từ ảnh chụp trên cao cho đến chân dung người. Nhiều mặt khác nhau sẽ hợp thành bức tranh Hà Nội và tạo ra nguồn năng lượng dào dạt, thúc đẩy thành phố tiến tới ngàn năm kế tiếp”.

Michael Waibel chia sẻ: “Lần đầu tiên, tôi tới Hà Nội là vào năm 1996, trong chuyến du lịch tới các nước Đông Nam Á để tìm hiểu chủ đề cho luận văn tiến sĩ. Tôi đến Campuchia, Thái Lan, Malaysia và cuối cùng là tới Việt Nam. Lần đầu tiên tôi tới Hà Nội và đã yêu thành phố này.

Thành phố cũng khoác "áo mới"

Điều làm cho Hà Nội đặc biệt chính là sự phát triển đô thị nhanh chóng và nhịp sống sôi động. Điểm thứ 2 khiến Hà Nội trở nên khác biệt so với các Thủ đô khác trong khu vực Đông Nam Á chính là “trái tim” của thành phố. Theo tôi, đó là hồ Hoàn Kiếm. Bởi vậy hình ảnh hồ Hoàn Kiếm được tôi lựa chọn làm bìa cuốn sách”.

Michael Waibel là chủ biên, cùng 30 người khác làm việc để hoàn thành cuốn sách. “Hà Nội: Capital City” được xuất bản bằng 3 thứ tiếng (Đức, Việt, Anh), với trên 600 bức ảnh minh họa góp phần phản ánh đời sống muôn mặt của Hà Nội đang phát triển với những góc nhìn so sánh, cũng như trong hình dung của cư dân, nhằm góp phần vào việc bảo tồn vẻ đẹp của Thủ đô. Bên cạnh đó, cuốn sách ảnh chất chứa nhiều câu chuyện, nét văn hóa gần gũi qua góc nhìn lạ của những người vốn không phải sinh ra và lớn lên tại Việt Nam.

Con người góp nên diện mạo thành phố hôm nay

“Hà Nội: Capital City” là ấn phẩm cho thấy sự làm việc nghiêm túc và không mệt mỏi của TS. Michael Waibel và các cộng sự. 6 chương trong cuốn sách gồm: Thủ đô nhìn từ trên cao, Thay đổi qua thời gian, Kiến trúc và nhà cửa, Dân cư trong đại đô thị, Giao thông trong đại đô thị, Linh hồn của đại đô thị giúp người đọc nhìn lại sự đổi khác của Thủ đô Hà Nội trong 20 năm qua.

Tìm “hồn Hà Nội”

Điều đặc biệt là cuốn sách sử dụng rất nhiều tư liệu, tranh ảnh về Hà Nội từ những năm 1990. Bên cạnh việc giới thiệu những nét đẹp của Hà Nội, cuốn sách phần nào phản ánh được nhiều thực trạng ở thành phố như ô nhiễm môi trường, ùn tắc giao thông.

Bên cạnh Thủ đô phát triển là một Hà Nội cổ kính với những dấu tích xưa cũ

“Hà Nội: Capital City” còn có 8 bài viết của người dân hiện đang sinh sống tại Thủ đô, nhằm cung cấp những thông tin thêm cho cuốn sách. Họ chia sẻ quan điểm cá nhân về thành phố, dưới những góc nhìn đa dạng của nhiều thế hệ, góp phần vào bức tranh toàn cảnh về mảnh đất ngàn năm văn hiến.

Nhiều nét văn hóa của người Tràng An xưa vẫn được giữ gìn

Ta còn bắt gặp trong cuốn sách, những cảm nhận, kiến thức tinh tế của các học giả quốc tế. Có học giả nhận định, Hà Nội vẫn còn một số phong cảnh đẹp. Vẫn còn những góc phố quen thuộc ở khu phố cổ luôn sực mùi thuốc Nam, thuốc Bắc, nhiều quán ăn yêu thích như nem chua nướng cạnh Nhà thờ Lớn, nộm bò khô gần hồ Hoàn Kiếm...

Nhưng bên cạnh đó, TS. Michael Waibel và các học giả còn nhận ra, thanh niên Hà Thành cũng rất hiếu kỳ với văn hóa phương Tây. Họ cho rằng, số lượng thanh niên dùng điện thoại thông minh ở đây thật đáng kinh ngạc và ai cũng dùng Facebook. Những ảnh hưởng này tạo ra thay đổi sâu sắc trong cuộc sống của người Hà Nội. Và những điều này sẽ ảnh hưởng đến cái hồn của Thủ đô ra sao là một câu hỏi bỏ ngỏ.

Những con người tạo nên "hồn Hà Nội"

Ngoài việc tìm “hồn Hà Nội” giữa những công trình kiến trúc, “Hà Nội: Capital City” cũng dành riêng 1 chương để viết về người Hà Nội, chủ thể làm lên dáng vóc Thủ đô khiến người đọc có thêm nhiều hứng thú và thấy sự gần gũi.

Từ những hình ảnh cùng một góc chụp của quá khứ tới hiện tại với nhiều phân tích và khuyến nghị hướng phát triển thành phố trong tương lai, cuốn sách ảnh có một giá trị đặc biệt, nhất là với các nhà quản lý, quy hoạch kiến trúc, cơ quan văn hóa, du lịch của Hà Nội.

Mạnh Phúc