Gia tăng viêm màng não ở trẻ em

Tưởng con tiêu chảy, hóa ra viêm màng não

Bác sĩ Nguyễn Thành Nam, Trưởng khoa Nhi, bệnh viện Bạch Mai cho biết, hiện có 20 trường hợp mắc viêm màng não đang điều trị tại khoa. Ngày nào khoa cũng tiếp nhận bệnh nhân mắc viêm màng não, cá biệt có ngày 2 - 3 trường hợp vào viện. Số bệnh nhân mắc tăng mạnh trong 2 tuần trở lại đây.

“Tuy nhiên, do đang thời điểm nắng nóng nên bệnh này bị lẫn với rất nhiều bệnh khác có cùng triệu chứng sốt khiến việc chẩn đoán sớm gặp nhiều khó khăn. Hầu như 100% trường hợp đến khám vì nhầm với bệnh tiêu chảy, viêm phổi, sốt xuất huyết… chứ không nghĩ tới viêm màng não”, bác sĩ Nam cho hay.

Đơn cử như trường hợp bé Đồng Quốc Việt (8 tháng tuổi, xã Hải Anh, huyện Hải Hậu, Nam Định) sau 7 tuần điều trị đã được xuất viện. Đây là trường hợp trong quá trình điều trị, có lúc nguy kịch.

Bé Quốc Việt đã khỏi bệnh sau 7 tuần điều trị.

Mẹ bé Việt kể, bé bị ho, sốt và tiêu chảy. Chị đưa con đến bệnh viện huyện điều trị bác sĩ chẩn đoán bị viêm phổi, điều trị tiêm kháng sinh 3 ngày và về nhà. Nhưng triệu chứng sốt, tiêu chảy không hết nên gia đình cho bé lên bệnh viện Bạch Mai. Tại đây, mất thêm vài ngày theo dõi nữa, các bác sĩ mới chẩn đoán đúng bệnh của cháu là viêm màng não mủ chứ không phải viêm phổi.

Do được chẩn đoán muộn, bệnh đã diễn biến ở tuần thứ 2 (ngày thứ chín của bệnh) nên tình trạng bệnh nhi hết sức nguy kịch. Bác sĩ Phạm Văn Hưng, Khoa Nhi – Bệnh viện Bạch Mai, người trực tiếp điều trị cho bệnh nhi Đồng Quốc Việt cho biết, viêm màng não mủ nếu phát hiện trong 3 ngày đầu sau khi có biểu hiện thì điều trị rất đơn giản, nhưng nếu phát hiện muộn hơn trong thời gian từ 3 - 7 ngày thì nguy cơ cao để lại di chứng, đặc biệt nếu phát hiện muộn hơn 7 ngày thì chắc chắn sẽ có di chứng.

Theo bác sĩ Hưng, trong quá trình điều trị, bệnh nhân nhiều lần nguy cơ tử vong cao vì sốc nhiễm trùng. Các bác sĩ xác định đây là ca bệnh phát hiện muộn, tỷ lệ di chứng rất cao nhưng bằng mọi cách cố gắng điều trị cho cháu khỏi bệnh. Nhờ các biện pháp điều trị tích cực và may mắn của cháu bé là hợp thuốc nên sau quá trình điều trị, bé không có biến chứng gì.

Bệnh nguy hiểm

Theo bác sĩ Vũ Minh, bệnh viêm màng não thường xảy ra trong mùa nắng nóng hay lúc chuyển mùa vì có nhiều trẻ mắc bệnh đường hô hấp và là thời điểm thuận lợi để một số vi trùng và siêu vi trùng xâm nhập vào hệ thống thần kinh trung ương gây viêm màng não. Đây là loại bệnh nặng cần được điều trị cấp cứu, nếu không có thể gây tử vong hay để lại những di chứng như điếc, mù, động kinh, yếu liệt tay chân hoặc chậm phát triển tâm thần vận động,…

“Biểu hiện của viêm màng não thường bắt đầu với các dấu hiệu sốt, chán ăn, bú kém, rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy hoặc nôn, ho, chảy nước mũi… rất dễ nhầm lẫn với viêm nhiễm đường hô hấp thông thường, sốt virut,… Do đó, cần phải cặp nhiệt độ cho trẻ thường xuyên. Nếu trẻ sốt cao trên 38,5 độ C cần lau mát và cho trẻ uống thuốc hạ sốt theo đúng chỉ dẫn liều lượng và cân nặng. Theo dõi sát tình trạng bệnh của trẻ. Nếu thấy trẻ có các biểu hiện như co giật, rối loạn ý thức, đau đầu, buồn nôn hoặc có biểu hiện liệt mặt, liệt hoặc giảm vận động ở chân, tay hoặc nửa người thì cần nghĩ ngay đến bệnh viêm màng não và phải đưa trẻ đến bệnh viện để được chẩn đoán kịp thời”, bác sĩ Minh khuyến cáo.

Nhiều trường hợp viêm màng não đang được điều trị tại bệnh viện Bạch Mai.

Chia sẻ về việc chẩn đoán bệnh viêm màng não, PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng - nguyên Trưởng Khoa Nhi - Bệnh viện Bạch Mai thừa nhận, viêm màng não mủ ở trẻ dưới 1 tuổi khó hơn rất nhiều so với trẻ lớn và người lớn. Khó khăn lớn nhất mà các bác sĩ phải đối mặt hiện nay là tình trạng lạm dụng kháng sinh tràn lan khiến các biểu hiện điển hình của bệnh mất đi, thậm chí gần đây đã xuất hiện một số bệnh nhi bị viêm màng não mủ có triệu chứng ngược với bình thường. Nếu bác sĩ không đủ kinh nghiệm và không thường xuyên cập nhật các kiến thức mới thì không thể phát hiện được.

“Khoảng 80-90% bệnh nhi đến bệnh viện Bạch Mai đã tự uống kháng sinh trước đó. Việc lạm dụng kháng sinh đã khiến nhiều bệnh, đặc biệt là các bệnh nhiễm trùng diễn biến ngày càng phức tạp, việc chẩn đoán ngày càng khó khăn hơn. Đây cũng là lý do khiến không ít bệnh nhân bị viêm màng não mủ nhưng sau nhiều ngày điều trị tại bệnh viện tuyến huyện, tỉnh không phát hiện ra, giống như trường hợp của bệnh nhi Đồng Quốc Việt kể trên” – PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng phân tích.

Hiện nay, để phát hiện bệnh viêm màng não, các bác sĩ thường tiến hành chọc dịch mạng não tủy. Tuy nhiên, viêm màng não mủ không nhiều, thi thoảng mới có trường hơp chủ yếu là trẻ bị viêm màng não nước trong sốt, nôn, đau đầu xảy ra ở trẻ từ 2 đến 15 tuổi. Vì vậy, khi trẻ bị sốt cao không đỡ, bố mẹ nên nghĩ tới có thể trẻ bị viêm màng não và đưa trẻ đến bệnh viện điều trị kịp thời.

Bình An

Tổng hợp