Giáo sư Yoshihiro Takai: “Việt Nam có tiềm năng lớn để phát triển các công nghệ điều trị ung thư tiên tiến”

-Thưa giáo sư, ông đánh giá như thế nào về Triển lãm Quốc tế chuyên ngành Y Dược Việt Nam năm 2026 như thế nào?

Tôi cho rằng đây là một triển lãm rất hiệu quả và có quy mô lớn. Khi tham quan các gian hàng, tôi nhận thấy có sự tham gia của rất nhiều quốc gia, trải rộng trên nhiều lĩnh vực y tế như thiết bị, dược phẩm, công nghệ, máy móc và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Tuy nhiên, theo quan sát của tôi, số lượng các đơn vị y tế Nhật Bản tham gia vẫn còn khá ít. Chúng tôi là một trong số rất ít bệnh viện, cơ sở y tế Nhật Bản có mặt tại triển lãm lần này. Trong khi đó, Nhật Bản có rất nhiều bệnh viện và trung tâm y tế sở hữu những công nghệ, thế mạnh đặc biệt. Nếu có thêm nhiều cơ sở y tế Nhật Bản cùng tham gia thì triển lãm sẽ càng phong phú và hiệu quả hơn.

Đây cũng là lần thứ hai tôi đến Việt Nam. Lần đầu tiên là vào năm 2015, khi tôi tham gia thuyết trình tại một tọa đàm ở Hà Nội. Sau 10 năm quay trở lại, điều khiến tôi ấn tượng nhất là diện mạo Hà Nội đã thay đổi rất nhiều, hiện đại và phát triển hơn với nhiều tòa nhà cao tầng và cơ sở hạ tầng mới.

Giáo sư Yoshihiro Takai – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu BNCT Minami Tohoku trong buổi làm việc với Cục quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế.

-Trong thời gian tham dự triển lãm tại Hà Nội, giáo sư đã có những hoạt động nào?

Ngoài việc tham gia gian hàng của Công ty Cổ phần Hợp tác Y tế Việt Nam Nhật Bản (VJIIC), chúng tôi cũng có nhiều hoạt động bên lề nhằm thúc đẩy hợp tác y tế giữa hai nước.

Trong thời gian diễn ra triển lãm, chúng tôi tổ chức tư vấn miễn phí cho một số bệnh nhân Việt Nam có nhu cầu tìm hiểu về các phương pháp điều trị ung thư tiên tiến của Nhật Bản.

Trước đó, chúng tôi cũng có buổi làm việc với Bộ Y tế Việt Nam để giới thiệu công nghệ, đồng thời trao đổi về khả năng hợp tác, chuyển giao kỹ thuật điều trị tiên tiến cho các cơ sở y tế Việt Nam. Ngoài ra, chúng tôi đã có buổi hội thảo tại Đại học Y Hà Nội nhằm trao đổi chuyên môn và định hướng hợp tác chuyển giao công nghệ trong tương lai.

GS Yoshihiro Takai và VJIIC làm việc với Cục quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế.

- Nhật Bản hiện là quốc gia đi đầu trong công nghệ Proton và BNCT, việc chuyển giao các công nghệ này với Việt Nam hiện được triển khai như thế nào, thưa giáo sư?

Chúng tôi được biết phía Việt Nam cũng đang quan tâm và có mong muốn xây dựng các cơ sở điều trị ung thư bằng chùm tia Proton. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có cơ sở nào triển khai kỹ thuật này.

Nếu Việt Nam có nhu cầu hợp tác và chuyển giao công nghệ, chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ. Hiện tại, trung tâm của chúng tôi đang sử dụng thiết bị của Sumitomo Heavy Industries, vì vậy chúng tôi có thể hỗ trợ toàn diện từ thiết bị máy móc, đào tạo nguồn nhân lực, vận hành hệ thống cho đến đào tạo bác sĩ để triển khai kỹ thuật tại Việt Nam trong tương lai.

