GS.TS. Phùng Hồ Hải - Nhà khoa học Việt đầu tiên nhận giải thưởng Humboldt 2026 từ Đại sứ quán Đức

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Phùng Hồ Hải.

Giải thưởng Nghiên cứu Humboldt là một trong những danh hiệu quốc tế danh giá nhất do Đức trao tặng. Với tư cách là nhà khoa học Việt Nam đầu tiên từng nhận được giải thưởng này, Giáo sư, Tiến sĩ Phùng Hồ Hải đã đạt được một cột mốc mang tính lịch sử. Giải thưởng tôn vinh các nhà nghiên cứu có những đóng góp lâu dài và có ảnh hưởng sâu rộng trong lĩnh vực của mình, đồng thời thể hiện niềm tin của cộng đồng khoa học vào tiềm năng nghiên cứu trong tương lai của họ.

Mỗi năm, Quỹ Alexander von Humboldt trao tối đa 100 Giải thưởng Nghiên cứu Humboldt nhằm tôn vinh các nhà khoa học quốc tế hàng đầu đến từ nước ngoài thuộc mọi lĩnh vực vì những thành tựu trọn đời của họ.

Giáo sư, Tiến sĩ Phùng Hồ Hải hoàn thành chương trình tiến sĩ tại Ludwig Maximilian University of Munich vào năm 1996. Năm 2004, ông hoàn tất học hàm Giáo sư tại University of Duisburg-Essen với luận án về các nhóm lượng tử ma trận. Nghiên cứu của ông trải rộng trên các lĩnh vực nhóm lượng tử, đại số Hopf và lý thuyết phạm trù; các công trình của ông đã được đăng trên những tạp chí quốc tế hàng đầu như Journal of Algebra, Annales de l'Institut Fourier và Mathematische Zeitschrift. Năm 2006, German Research Foundation (DFG) đã trao tặng ông Giải thưởng von Kaven cho những nghiên cứu về nhóm lượng tử. Ông tốt nghiệp Đại học Tổng hợp Lomonosov (Nga), bảo vệ tiến sĩ tại Đại học Munich (Đức) và tiến sĩ khoa học tại Đại học Duisburg-Essen (Đức). Ông tập trung vào các lĩnh vực như nhóm lượng tử, đại số Hopf và lý thuyết phạm trù, với nhiều công trình được công bố trên các tạp chí toán học quốc tế. Trước khi về Việt Nam, GS Hải làm việc, giảng dạy tại nhiều cơ sở nghiên cứu uy tín ở Đức và các nước. Năm 2012, ông được đặc cách công nhận chức danh giáo sư, là người Việt Nam đầu tiên được bầu làm Thành viên trẻ của Viện Hàn lâm khoa học thế giới (TWAS). Ông giữ chức Viện trưởng Viện Toán học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam giai đoạn 2017-2022, kiêm Tổng Thư ký Hội Toán học Việt Nam.

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam nhìn nhận việc Giáo sư, Tiến sĩ Phùng Hồ Hải được trao giải thưởng Nghiên cứu Humboldt khẳng định vị thế ngày càng được nâng cao của khoa học cơ bản Việt Nam trên trường quốc tế, mở ra những cơ hội hợp tác nghiên cứu sâu rộng hơn giữa Việt Nam và Đức.

Quỹ Alexander von Humboldt (AvH) là một quỹ tư nhân được thành lập tại Đức, chủ yếu được tài trợ từ nguồn ngân sách nhà nước và các tổ chức phi chính phủ. Trong số các đơn vị tài trợ có Bộ Ngoại giao Liên bang Đức, Bộ Liên bang về Nghiên cứu, Công nghệ và Không gian, Bộ Hợp tác Kinh tế và Phát triển Liên bang Đức, cùng Liên minh Châu Âu (EU). Mỗi năm, quỹ tạo điều kiện cho hơn 2.000 nhà nghiên cứu thực hiện các đợt nghiên cứu tại Đức. Qua đó, quỹ hỗ trợ các nhà khoa học xuất sắc và các nhà nghiên cứu trẻ trên toàn thế giới, đồng thời thúc đẩy hợp tác với các đồng nghiệp tại Đức. Từ năm 1953 đến nay, hơn 60 suất học bổng đã được trao cho các nhà nghiên cứu Việt Nam, góp phần thúc đẩy giao lưu khoa học và văn hóa giữa Đức và Việt Nam.