--Giáo sư có thể chia sẻ thông tin về ưu thế của công nghệ Proton và BNCT so với xạ trị thông thường là gì?

Một trong những đặc trưng nổi bật của chùm tia Proton là khả năng dừng chính xác tại vị trí khối u, khác với tia X thông thường đi xuyên qua cơ thể. Nhờ đó, tia Proton tập trung điều trị vào đúng vùng tổn thương và hạn chế tối đa ảnh hưởng đến các mô lành xung quanh.

Đối với công nghệ BNCT, đây là phương pháp sử dụng tia neutron để tiêu diệt tế bào ung thư trong phạm vi khu trú của khối u. Ưu điểm lớn là có thể tiêu diệt tế bào ung thư chỉ sau một lần điều trị mà vẫn hạn chế tác động đến các mô khỏe mạnh xung quanh. BNCT đặc biệt phù hợp với các khối u ở vị trí khó can thiệp hoặc những trường hợp ung thư tái phát.

GS Yoshihiro Takai và VJIIC làm việc với Đại học Y Hà Nội.

- Giáo sư kỳ vọng gì về vai trò của các doanh nghiệp như VJIIC trong việc kết nối hệ thống y tế hai nước?

Hiện nay, không phải tất cả bệnh nhân ung thư tại Việt Nam đều đã biết đến các công nghệ điều trị tiên tiến như Proton hay BNCT. Vì vậy, vai trò của những đơn vị kết nối của VJIIC rất quan trọng trong việc đưa các thành tựu y học hiện đại của Nhật Bản đến gần hơn với người bệnh Việt Nam.

Theo tôi, VJIIC không chỉ đơn thuần là đơn vị hỗ trợ thủ tục hay kết nối bệnh nhân với các bệnh viện tại Nhật Bản, mà còn đóng vai trò như một “cầu nối y tế” giữa hai quốc gia. Thông qua hoạt động tư vấn, truyền tải thông tin và đồng hành cùng bệnh nhân, VJIIC đã góp phần giúp nhiều người Việt Nam có cơ hội tiếp cận sớm hơn với những phương pháp điều trị tiên tiến, mở ra thêm hy vọng cho bệnh nhân ung thư và gia đình họ.

Đỗ Quang Ba - Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Hợp tác Y tế Việt Nam Nhật Bản.

Điều khiến chúng tôi đặc biệt yên tâm khi tiếp nhận bệnh nhân thông qua VJIIC là đội ngũ nhân sự của công ty có nền tảng chuyên môn y tế được đào tạo bài bản, đồng thời sở hữu năng lực tiếng Nhật rất tốt. Họ hiểu được thuật ngữ chuyên ngành, quy trình điều trị cũng như văn hóa làm việc trong môi trường y tế Nhật Bản. Nhờ đó, việc trao đổi thông tin giữa bệnh viện, bác sĩ và bệnh nhân diễn ra chính xác, thuận lợi và hiệu quả hơn.

Giáo sư Yoshihiro Takai chụp hình lưu niệm cùng đội ngũ VJIIC tại sự kiện.

Tôi cho rằng trong tương lai, những doanh nghiệp như VJIIC sẽ tiếp tục giữ vai trò rất quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác y tế Việt Nam – Nhật Bản, không chỉ ở lĩnh vực đưa bệnh nhân sang điều trị mà còn ở đào tạo nhân lực, chuyển giao công nghệ và nâng cao nhận thức cộng đồng về các phương pháp điều trị hiện đại.

- Trân trọng cảm ơn giáo sư!

Tổng cục cảnh sát Nhật Bản trao bằng khen Tổ chức giao lưu quốc tế Việt Nam – Nhật Bản (FAVIJA)

Tổ chức Giao lưu Quốc tế Việt Nam Nhật Bản (FAVIJA): thúc đẩy hữu nghị, hợp tác đa phương